Prezesi dwóch Izb Sądu Najwyższego: Karnej - Zbigniew Kapiński oraz Kontroli Nadzwyczajnej - Krzysztof Wiak - wyrazili sprzeciw wobec pisma szefa MS Waldemara Żurka do sędziów SN mianowanych po 2017 r. Minister we wrześniu wezwał tych sędziów do „zaprzestania naruszania prawa”.

Stanowisko sprzeciwiające się wezwaniu Żurka wystosowała już kilka dni wcześniej prezes Izby Cywilnej SN Joanna Misztal–Konecka. Z kolei w początkach października I prezes SN Małgorzata Manowska skierowała zawiadomienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez ministra Żurka w postaci „wywierania groźbą bezprawną wpływu na czynności urzędowe SN”.

Kolejna reakcja SN na bezprawie Żurka

Zamieszczone na stronie SN stanowiska prezesa Izby Karnej oraz prezesa Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są kolejnymi odpowiedziami ze strony SN na wezwanie ministra Żurka do „osób wykonujących obowiązki sędziowskie w SN w wyniku wadliwej procedury nominacyjnej”.

Szef MS w drugiej połowie września wezwał te osoby m.in. do „zaprzestania naruszania prawa”. Chodziło o sędziów wyłonionych do SN po 2017 r. w procedurach przed Krajową Radą Sądownictwa przekształconą ustawą z czasów rządów PiS. Podobne wezwanie kilka dni później Żurek skierował do sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanych na urząd po 2017 r.

Groźby PG wobec sędziów

W opublikowanym we wrześniu komunikacie rzeczniczka prasowa PG prok. Anna Adamiak podkreślała, że - zdaniem PG - tworzenie „specjalnych izb” w SN i nominowanie sędziów w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej po 2017 r. prowadzi do „fundamentalnej wadliwości sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez te izby oraz składy w nich funkcjonujące”. Dodała, że wprowadzenie tych izb do polskiego sądownictwa i orzekanie w nich przez „wadliwie powołanych sędziów”, stało się przedmiotem „licznych skarg” kierowanych do ETPC, a wydane przez Trybunał wyroki obligują Polskę do wypłaty zadośćuczynień, których kwoty są obecnie „liczone w milionach złotych”. Jednocześnie - jak informowała - PG wskazywał w związku z tym na możliwość tzw. pozwów regresowych wobec tych sędziów.

Reakcja prezesa Izby Karnej SN

W odpowiedzi prezes Kapiński ocenił, że wezwanie Żurka jest „niestosowne w swej wymowie”.

Autorem jest organ władzy wykonawczej, który występuje przed SN samodzielnie albo poprzez podległych mu prokuratorów powszechnych jednostek prokuratury i próbuje w sposób bezprawny i pozaprocesowy wywierać wpływ na sposób przydzielania spraw w Izbie Karnej i kształtowania składów orzekających, a przez to – na orzekanie przez SN

— zaznaczył.

Niezależnie od tego wskazać muszę, że powstrzymanie się od orzekania, tak usilnie postulowane w (…) piśmie, doprowadziłoby do stanu, w którym setki spraw w Izbie Karnej, po ich przydziale niektórym sędziom, nie mogłyby być rozpoznawane. Oznaczałoby to, że corocznie sprawy tysięcy osób pozostawałyby w zawieszeniu. To z kolei kłóciłoby się z podstawową funkcją i zadaniami, jakie realizuje SN i narażałoby jednocześnie sąd, jak i Państwo Polskie na zarzut przewlekłości postępowania

— odniósł się do stanowiska Żurka prezes Kapiński.

Prezes Izby Karnej poinformował też, że liczba składanych w tej Izbie wniosków o wyłączenie sędziego, „aczkolwiek wzrasta w ostatnich latach, nie dotyczy większości spraw, w których orzekają sędziowie SN” będący adresatami wezwania Żurka.

Z kolei prezes Wiak wyraził swój sprzeciw wobec zapowiedzi podejmowania „bezprawnych działań naruszających niezależność władzy sądowniczej, niezawisłość sędziów oraz naruszających zasadę podziału władz”.

Podobnie zdumiewające i niepokojące są zapowiedzi dochodzenia roszczeń finansowych od sędziów na zasadzie regresu

— wskazał. Jego zdaniem - jak to określił - „takie groźby” Żurka, połączone z wezwaniem do zaprzestania czynności orzeczniczych, są „jawną i arogancką próbą ingerencji władzy wykonawczej w wymiar sprawiedliwości”, która stanowi „zamach na fundamenty porządku prawnego państwa”.

Takie formy nacisku na sędziów, którzy sprawują swój urząd zgodnie z konstytucją i złożonym ślubowaniem połączone z publicznymi wypowiedziami PG, iż zamierza podejmować działania nieliczące się z porządkiem określonym konstytucją i ustawami, przywodzą na myśl nieuchronne skojarzenia z czasami PRL

— ocenił prezes Wiak.

Zdaniem prezesa Izby Kontroli Nadzwyczajnej, ani PG, ani żaden inny podmiot, „nie posiada jakichkolwiek uprawnień” do weryfikowania skuteczności prezydenckich powołań na sędziów. Ponadto - wskazał Wiak - pismo Żurka zostało wystosowane „bez jakiejkolwiek podstawy prawnej” i zawiera jedynie żądanie do „zaniechania wykonywania obowiązków i podjęcia działań jednoznacznie sprzecznych z prawem”.

Być może jest to obecny standard pracy prokuratury, jednakże nie Sądu Najwyższego

— dodał.

Jednocześnie prezes Wiak zaznaczył, że powstrzymanie się od orzekania przez sędziów Izby miałoby „katastrofalne skutki dla ochrony praw i wolności poszczególnych jednostek, a nawet dla ustroju państwa” i spowodowałoby „szereg dalszych konsekwencji, w tym przewlekłość postępowań, z którą wiąże się odpowiedzialność finansowa Skarbu Państwa”.

Odpis stanowiska prezesa Wiaka skierowano ponadto do wiadomości: prezydenta Karola Nawrockiego, I prezes SN Małgorzaty Manowskiej, KRS oraz do sędziów orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej. Wcześniej m.in. do prezydenta i KRS trafiło także pismo prezes Izby Cywilnej.

Według informacji przekazanych w początkach października przez prezes Manowską, pismo Żurka w sprawie zaprzestania wykonywania czynności było adresowane łącznie do 21 sędziów Izby Cywilnej, 11 sędziów Izby Karnej, 7 sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz 18 sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

„Destrukcja sądownictwa”

Do reakcji prezesa Izby Karnej SN na działania Żurka na X odniosła się przewodnicząca KRS.

Protest Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego wobec zapowiedzi bezprawnych działań Prokuratora Generalnego. Destrukcja sądownictwa. Nie ma się z czego śmiać lub cieszyć

— zaznaczyła Dagmara Pawełczyk-Woicka, przewodnicząca KRS.

CZYTAJ TAKŻE:

— Prezes Izby Cywilnej SN ostro odpowiada na pismo Żurka. „Bezprecedensowy atak na niezależność władzy sądowniczej”

— Żurek groził sędziom. Organizacje prawnicze apelują do prezydenta Nawrockiego. „Mógł dopuścić się zbrodni zamachu stanu”

tkwl/PAP/X