Kowalski: Von der Leyen może próbować realizować plan PutinaKowalski: Czeka nas kilka trudnych miesięcy, w których Rosja podejmie działania na rzecz tego, aby nie odpuścić polskiego rynku gazu

„Zagrożenie, jakie widzę, to jest próba realizacji planu Putina przez Ursulę von der Leyen, która reprezentuje niemieckie interesy i niemiecki biznes i próba sprzedaży nam w ramach zakupów grupowych, rzekomo unijnych, jako pomoc dla Polski w kryzysie gazowym rosyjskiego gazu z Nord Streamu, na co nie możemy wyrazić zgody” - mówi w rozmowie z portalem wPolityce.pl poseł Janusz Kowalski (SP).

CZYTAJ RÓWNIEŻ:

-Premier Morawiecki: Nie poddamy się szantażowi gazowemu Rosji. To bezpośredni atak na Polskę i zemsta za nałożone sankcje. WIDEO

-Odcięcie dostaw gazu dla Polski. Szef KPRM: „Rosja będzie musiała ponieść konsekwencje swoich bezprawnych działań”

-NASZ WYWIAD. Gazprom wstrzymuje dostawy gazu. Kuźmiuk: Dochodzą jeszcze nieoficjalne informacje. Unijnej solidarności nie będzie

wPolityce.pl: Gazprom wstrzymał dostawy gazu do Polski. Polska przewidywała taki ruch strony rosyjskiej. Czy w tej chwili on cokolwiek zmienia jeśli chodzi o rynek gazu w Polsce i dostępność tego surowca? Jak jesteśmy przygotowani? Jak to się przełoży na sytuację przeciętnego obywatela?

Janusz Kowalski: Sytuacja wygląda następująco: 31 grudnia 2022 roku kończy się kontrakt jamalski na dostawy blisko 9-10 mld m3 gazu ziemnego do Polski, a Polska potrzebuje około 21-22 mld m3 gazu. Ten rosyjski surowiec ma być zastąpiony w większości surowcem pochodzącym z terminalu LNG i zbudowanego Baltic Pipe, czyli interkonektora, gazociągu łączącego polski i duński system przesyłowy - to jest ponad 200-kilometrowy gazociąg i przez terytorium Danii i kolejnymi połączeniami gazowymi z Norwegią ma być importowane do Polski 8-10 mld m3 gazu. To jest kluczowe, żeby zrozumieć, jaka była realizowana od blisko siedmiu lat strategia rządu Zjednoczonej Prawicy, PiS i SP. Jest to realizacja testamentu śp. prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, który po szantażu czy kryzysie gazowym w 2005 i 2006 roku, kiedy po fatalnych decyzjach rządu Millera była luka gazowa w wysokości około 2 mld m3 gazu i wtedy Rosja zmusiła nas do podwyższenia ceny w ramach kontraktu jamalskiego o 10 proc., szantażując, że nie zgodzi się na podpisanie krótkoterminowego kontraktu z Ros-Ukr-Energo na 2 mld m3 gazu - tego kontraktu, który był powodem kolejnego szantażu, tego największego, w roku 2009 czyli wstrzymania dostaw z kierunku ukraińskiego w ramach tego kontraktu, a pamiętajmy, że to była spółka w 50 proc. należąca do Gazpromu. Dlaczego o tym mówię? Dlatego, że w wyniku tego szantażu, tego kryzysu gazowego z 2005-2006 roku zostały zaproponowane dwa projekty dywersyfikacyjne, a więc terminal LNG, który został wybudowany dzięki śp. prezydentowi RP Lechowi Kaczyńskiemu, oraz budowa korytarza do transportu węglowodorów, gazu ziemnego z Norwegii, tzw. Baltic Pipe, który został przez rząd Platformy Obywatelskiej w pierwszych tygodniach wstrzymany. Donald Tusk w czasie kampanii w 2007 roku bardzo krytycznie wypowiadał się na temat norweskiego gazu i po tym, jak został premierem, wypełnił swoje zobowiązanie i zgodnie z rosyjskimi interesami wstrzymał budowę Baltic Pipe. Ten ostatni miał być zgodnie z harmonogramem rządu pana premiera Jarosława Kaczyńskiego ukończony do IV kwartału 2010 roku. Dzisiaj rząd Zjednoczonej Prawicy jest w takiej sytuacji, że po wygranych wyborach w 2015 roku od razu przystąpił do budowy - po raz trzeci - połączenia Baltic Pipe, które ukończymy w październiku tego roku. Czyli od IV kwartału 2022 roku będziemy mieć zdolności importowe z kierunku północnego, niezależne od Niemiec, niezależne od Rosji, niezależne od Słowacji i Czech, bo pamiętajmy, że tam też jest rosyjski gaz, podobnie jak i w Niemczech - gaz z Nord Streamu. Na terenie dawnego NRD ten system jest tak zbudowany, żeby był elementem projektu eksportowego rosyjskiego gazu z Nord Streamu do innych państw UE. I tylko i wyłącznie gaz z północy daje nam bezpieczeństwo.

