Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell przekazał, że na aukcji w Niemczech miały być też sprzedawane pamiątki po ofiarach zbrodni katyńskiej. W liście do Domu Aukcyjnego Felzmann żądał wycofania przedmiotów, a także przekazania ich do właściwych placówek muzealnych w Polsce.

Dom Aukcyjny Felzmann w Neuss miał 17 listopada rozpocząć sprzedaż prywatnej kolekcji, obejmującej dokumenty i przedmioty związane z ofiarami niemieckich - a jak wynika z informacji UdSKiOR, także sowieckich - zbrodni podczas II wojny światowej. Przeciw aukcji zaprotestował m.in. Międzynarodowy Komitet Oświęcimski, jak również polskie władze, co zapoczątkowała reakcja ze strony prezydenta RP Karola Nawrockiego.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Niemcy ugięli się przed prezydentem Nawrockim? Skandaliczna aukcja pamiątek po więźniach obozów koncentracyjnych została zdjęta

CZYTAJ TAKŻE: Polish Lost Art Foundation kieruje ważne pytania do Domu Aukcyjnego Felzmann! Ogórek: „Tą aukcją sami udowodnili, że naziści to Niemcy”

Na aukcji miały być też artefakty z Katynia

UdSKiOR poinformował, że Dom Aukcyjny Felzmann miał wystawić na sprzedaż pamiątki związane z ofiarami zbrodni katyńskiej, a wśród nich znalazły się między innymi telegram jeńca Umińskiego z obozu w Starobielsku oraz koperta listu jeńca Jana Leszczyńskiego z obozu w Ostaszkowie.

Szef UdSKiOR skierował w związku z tym do domu aukcyjnego list protestacyjny, którego treść opublikowano na stronie Urzędu. Zażądał wycofania tych przedmiotów z aukcji i przekazania ich do właściwych placówek muzealnych w Polsce.

Jako Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Rzeczypospolitej Polskiej jesteśmy przeciwni handlowi tego typu pamiątkami, także pozostawionymi przez bliskich zamordowanych w 1940 roku przez sowiecki reżim. Dokumenty takie są częścią rodzinnej i narodowej pamięci. Ich właściwym miejscem są domy rodzin Ofiar lub – jeśli taka jest wola bliskich – zbiory muzeów. W tym wypadku Muzeum Katyńskiego w Warszawie lub Muzeum Ofiar Sybiru w Białymstoku

— napisał Parell.

Dodał, że „alarm w sprawie skandalicznych aukcji podniosły polskie organizacje społeczne, a fakt wystawienia tak osobistych, tragicznych i cennych dla polskiej historii artefaktów wywołał duże poruszenie i wiele negatywnych komentarzy”.

Urząd w aktualizacji komunikatu poinformował, że „interwencję w tej sprawie u swojego niemieckiego odpowiednika podjął również Minister Spraw Zagranicznych RP”.

Po jednoznacznym sprzeciwie strony polskiej planowana na poniedziałek licytacja zniknęła ze strony domu aukcyjnego

— napisał UdSKiOR.

Telegram oficera Umińskiego i list jeńca Jana Leszczyńskiego

Korespondent PAP ustalił, że wystawione przez dom aukcyjny w Neuss dokumenty ofiar zbrodni katyńskiej są wyłączone z licytacji, ale wyświetlają się w katalogu aukcyjnym. Obaj polscy oficerowie w nich wymienieni figurują na liście katyńskiej IPN.

Telegram oficera Umińskiego z obozu w Starobielsku, datowany jest na 4 kwietnia 1940 roku, adresowany do jego żony w Bydgoszczy. Przy opisie dom aukcyjny dodał: „Niemiecki formularz telegramowy sporządzony po przyjęciu w Berlinie, z cenzurą i adnotacją kontrolną „geprüft hta bln” (Główna Centrala Telegraficzna w Berlinie)”.

Obiekt przedstawiany jest jako „niezwykle rzadki dokument dotyczący historii Polski”.

List jeńca Jana Leszczyńskiego, polskiego oficera, z obozu w Ostaszkowie, adresowany był do jego żony w Koenitz (obecnie Chojnice).

Do koperty dołączone jest pismo żony z dnia 15 października 1941 do Czerwonego Krzyża w Berlinie w poszukiwaniu jakiegokolwiek znaku życia męża oraz odpowiedź Niemieckiego Czerwonego Krzyża z 23 stycznia 1942 roku.

Przy obu dokumentach widnieje cena wywoławcza - 750 euro.

Po zalogowaniu się na stronę domu aukcyjnego przy obu aukcjach nie da się wprowadzić kwoty. Są nieaktywne, wyłączone z licytacji.

Jan Leszczyński figuruje na liście katyńskiej IPN-u. Urodził się w 1904 roku, miejscem jego kaźni był Charków.

Mężczyzn z nazwiskiem Umiński na liście katyńskiej jest dwóch. Marcin, urodzony w 1890, został zabity w Twerze. Henryk, urodzony w 1986 roku - w Charkowie.

Skandaliczna aukcja

Dom aukcyjny w Neuss pod Duesseldorfem istnieje od 1976 roku. Specjalizuje się w aukcjach filatelistycznych (znaczki pocztowe) oraz numizmatycznych (monety, banknoty). Zrzeszony jest m.in. w Federalnym Związku Niemieckiego Handlu Znaczkami Stemplowymi (APHV) i Stowarzyszeniu Niemieckich Filatelistów (BDPh).

Na liście obiektów przeznaczonych do sprzedaży przez Dom Aukcyjny Felzmann w Neuss - jak podała gazeta „Frankfurter Allgemeine Zeitung” - wyszczególnione były 623 pozycje. Wśród dokumentów był list więźnia z Auschwitz „o bardzo niskim numerze” do adresata w Krakowie. Cena wywoławcza miała wynieść 500 euro. Diagnozę lekarską z obozu koncentracyjnego Dachau, dotyczącą przymusowej sterylizacji więźnia, wyceniono na 400 euro. Karta z kartoteki Gestapo z informacją o egzekucji żydowskiego więźnia w getcie Mackheim w lipcu 1942 r. miała mieć cenę wywoławczą 350 euro. W katalogu znajdował się też antyżydowski plakat propagandowy oraz gwiazda żydowska z obozu Buchenwald.

Szef MSZ, wicepremier Radosław Sikorski poinformował w niedzielę na X, że wszystkie artefakty, które miały zostać sprzedane w Niemczech na aukcji, zniknęły z jej strony internetowej. Sikorski zaznaczył, że od kilku dni interweniował w tej sprawie kierujący ambasadą RP w Niemczech Jan Tombiński. Szef polskiego MSZ przekazał też, że rozmawiał o tej sprawie ze swoim niemieckim odpowiednikiem Johannem Wadephulem. Dodał, że obaj zgodzili się, iż należy zapobiec „takiemu zgorszeniu”.

— TYLKO U NAS. Kowalski: Gdyby nie reakcja prezydenta Nawrockiego, rząd Tuska siedziałby dalej cicho, jak mysz pod niemiecką miotłą

— TYLKO U NAS. Sellin o próbie sprzedaży pamiątek po ofiarach Niemców: Bulwersujące jest to, że ktoś to ma i chce na tym zarabiać

— Haniebna aukcja w Niemczech! Instytut Pamięci Narodowej: „Moralnie naganne komercjalizowanie tragedii Holokaustu”

olnk/PAP