Były prezes Trybunału Konstytucyjnego, prof. Marek Safjan przekonywał, że kandydaci wybrani do TK (tego samego, którego obecna władza nie uznaje) przez większość sejmową, mogą złożyć ślubowanie przed marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym. W ocenie prawnika, już samo zachowanie prezydenta Karola Nawrockiego świadczy o tym, że nie przyjmie ślubowania od sędziów wybranych do TK przez większość sejmową. „W takiej sytuacji, jak wiemy, zgodnie z konstytucją następuje aktualizacja kompetencji marszałka Sejmu. Marszałek Sejmu zastępuje w wypadku niemożności, o której dowiaduje się przez zachowanie pana prezydenta” - podkreślił Safjan w rozmowie z TVN24.

Choć koalicja 13 grudnia nie uznaje obecnego Trybunału Konstytucyjnego, to zgłosiła do tej instytucji swoich kandydatów na sędziów i zostali oni następnie zaakceptowani przez Sejm. Teraz zarówno przedstawiciele koalicji rządzącej, jak i ich prawnicze autorytety domagają się od głowy państwa przyjęcia ślubowania od tych kandydatów.

CZYTAJ TAKŻE:

-TYLKO U NAS. Prof. Pawłowicz o procedurze powoływania sędziów TK. „Sam wybór kandydata przez Sejm nie oznacza, że sędzią TK już jest”

-TYLKO U NAS. Ekipa Tuska wybrała sędziów do TK. Obejdą potencjalny sprzeciw prezydenta? Bielan: „To będzie kolejne złamanie prawa”

„Aktualizacja funkcji marszałka”

Co zrobić w przypadku odmowy przyjęcia ślubowania? O taki scenariusz pytany był na antenie TVN24 prof. Marek Safjan, były prezes TK.

Jego zachowanie świadczy o tym bardzo wyraźnie, że nie przyjmie ślubowania. Czyli jest to akt zaniechania, jest to akt, który uniemożliwia objęcie stanowiska przez sędziów Trybunału - już wybranych sędziów. I w takiej sytuacji możemy zastanowić się, czy przypadkiem tego zachowania prezydenta nie traktować w kategoriach artykułu 131 konstytucji, czyli jako przejawu woli prezydenta - odmowy, znaczy stwierdzenia niemożności wykonywania funkcji. To jest jeden jeden z możliwych scenariuszy

— powiedział.

W takiej sytuacji, jak wiemy, zgodnie z konstytucją następuje aktualizacja kompetencji marszałka Sejmu. Marszałek Sejmu zastępuje w wypadku niemożności, o której dowiaduje się przez zachowanie pana prezydenta. To się nazywa w języku prawniczym „per facta concludentia”, czyli przez zachowanie, które ma znamiona przejawienia woli o tym, że nie jest on skłonny wykonać czy nie może wykonać tej funkcji. No i wtedy następuje aktualizacja funkcji marszałka

— dodał prawnik.

To wtedy marszałek, jeżeli by otrzymał tego rodzaju oświadczenie, na przykład wyraźną wyraźne, również przez per facta concludentia, stwierdzenie, że nie może prezydent wykonać tej funkcji, no to wtedy sam podejmuje ową czynność, prawda? Ową czynność urzędową, która nie jest nie jest, jak powiadam, jeszcze aktem prezydenckim, jest czynnością o charakterze czysto formalnym i ceremonialnym

— wskazał prof. Marek Safjan.

CZYTAJ TAKŻE:

-Bosak: Prezydent ma podstawy, żeby nie przyjąć ślubowania. „W oczywisty sposób naruszyli regulamin Sejmu”; „Jest to obarczone wadą”

-Prof. Safjan uprawnienia prezydenta nazwał „błędem strukturalnym w konstytucji”. Andrzej Duda mocno o jego wywodzie

A co na to wszystko konstytucja?

Jest to o tyle „rewolucyjna” koncepcja, że nie trzeba być prawnikiem, aby stwierdzić, że w art. 131 Konstytucji RP… nie ma scenariusza, o którym mówi były prezes Trybunału Konstytucyjnego, tj. odmowy wykonania którejś z czynności wynikających z prerogatyw.

-2. Marszałek Sejmu tymczasowo, do czasu wyboru nowego Prezydenta Rzeczypospolitej, wykonuje obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej w razie:

-1 śmierci Prezydenta Rzeczypospolitej,

-2 zrzeczenia się urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej,

-3 stwierdzenia nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej lub innych przyczyn nieobjęcia urzędu po wyborze,

-4 uznania przez Zgromadzenie Narodowe trwałej niezdolności Prezydenta Rzeczypospolitej do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia, uchwałą podjętą większością co najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby członków Zgromadzenia Narodowego,

-5 złożenia Prezydenta Rzeczypospolitej z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu.

Co więcej, według konstytucji, o przejściowej niezdolności do sprawowania urzędu, marszałka Sejmu musi zawiadomić… sam prezydent, a jeśli nie ma takiej możliwości - „o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej rozstrzyga Trybunał Konstytucyjny na wniosek Marszałka Sejmu”.

