Zemsta Mariana Banasia? Najwyższa Izba Kontroli zawiadamia prokuraturę ws. realizacji programu "Aktywni plus" w 2023 roku

Najwyższa Izba Kontroli przygotowała zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z realizacją programu „Aktywni plus” w 2023 roku - poinformowała Izba. Zdaniem byłej minister rodziny Marleny Maląg program był właściwie realizowany.

Program „Aktywni plus” jest skierowany do organizacji pozarządowych i ma na celu zwiększenie aktywności osób starszych.

Wątpliwości NIK

NIK skontrolowała realizację programu w 2023 r. Izba poinformowała w komunikacie o przygotowaniu zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wobec byłej minister rodziny i polityki społecznej, byłego wiceministra w tym resorcie oraz byłej dyrektor Departamentu Polityki Senioralnej. Wątpliwości NIK dotyczą m.in. nierównego rozdysponowania pieniędzy w ramach programu oraz zmiany regulaminu w trakcie rozstrzygania wniosków.

Do 27 listopada 2023 r. szefową MRiPS była Marlena Maląg.

Była minister, odpowiadając na zarzuty Izby, przekazała PAP, że program był właściwie realizowany. Przypomniała, że bezpośredni nadzór nad programem sprawował ówczesny wiceminister Stanisław Szwed, który - jak podkreśliła - „podejmował decyzje z pełną odpowiedzialnością, biorąc pod uwagę najlepiej pojęty interes publiczny - aby polityka senioralna była realizowana kompleksowo, całościowo na terenie całego kraju”.

NIK poinformowała w komunikacie, że w ubiegłorocznej edycji programu organizacje pozarządowe zgłosiły 1907 projektów na kwotę niemal 282 mln zł, z tego w ministerstwie wybrano do dofinansowania 518 ofert wartych w sumie ok. 39 mln zł.

Ocena strategiczna

Izba wyjaśniła, że niezależenie od wyników konkursu, minister rodziny w ramach tak zwanej oceny strategicznej ma do dyspozycji pulę środków, które może przyznać wybranym przez siebie projektom, nawet bardzo nisko ocenionym przez ekspertów. W ramach takiej oceny w 2016 r. dofinansowanie otrzymały 52 projekty, w 2017 r. - 23 projekty, w 2021 r. - 45 projektów, a w 2022 r. 57 projektów.

NIK zwróciła uwagę, że w 2023 r., po zmianach wprowadzonych w regulaminie konkursu oraz w zarządzeniu dotyczącym powołania komisji konkursowej, w trybie oceny strategicznej dofinansowano 141 projektów.

Z 44 organizacji pozarządowych, które na tej podstawie dostały środki na realizację swoich projektów w województwie śląskim, aż 24 prowadziły działalność w okręgu, z którego w wyborach do sejmu kandydował ówczesny wiceminister przyznający dofinansowanie. Otrzymały w sumie ponad 1,7 mln zł 

— podała Izba.

Zdaniem NIK, zmiany wprowadzone już w trakcie rozstrzygania konkursu nie gwarantowały tego, że publiczne środki przeznaczone na dofinansowanie organizacji pozarządowych będą wydawane zgodnie z ustawowymi zasadami gospodarności.

Ponadto kontrole wykazały, że wybór ofert w niewielkim stopniu miał charakter konkursowy. Wskazano, że 36 z 518 organizacji otrzymało dofinansowanie mniejsze niż 25 tys. zł, mimo że, zgodnie z założeniami regulaminu konkursu, powinno wynieść co najmniej 25 tys. zł.

Kolejną nieprawidłowością, na którą zwróciła uwagę Izba, był sposób rozdysponowania środków przez ówczesnego wiceministra w ramach tzw. oceny strategicznej. NIK podała, że 14 kwietnia 2023 r. zdecydował on o przeznaczeniu niemal 9,5 mln zł dla 141 organizacji pozarządowych, co stanowiło 25 proc. ogółu środków na dotacje.

Doszło do tego, mimo że dofinansowanie w ramach oceny strategicznej, zgodnie z wówczas obowiązującymi regulaminami: konkursu oraz komisji konkursowej, nie powinno przekraczać 10 proc. Tym samym niemal 5,7 mln zł rozdysponowano niezgodnie z wytycznymi określonymi w tych regulaminach

— wskazano w komunikacie NIK.

Wnioski pokontrolne

Jak dodano, cztery dni później decyzja ta została „zalegalizowana” poprzez zmianę wprowadzoną przez wiceministra do regulaminu konkursu oraz zmianę, jakiej dokonała Minister Rodziny i Polityki Społecznej w zarządzeniu dotyczącym powołania komisji konkursowej.

To właśnie część środków uzyskanych w wyniku zastosowania tego mechanizmu zasiliło 44 organizacje pozarządowe z województwa śląskiego, z których aż 24 prowadziły działalność w okręgu wyborczym, z którego kandydował w wyborach do sejmu wiceminister przyznający dofinansowanie. Organizacje te otrzymały ponad 1,7 mln zł 

— podkreśliła Izba.

NIK zwróciła także uwagę na to, że na podstawie oceny strategicznej dofinansowano oferty, które w podstawowym trybie konkursu otrzymały mniejszą liczbę punktów niż oferty wyżej ocenione przez ekspertów.

NIK sformułowała wnioski pokontrolne do MRPiPS, co ma pozwolić na wyeliminowanie nieprawidłowości przy przygotowywaniu i przeprowadzeniu kolejnych edycji konkursu „Aktywni plus”. W komunikacie poinformowano, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jeszcze w styczniu poinformowała Izbę o przystąpieniu do realizacji wszystkich wniosków.

Ciekawe, kiedy można się będzie spodziewać kontroli NIK ws. działań ministra Sienkiewicza czy ministra Bodnara. Z podejścia Mariana Banasia można sugerować, że chyba nigdy.

CZYTAJ TEŻ:

— To nie żart. Inspektorzy NIK wezmą udział w spotkaniu zespołu Giertycha. „M. Banaś pozytywnie odpowiedział na moje zaproszenie”

— Zero zdziwień! Banaś cieszy się z odejścia Obajtka. Zapowiada więcej kontroli w PKN Orlen oraz zawiadomienia ws. zakupu maseczek

— 15 zarzutów dla Mariana Banasia? Jest nowy wniosek o uchylenie immunitetu prezesowi NIK! „To test dla nowej większości parlamentarnej”

pn/PAP