MAREK BUDZISZ. Na celowniku RosjanMAREK BUDZISZ. Na celowniku Rosjan. "Brytyjski rząd domaga się od Wysp Owczych wycofania się z umowy zawartej z Rosją"

Wyspy Owcze, które są terytorium zależnym Danii (Kopenhaga odpowiada m.in. za ich politykę zagraniczną), zawarły w 1977 r. porozumienie z ówczesnym ZSRS, które umożliwiło kutrom z Wysp Owczych połów dorszy w rosyjskiej strefie ekonomicznej na Morzu Barentsa, a Rosjanom wykorzystywanie łowisk i portów należących do archipelagu.Wielokrotnie potem przedłużane porozumienie było jednym z filarów gospodarki wysp, które nie należą do Unii Europejskiej i 90 proc. swoich dochodów eksportowych czerpią z rybołówstwa.

Strategiczne położenie Wysp Owczych w tzw. przesmyku GUIK (Grenlandia, Wielka Brytania, Islandia) sprawiło jednak, że po wybuchu wojny na Ukrainie umowa z Moskwą zaczęła być postrzegana jako zagrożenie. Rosyjska flota rybacka, która zdaniem wywiadu brytyjskiego jest również wykorzystywana w celach wojskowych, ma bowiem niezakłócony dostęp do obszarów uznawanych za wrota do północnego Atlantyku, a rosyjskie kutry mogą swobodnie pływać po akwenie, przez który przebiegają gazociągi łączące Norwegię z Wielką Brytanią oraz większość podmorskich kabli telekomunikacyjnych. W ub.r. jeden z takich kabli został uszkodzony, co władze w Oslo wiązały z pojawieniem się w okolicy rosyjskiego kutra rybackiego. Również w ub.r. Norwegia przeszukała dwa rosyjskie kutry, które od 2015 r. ponad 200 razy dokowały w portach Wysp Owczych, podejrzewając, że ich załogi oprócz rybołówstwa zajmowały się wykonywaniem misji o charakterze wojskowym i wywiadowczym.