Widać, że wojna na Wschodzie nie tylko już rozsadziła realia polskiej polityki wschodniej, lecz również zaczyna wywracać do góry nogami nasze relacje z zachodem.

Gdy idzie o Zachód, to prawdę mówiąc, zapanowały tam ostatnio w sprawie polskiej spory zamęt myślowy i pomieszanie pojęć. Jeśliby rzecz chcieć opisać w kategoriach zbiorowej psychologii, można by się z powodzeniem odwołać do kategorii dysonansu poznawczego, tzn. takiej sytuacji, w której oczywiste fakty nijak nie dają się uzgodnić z ugruntowanymi postawami i politycznie poprawnymi poglądami na temat Polski. W ciągu ostatnich lat bowiem nie tylko w setkach artykułów prasowych i debat telewizyjnych, ale także w dziesiątkach poważnych książek publikowanych przez znamienite zachodnie uniwersytety, powtarzano trzy tezy główne, mające definiować zarówno kondycję polityczną Polski, jak i stan naszej świadomości zbiorowej.