Dzisiejsze wstrzymanie realizacji kontraktu jamalskiego przez Rosję i twarde stanowisko Polski wpisuje się tę grę, o której mówiłem już rok temu, ponieważ rok temu przewidywałem, że będziemy świadkami kryzysu gazowego, a więc szantażu energetycznego Rosji w IV kwartale 2022 roku. Wojna na Ukrainie to przyspieszyła. W jakiej sytuacji dzisiaj jest Polska? Polska oczywiście ma magazyny gazu, ma ok. 2,5 mld m3 surowca - to powinno nam wystarczyć do jesieni i w tej chwili najistotniejsze jest zapewnić gaz na jesień i zimę istniejącymi interkonektorami. Oczywiście należy pilnować, żeby nie był to gaz z Nord Streamu, szczególnie z kierunku niemieckiego, ale najistotniejsze w tej chwili jest to, żeby opozycja mówiła jednym głosem z rządem Prawa i Sprawiedliwości. Do tej pory niestety tak nie było, ponieważ kiedy Polska jest szantażowana, kiedy Kreml uderza w Polskę i w bezpieczeństwo energetyczne Polaków, a tym jest wstrzymanie dostaw gazu ziemnego, to opozycja powinna zawsze stać po stronie rządu. Zresztą też zachęcam rząd i jestem przekonany, że pan premier Mateusz Morawiecki być może na spotkaniach poufnych będzie również opozycję informował o bieżącej sytuacji, ponieważ czeka nas kilka trudnych miesięcy, w których Rosja podejmie działania na rzecz tego, aby nie odpuścić polskiego rynku gazu. Nie miejmy żadnych wątpliwości, że strata 10 mld m3 gazu jest dużym ciosem, w związku z tym oczekujmy poważnych prób destabilizacji jeżeli chodzi o system gazowy i ta decyzja o wstrzymaniu dostaw gazu, to jest decyzja Kremla i Władimira Putina, wpisuje się w ten scenariusz. Potrzebna jest więc w tej chwili determinacja, powściągliwość i absolutnie współpraca opozycji z rządem i determinacja rządu jeżeli chodzi o uniezależnienie się od rosyjskiego gazu.

Pozostaje jeszcze kwestia Komisji Europejskiej. Z jednej strony pani Ursula von der Leyen zapewnia o wsparciu, ale z drugiej strony gaz w Nord Stream 1 płynie dalej i nikt z tym nic nie robi. Nie ma nawet zapowiedzi zamknięcia tego rurociągu. Już w tej chwili poszczególne kraje UE - to są nieoficjalne informacje - dogadują się z Rosją. Pytanie, jak to się dalej rozwinie?

