Partie opozycyjne Fidesz i Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa (KDNP), które do niedawna tworzyły węgierski rząd pod kierownictwem byłego premiera Viktora Orbana, zapowiedziały na czwartek protest w obronie demokracji. Premier Węgier Peter Magyar ocenił, że to tak, jakby „złodziej wzywał policję”.

Opozycja zorganizuje protest przed Pałacem Sandora – siedzibą prezydenta – przeciwko proponowanym poprawkom do ustawy zasadniczej. Poinformowali o tym w poniedziałek na konferencji prasowej po wspólnym posiedzeniu klubów parlamentarnych obu ugrupowań Gergely Gulyas z Fideszu oraz Bence Retvari z KDNP.

Gulyas zaprosił na demonstrację wszystkich obywateli, niezależnie od przynależności partyjnej, „jeśli cenią sobie demokrację, praworządność, wybory, ochronę gruntów rolnych i majątku narodowego oraz obronę urzędu prezydenta bez narażania go na nieodwracalne szkody”.

Przyznał, że kluby parlamentarne przeprowadziły długie dyskusje na temat projektu poprawki zgłoszonego przez rząd partii Tisza oraz możliwych reakcji na to posunięcie. Zapytany, czy podczas spotkania rozważano kontynuowanie prac parlamentarnych lub bojkot posiedzeń plenarnych, odparł, że przeanalizowano wszystkie warianty, a decyzja zostanie podjęta i ogłoszona w późniejszym terminie.

Gulyas określił propozycję zmiany konstytucji mianem „skandalu”, twierdząc, że nie jest to „zwykłe przekroczenie granic, lecz próba zaprowadzenia autorytaryzmu, który dotąd był obcy węgierskiej demokracji”.

Były premier Orban ocenił w sieci, że „Tisza przekroczyła wszelkie granice – ludzkie, moralne i konstytucyjne” i wezwał swoich zwolenników do udziału w czwartkowym proteście.

„Złodziej wzywa policję”

Premier Magyar w odpowiedzi stwierdził, że wieść o tym, iż Fidesz miałby protestować w obronie konstytucyjności i demokracji, „wywołała śmiech słyszalny aż w Stambule”. We wpisie na Facebooku porównał to posunięcie do sytuacji, w której „złodziej wzywa policję”.

Usunięcie ze stanowiska prezydenta

Szef węgierskiego rządu zapowiedział pod koniec czerwca, że jego gabinet rozpocznie proces usunięcia ze stanowiska prezydenta Tamasa Sulyoka poprzez nowelizację konstytucji, a jesienią rozpocznie reformę konstytucyjną. Dodał, że Węgry będą miały nowego prezydenta do 20 sierpnia bieżącego roku.

Kadencja Sulyoka - wybranego głosami deputowanych Fideszu i KDNP - trwa do marca 2029 roku. Zgodnie z węgierską konstytucją prezydent może zostać odwołany ze stanowiska, gdy nie przestrzega ustawy zasadniczej, celowo narusza prawa związane z pełnieniem urzędu lub popełnił przestępstwo pospolite.

Partia Tisza premiera Magyara posiada w węgierskim parlamencie konstytucyjną większość - 141 ze 199 deputowanych.

tkwl/PAP