Kierwiński o „wariancie alternatywnym”

O „wariancie alternatywnym” mówią także przedstawiciele rządu - jak np. Marcin Kierwiński, szef MSWiA. Pytany przez Bogdana Rymanowskiego na antenie Radia Zet, co zrobi większość parlamentarna w przypadku nieprzyjęcia ślubowania przez prezydenta, odparł:

Zastosujemy wariant alternatywny, żeby ci państwo mogli rozpocząć pracę, bo oni już są sędziami Trybunału Konstytucyjnego.

Dopytywany, czy nie będą sędziami dopiero po zaprzysiężeniu, minister stwierdził, że „to jest pewien automat”.

Pan prezydent powinien odebrać tę przysięgę od nich. Natomiast jeżeli pan prezydent będzie sabotował ten proces. Znajdziemy inny sposób. (…) Mogę sobie wyobrazić złożenie tej przysięgi przed marszałkiem Sejmu, przed zgromadzeniem narodowym. A mogę sobie też wyobrazić zupełnie inny scenariusz, ale nie będę dzisiaj spoilerował w tym zakresie

— powiedział Kierwiński.

Na uwagę dziennikarza, że sędziowie składają ślubowanie przed prezydentem, szef MSWiA stwierdził:

Wszystko będzie zgodne z prawem. Takim wariant wybierzemy. Ja zwrócę panu uwagę tylko na jedną rzecz, że Polacy wybrali prezydenta, a nie króla Polski.

I pan prezydent Nawrocki zawsze o tym powinien pamiętać. Jest rzeczywiście pierwszym obywatelem z wyboru Polaków, ale to nie jest tak, że stoi ponad prawem i Polską

— dodał Marcin Kierwiński.

„Stacza się w kierunku Sadurskiego”

O ile Kierwiński jest przede wszystkim politykiem, a co więcej - mówi o sytuacji, w której prezydent rzeczywiście nie przyjmuje ślubowania od wyłonionych przez większość parlamentarną kandydatów na sędziów, o tyle Safjan jest profesorem prawa, dlatego wypowiedź byłego prezesa TK wywołała spore kontrowersje i liczne komentarze m.in. polityków i prawników, ale również - otoczenia prezydenta.

To już jest jakiś kosmos … autorytet prawniczy już nawet nie rozmieniany, ale poddawany całkowitej autodestrukcji niestety

— napisał Krzysztof Szczucki, były minister edukacji i nauki.

Pamiętam Marka Safjana z wykładów. Kiedyś zacny wykładowca. Dziś stacza się w kierunku Sadurskiego

— ocenił Marcin Warchoł, były szef MS.

„Ja mówiłem że tak będzie”

— skomentował szef BBN Sławomir Cenckiewicz.

Niesamowite spustoszenie intelektualne. Przykro słuchać i patrzeć

— ocenił sędzia Konrad Wytrykowski.

Zgodnie z prawem pretorskim i zasadą laisser-faire możliwe jest w tej sytuacji zastąpienie Prezydenta Nawrockiego Prezydentem Warszawy (Argumentum a minori ad maius, czyli z mniejszego na większe). A więc profesor Rafał Trzaskowski nowym Prezydentem RP!

— skomentował dr Michał Sopiński.

Pytanie: czy to zmiany związane z wiekiem, czy czysta polityka? Jeśli to drugie - polecam post - związany z Michałem Wawrykiewiczem. Jakie są zasady zachowania sędziego TK w stanie spoczynku?

— zwróciła uwagę prokurator Iwona Tryfon-Wilkoszewska.

Zauważmy, że pan prof. nie miał żadnych oporów aby jeszcze przez 4 lata po upływie kadencji pełnić urząd sędziego TSUE

— napisano na profilu Stowarzyszenia Sędziowie RP.

Kochani, ten trup już nie ożyje. Nie mam na myśli profesorskich autorytetów (choć to też), ale III RP. Zamiast nawalać się na polach wybranych przez Donalda Tuska czy kogo tam, trzeba budować koncepcję ustrojową i potencjał na większość konstytucyjną. To znaczy: bieżąca walka jest niestety niezbędna, ale nie można jej poświęcać stu procent czasu i stu procent emocji

— ocenił Marek Wróbel, publicysta, prezes Fundacji Republikańskiej.

CZYTAJ TAKŻE:

-Hipokryzja prof. Safjana w neo-TVP. Zaprzeczył swoim własnym słowom ze stycznia ws. zaprzysiężenia prezydenta!

-Neo-TVP nie ma żadnych granic! Prof. Safjan: „Moim zdaniem nie ma podstawy do tego, żeby przyjmować zaprzysiężenie prezydenta”

Podsumowanie

Były prezes TK Marek Safjan stwierdził, że jeśli prezydent Karol Nawrocki odmówi przyjęcia ślubowania od nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, mogliby oni złożyć je przed marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym. Jego zdaniem taka odmowa mogłaby zostać uznana za przejaw niemożności wykonywania funkcji przez prezydenta, co czasowo aktualizowałoby kompetencje marszałka Sejmu. Podobny „wariant alternatywny” sugerują także przedstawiciele rządu, m.in. Marcin Kierwiński. Wypowiedź Safjana wywołała jednak liczne kontrowersje i krytykę ze strony części prawników oraz polityków. Co więcej, jest to bardzo daleko idąca interpretacja art. 131 Konstytucji RP.

X/TVN24/Radio Zet/Joanna Jaszczuk

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!