Od wielu lat w środowiskach lewicowych na całym świecie Szwecja przedstawiana jest jako modelowy przykład socjalizmu z ludzką twarzą, któremu udało się osiągnąć wielki sukces cywilizacyjny, godny do naśladowania przez innych. W tym kontekście ogromnym zaskoczeniem były ostatnie wybory parlamentarne w tym kraju, w których dotychczasowa centrolewicowa koalicja rządowa poniosła klęskę. Co prawda socjaldemokraci zdobyli najwięcej mandatów, bo 23,48 proc., ale nie zdołają utrzymać się przy władzy. Największymi zwycięzcami okazały się centroprawicowa Umiarkowana Partia Koalicyjna, która otrzymała 16,83 proc., oraz eurosceptyczni, alt-prawicowi Szwedzcy Demokraci (okrzyknięci „faszystami” i otaczani przez pozostałe ugrupowania „kordonem sanitarnym”), którzy dostali 15,34 proc. głosów.

Młodzież skręca w prawo

Szokiem dla szwedzkich socjalistów są jednak wyniki wyborów wśród młodzieży między 18. a 21. rokiem życia. W tym przedziale wiekowym najwięcej głosów oddano bowiem na centroprawicową Umiarkowaną Partię Koalicyjną (26 proc.) oraz na prawicowych Szwedzkich Demokratów (22 proc.). Socjaldemokraci znaleźli się dopiero na trzecim miejscu (20 proc.). Tak więc szwedzka młodzież, która w tym roku po raz pierwszy głosowała w wyborach parlamentarnych, okazała się bardziej prawicowa niż wynosi średnia dla całego społeczeństwa.

Jeszcze większym bólem głowy dla tamtejszej lewicy okazały się rezultaty „wyborów szkolnych”, czyli ankiety przeprowadzonej wśród młodzieży szkół średnich, która do urn pójdzie dopiero za cztery lata. W tej grupie wiekowej najpopularniejsze są także Umiarkowana Partia Koalicyjna (27 proc.) i Szwedzcy Demokraci (21 proc.), natomiast socjaldemokraci plasują się daleko za nimi (16 proc.). Jeszcze gorzej wypadają na tym tle inne ugrupowania lewicowe, np. Partia Zielonych, wspierana przez Gretę Thunberg, może liczyć zaledwie na 4,7 proc. głosów, a Inicjatywa Feministyczna tylko na 1 proc.

Anomalia w lewicowym kraju?

Wszystko to się dzieje w kraju, w którym socjaldemokraci są absolutnym hegemonem politycznym i kulturowym od kilkudziesięciu lat, a w przestrzeni publicznej nie ma właściwie innej agendy niż lewicowa. System medialny jest tak domknięty, aby młodzież nie miała szans zetknąć się z innym przekazem niż ten, który dominuje w mainstreamie. W tej sytuacji coś takiego, jak masowe poparcie młodych ludzi dla partii prawicowych, nie miało prawa się tam zdarzyć. A jednak wydarzyło się.

Mało tego, wszystko wskazuje na to, że szwedzka młodzież jest dziś najbardziej prawicowa w całej Unii Europejskiej (oczywiście pod względem preferencji wyborczych na istniejącej scenie politycznej – musimy bowiem pamiętać, że szwedzka prawica różni się od polskiej, np. nie protestuje niemal w ogóle przeciw aborcji, natomiast jej aktywność przejawia się głównie w sprzeciwie wobec polityki imigracyjnej Unii Europejskiej, multikulturalizmu czy federalistycznych projektów Brukseli).

Skradzione dzieciństwo i sny

Warto się nad fenomenem szwedzkim zastanowić zwłaszcza w kontekście Polski, ponieważ często słyszymy, że młodzież w naszym kraju zdecydowanie skręciła w lewą stronę i jest nieodwołalnie stracona dla prawicy. Ten stan rzeczy mają ugruntowywać wrogie wobec konserwatyzmu elity, będące dystrybutorami prestiżu, oraz media, zwłaszcza społecznościowe, zamykające swych odbiorców w komunikacyjnych bańkach.

W Szwecji ten proces zaawansowany jest o wiele bardziej, a jednak nastąpiło tam gwałtowne odwrócenie trendów. Decydujące okazało się bolesne zderzenie z twardą rzeczywistością, która przebiła medialne bańki, odsłaniając brutalną prawdę i rozwiewając ideologiczne iluzje. Nagle podstawowym doświadczeniem stało się realne zagrożenie egzystencjalne – coś podobnego, co niektórzy z nas odczuwają teraz w związku z wojną toczącą się za naszą wschodnią granicą.

Kiedyś Greta Thunberg narzekała, że świat dorosłych skradł jej pokoleniu dzieciństwo oraz spokojny sen. Dziś jej generacja wystawia za to rządzącym rachunek. Okazuje się jednak, że wizję spokojnego życia skradł tej młodzieży ktoś inny niż myślała Greta Thunberg.