Przewiduję następujący scenariusz, w którym KE i Niemcy, bo Niemcy rządzą Komisją Europejską podejmą próbę namówienia Polski na tzw. grupowe zakupy gazu. Jestem przekonany, że taka próba będzie podjęta pod płaszczykiem chęci pomocy Polsce i ratowania Polski w tym kryzysie gazowym. Mówię to bezwzględnie, ponieważ w ocenie sytuacji energetycznej Solidarna Polska i my nie pomyliliśmy się. Absolutnie nie wolno na to się zgodzić. Polska nie może wchodzić w żadne układy z eurokratami w zakresie grupowych zakupów gazu.

Takie propozycje już wcześniej się pojawiały.

Tak. Dlatego mówię, że przewiduję, że w ciągu najbliższych godzin, dni pojawią się takie propozycje. Bezwzględnie Polska powinna zachować suwerenność w zakresie budowy swojego koszyka importowego. Jeżeli chcemy kupować gaz z Norwegii, Kataru czy USA, to powinna być wyłącznie decyzja polskich spółek czyli PGNiG i Rzeczpospolitej, która tę spółkę kontroluje. Dlaczego to jest istotne? Dlatego, że gdyby były dzisiaj zakupy grupowe, nie miejmy żadnych wątpliwości, że byłyby wykorzystywane przez Niemcy, które są uzależnione od rosyjskiego gazu - 40 proc. gazu odbieranego przez Niemców pochodzi z Rosji - i sprzedawany byłby Polsce gaz rosyjski z Nord Stream 1 z niemiecką lub europejską metką. Na to absolutnie nie wolno pozwolić, bo byłoby to zwycięstwo Władimira Putina. Przecież Władimir Putin razem z Angelą Merkel i Gerhardem Schroederem projektowali Nord Stream 1 i 2 po to, żeby przestać przesyłać gaz ziemny do Europy przez z jednej strony Białoruś i Polskę, z drugiej strony przez Ukrainę i sprzedawać bezpośrednio z Nord Stream. Innymi słowy, zagrożenie, jakie widzę, to jest próba realizacji planu Putina przez Ursulę von der Leyen, która reprezentuje niemieckie interesy i niemiecki biznes i próba sprzedaży nam w ramach zakupów grupowych, rzekomo unijnych, jako pomoc dla Polski w kryzysie gazowym rosyjskiego gazu z Nord Streamu, na co nie możemy wyrazić zgody. To jest rzecz, która w mojej ocenie będzie miała miejsce i dlatego mówię, że opozycja powinna w sposób roztropny mówić jednym głosem, żeby nie powtarzała pojawiającej się co jakiś czas niemieckiej narracji i narracji eurokratów o zakupach grupowych w ramach Unii Europejskiej, bo politycy Platformy i Donalda Tuska popierali - lider PO popiera - zakupy grupowe, a więc popiera realizację planu Putina i niemieckiego sprzedaży Polsce gazu z Nord Stream. Jeżeli Nord Stream byłby wyłączony, co w mojej ocenie powinno być głównym punktem, żądaniem Rzeczpospolitej jeżeli chodzi o UE, to sytuacja byłaby inna. I tak bym oczywiście rekomendował: nigdy żadnych zakupów grupowych, ale przynajmniej nie byłoby zagrożenia sprzedaży nam rosyjskiego gazu.

Innymi słowy, to jest dzisiaj główne zadanie: powiedzieć zdecydowane „Nie” zakupom grupowym, bo moim zdaniem to w najbliższych godzinach pojawi się ze strony UE, ze strony niemieckiego biznesu i nie można wyrazić na to zgody.

Jakie są w Pana ocenie szanse na to, aby zamknąć gazociąg Nord Stream 1?

W mojej ocenie najważniejszym z punktu widzenia interesów Polski jest jak najszybsze dokończenie Baltic Pipe i wypełnienie go gazem. Pamiętajmy, że Baltic Pipe nie jest jeszcze zakontraktowany w całości przez PGNiG gazem norweskim i to jest coś, co jest dużym znakiem zapytania. Bardzo ważne jest to, żeby od 1 stycznia w tym gazociągu było prawie 100 proc. gazu norweskiego. To jest dzisiaj absolutny priorytet rządu Rzeczpospolitej - gaz z Norwegii musi dzisiaj zastąpić w całości gaz rosyjski z kontraktu jamalskiego, który nie dość, że jest nierealizowany, ale formalnie kończy się 31 grudnia 2022 roku.

