Krajowa Rada Sądownictwa negatywnie zaopiniowała zgłoszony przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt nowelizacji zmieniającej ustawę o KRS, określając go jako ”sprzeczny z fundamentalnymi konstytucyjnymi zasadami polskiego porządku prawnego”.

Krajowa Rada Sądownictwa, po zapoznaniu się z projektem ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, przekazanym w dniu 12 stycznia 2024 r. (…) opiniuje projekt negatywnie, jako sprzeczny z fundamentalnymi konstytucyjnymi zasadami polskiego porządku prawnego (…)

— informuje przyjęta w czwartek opinia, podpisana przez Przewodniczącą Krajowej Rady Sądownictwa sędzię Dagmarę Pawełczyk-Woicką.

W przesłanej PAP opinii zwrócono m.in. uwagę na to, że przepisy określają jedynie, iż bierne prawo wyborcze do KRS należy do sędziów, a wybór powinien być dokonany spośród wszystkich sędziów Rzeczypospolitej Polskiej.

„Trwała stygmatyzacja części sędziów”

Projekt zakłada natomiast, że w pierwszych wyborach dokonywanych na podstawie znowelizowanej ustawy biernego prawa wyborczego nie będą mieli sędziowie, którzy objęli stanowisko powołani do KRS ukształtowanej wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS.

Treść jednoznacznie sprzecznego z Konstytucją RP art. 3 ust. 2 wskazuje na prawdziwą intencję projektodawcy, jaką jest trwała stygmatyzacja części sędziów – rzecz nie do pomyślenia w demokratycznym państwie prawnym (…)

— czytamy.

Zakładając czysto hipotetycznie, że obowiązujący sposób wyborów sędziów do KRS jest wadliwy, nie ma żadnego aksjologicznego uzasadnienia dla obarczania odpowiedzialnością za ten stan rzeczy obywateli, którzy pragnąc pełnić zaszczytną funkcję sędziego, zgłosili swoje kandydatury na stanowiska sędziowskie, odebrali nominacje z rąk Prezydenta RP, złożyli przed nim ślubowanie, a następnie pełnili bez zarzutu służbę sędziowską

— podkreślono.

Według autorów opinii uchwalenie tego przepisu przez polski parlament ”na zawsze już odbierze zaufanie do Państwa Polskiego i jego instytucji”. Ich zdaniem „nie jest ani mądrym, ani dobrym uleganie naciskom grupy prawników i niszczenie – wbrew interesowi całego społeczeństwa – sądownictwa i innych organów państwa związanych z pełnieniem służby publicznej”.

KRS odniosła się również do zmiany procedury wyboru sędziów członków KRS. Nowelizacja ustawy o KRS z grudnia 2017 r. wprowadziła m.in. zasadę, że 15 sędziowskich członków KRS wybieranych jest przez Sejm. Wcześniej byli oni wybierani przez środowiska sędziowskie i projekt nowelizacji autorstwa MS zakłada powrót do tej zasady.

Pozbawienie obywateli prawa wyboru za pośrednictwem swoich przedstawicieli w Sejmie godzi w podstawową zasadę demokratycznego państwa prawnego (…) i zasadę suwerenności Narodu, zgodnie z którą Naród sprawuje władzę bezpośrednio lub przez swoich przedstawicieli

— głosi opinia KRS.

CZYTAJ TAKŻE:

-Sędziów-kandydatów do KRS będą wskazywać tylko sędziowie? To najnowsza wersja nowelizacji ustawy autorstwa Bodnara

-Przewodnicząca KRS: Projekt noweli ustawy o Radzie jest niekonstytucyjny. Nie gwarantuje spełnienia jakichkolwiek standardów

Co zawiera projekt nowelizacji?

W grudniu ub.r. Sejm przyjął uchwałę ws. usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego w kontekście pozycji ustrojowej oraz funkcji KRS w demokratycznym państwie prawnym. Wskazano w niej, że trzy uchwały Sejmu z 2018, 2021 i 2022 r. ws. wyboru sędziów-członków KRS zostały podjęte z rażącym naruszeniem Konstytucji RP.

Skutkiem ich podjęcia było ukształtowanie składu Krajowej Rady Sądownictwa w sposób sprzeczny z Konstytucją RP, Traktatem o Unii Europejskiej oraz Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a w konsekwencji utrata zdolności do realizacji przez KRS jej konstytucyjnych funkcji i zadań, w tym w szczególności zdolności do stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Wówczas minister sprawiedliwości Adam Bodnar zapowiedział, że zostanie przedstawiony projekt ustawy, gdzie zostanie zaproponowany tryb wyboru członków KRS w zgodzie z trzema projektami, przygotowanymi przez: stowarzyszenia Iustitia i Themis oraz dwa lata temu przez Senat.

Projekt nowelizacji ustawy o KRS przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości czeka obecnie na rozpatrzenie przez Stały Komitet Rady Ministrów.

Podstawowym celem projektowanej ustawy jest przywrócenie przepisom regulującym sposób wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa treści zgodnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i zapewnienie niezależności Krajowej Rady Sądownictwa od organów władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej w procedurze powoływania sędziów

— napisał w uzasadnieniu projektu skierowanego do Stałego Komitetu Rady Ministrów minister sprawiedliwości Adam Bodnar.

Projekt - dostępny na stronie Rządowego Centrum Legislacji - zakłada m.in. że tylko sędziowie będą mogli zgłaszać kandydatury sędziów do KRS; zmienia także liczbę sędziów reprezentujących poszczególne typy sądów: dwóch przedstawicieli sądów apelacyjnych, trzech reprezentantów sądów okręgowych i sześciu sędziów sądów rejonowych, a po jednym przedstawicielu zgłaszanym przez: Sąd Najwyższy, sądy wojskowe, Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzkie Sądy Administracyjne. Łączna liczba sędziów wybieranych do KRS wynosi 15.

CZYTAJ TAKŻE:

-Niecierpliwość „kasty”! Prezes Iustitii popędza Bodnara? „Mam kontakt z prawnikami, sędziami. Pytają, dlaczego nic się nie dzieje”

-Rząd wywróci KRS do góry nogami? I prezes Sądu Najwyższego: Zgłoszona propozycja to karykaturyzacja idei wyborów sędziowskich członków KRS

-KRS zajęła się działaniami Bodnara! Rada skierowała wniosek do TK o zbadanie zgodności z Konstytucją jego rozporządzenia

aja/PAP