Już 13 krajów członkowskich UE złożyło wniosek o wyłączenie wydatków obronnych z reguł budżetowych - wynika z danych Komisji Europejskiej. „Państwa, wobec których prowadzona jest procedura nadmiernego deficytu, zyskają elastyczność” - powiedział rzecznik KE Balazs Ujvari. Polska złożyła wniosek o unijną klauzulę wyjścia, która umożliwia zwiększenie wydatków mimo obejmującej Polskę procedury nadmiernego deficytu.

CZYTAJ TAKŻE: Polska złożyła wniosek o unijną klauzulę wyjścia! Powodem są planowane wyższe wydatki na obronność

Zgodnie z regułami fiskalnymi deficyt państw członkowskich nie może przekraczać 3 proc. PKB, a zadłużenie nie może wynosić więcej niż 60 proc. Wydatki na obronność krajów, które skorzystają z klauzuli wyjścia, będą wyłączone z tych reguł.

Ujvari poinformował, że do dziś wniosek o obronną klauzulę wyjścia złożyły: Belgia, Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Niemcy, Litwa, Łotwa, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Liczba ta jest nadal niższa od podanej przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego w środę. KE bierze pod uwagę jedynie kraje, które złożyły wniosek formalną drogą, natomiast Rada UE, w której przewodnictwo sprawuje Polska, bierze również pod uwagę zobowiązanie ustne. Polski minister finansów wymienił jeszcze Bułgarię, Czechy i Chorwację.

Dlatego zdaniem Ujvari liczba podawana przez KE w nadchodzących dniach powinna wzrosnąć.

Zwolnień nie chcą: Francja, Włochy, Hiszpania i Holandia

KE wnioski będzie oceniać w maju, a decyzje ma wydać 4 czerwca. Rzecznik KE nie chciał przesądzać, czy wszystkie kraje, które wnioskują o wyłączenie wydatków obronnych spod unijnej dyscypliny budżetowej, otrzymają takie zwolnienie, ale stwierdził, że z dużym podobieństwem można się tego spodziewać.

Sądzimy, że istnieje dobry powód, dla którego prośby te zostaną rozpatrzone

— podkreślił.

Wśród wnioskujących znajdują się kraje, wobec których prowadzona jest procedura nadmiernego deficytu; chodzi o Polskę, Belgię, Słowację i Węgry.

Jeżeli kraj objęty procedurą nadmiernego deficytu zwróci się z wnioskiem o uruchomienie tzw. krajowej klauzuli wyjścia i wniosek ten zostanie rozpatrzony pozytywnie (przez KE - PAP) i Rada UE wyrazi na to zgodę, zostanie to wzięte pod uwagę podczas przeprowadzania oceny, a także uwzględniona zostanie elastyczność, jaką te państwa członkowskie zyskają dzięki klauzuli

— powiedział rzecznik Ujvari.

Zawieszenie reguł wydatkowych w przypadku wydatków na obronność ma być jednym z  elementów pakietu dozbrajania UE, który szefowa KE Ursula von der Leyen zaproponowała w lutym i na który zgodzili się przywódcy krajów członkowskich.

Zastosowanie takiego wyjątku ma umożliwić krajom wydanie dodatkowo równowartości 1,5 proc. PKB na obronność w latach 2025-2029; punktem odniesienia jest 2021 rok.

Zgodnie z szacunkami KE plan dozbrajania Europy ma pozwolić na zmobilizowanie dodatkowo 800 mld euro w skali całej UE. 150 mld euro udostępni KE w ramach programu pożyczkowego SAFE, a pozostałe 650 mld euro to suma, jaką w ocenie KE można uzyskać poprzez zawieszenie reguł wydatkowych w obszarze obronności.

Problem w tym, że już na tym etapie wiadomo, że unijni urzędnicy będą chcieli ograniczyć wydatkowanie tych sum do zakupów niemal wyłącznie w krajach UE. W efekcie Polska może zostać pozbawiona dofinansowania dla swojej produkcji zbrojeniowej.

O zwolnienie nie zwróciły się do tej pory duże gospodarki UE takie jak Francja, Włochy, Hiszpania i Holandia. Pytany o to, czy bez ich udziału nadal jest możliwe zmobilizowanie założonych przez KE 650 mld euro na obronność w krajowych budżetach, rzecznik KE zaznaczył, że nie wszystkim krajom zwolnienie z reguł wydatkowych jest potrzebne, ponieważ są państwa, które mają wystarczającą przestrzeń fiskalną, by zwiększać nakłady na wojsko bez narażania się na procedurę nadmiernego deficytu.

CZYTAJ TAKŻE: TYLKO U NAS. Kownacki: Kolejny raz Polska ma budować sukces gospodarczy innych państw. Tym razem kosztem bezpieczeństwa

koal/PAP