Druga kwestia to jest w mojej ocenie pilna rozbudowa mocy odbiorczych jeżeli chodzi o LNG czyli dokończenie rozbudowy do 8 mld m3 terminalu LNG - na razie, na początku 2023 roku to będzie 6 mld m3 - i szybkie uruchomienie FSRU czyli pływającego terminala w Zatoce Gdańskiej. Zawsze postulowałem, żeby ten projekt był jak najszybciej realizowany. Dzisiaj widać, jak jest on istotny. Tym bardziej, że ten surowiec, który będzie sprowadzany poprzez Gdańsk i Świnoujście, może być surowcem, który w sytuacjach zagrożenia pomoże Słowakom, Czechom, Litwinom. Również docelowo trzeba pamiętać geopolitycznie o Węgrach, złożyć im propozycję, aby dzięki Polsce mogli importować gaz LNG i w perspektywie najbliższych 5-7 lat uniezależnić się również w jakiejś części, albo prawie w całości od rosyjskiego surowca, ponieważ blisko 80 proc. węgierskiego importu stanowi gaz rosyjski. W momencie, kiedy my za kilka miesięcy będziemy pewni własnej infrastruktury, oczywiście nasza determinacja w sprawie zamknięcia Nord Streamu powinna być absolutnie tematem numer jeden.

Dlaczego taka kolejność? Bo dzisiaj pamiętajmy o tym, że mamy własny kryzys gazowy, musimy dokończyć budowę naszej infrastruktury, skupiać się na zabezpieczeniu jesienno-zimowych dostaw gazu ziemnego. Dzisiaj absolutnie rekomenduję, żeby nie podpisywać żadnych kontraktów, albo nie kupować rosyjskiego gazu z Nord Streamu z kierunku zachodniego, bo takie niebezpieczeństwo będzie. To jest wyzwanie dla PGNiG, aby nie kupować gazu z Nord Streamu, ponieważ Polacy żądają - i taka jest determinacja polskiego rządu - aby uniezależnić się od rosyjskiego gazu, więc nie możemy tego gazu kupować z kierunku zachodniego, bo byłby to duży błąd.

W mojej ocenie ten kierunek, który został oznaczony, o którym od wielu lat mówimy, czyli uniezależnienie się od rosyjskiego gazu, jest w istocie realizowany. Ale jest jeszcze jedna rzecz, która musi być spełniona - najważniejsza - to jest to, z czym wystąpiła Solidarna Polska rekomendując całkowitą zmianę polityki energetycznej Polski do 2040 roku - zatrzymanie wszystkich inwestycji w Polsce, które zwiększają uzależnienie od gazu ziemnego. Gazu w Europie będzie brakować. Będzie walka o gaz w związku z tym, że Europa ma rezygnować z rosyjskiego surowca. W interesie Polski jest zatem utrzymanie całej infrastruktury węglowej, nieprzekładanie i niefinansowanie inwestycji. Na przykład martwi mnie to, że Kozienice nadal mają być realizowane na gaz - taka jest decyzja władz Enei. To jest błędna decyzja. Cała elektroenergetyka i ciepłownictwo powinno zostać zachowane na węgiel, dlatego że każde 1000 m3 zwiększonego zapotrzebowania to wystawienie się na ryzyko braku tego surowca w perspektywie najbliższych lat ze względu na to, że tego surowca będzie brakować, bo Polska musi doprowadzić - i jest liderem w UE - do tego, że cała UE zrezygnuje z gazu. W naszym interesie, naszym celem jest to, żeby za kilka lat jak najszybciej cała Europa była wolna od rosyjskiego surowca. Oczywiście problemem numer jeden są Niemcy, którzy nie budowali - tak jak Polska - terminali LNG.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Anna Wiejak