Agresja migrantów! Ograniczona ochrona międzynarodowa na granicy z Białorusią. Przedłużone obostrzenia na 60 dni

Od dzisiaj na kolejne 60 dni zostało przedłużone czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią. Nie ustały przyczyny wprowadzenia tego ograniczenia.

Piąty raz przedłużone ograniczenie

Zgodnie z opublikowanym w Dzienniku Ustaw rozporządzeniem Rady Ministrów, czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią zostało przedłużone od 22 marca 2026 r. na kolejne 60 dni.

Wcześniej, 13 marca, Sejm przyjął wniosek rządu i zgodził się na dalsze czasowe zawieszenie.

Zdaniem rządu przyczyny wprowadzenia ograniczenia prawa nie ustały, nadal dochodzi do instrumentalizacji migracji, a podejmowane w jej ramach działania stanowią poważne i rzeczywiste zagrożenie m.in. dla bezpieczeństwa państwa.

Rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią weszło w życie 27 marca 2025 r. Zgodnie z prawem ograniczenie obowiązuje przez 60 dni, ale za zgodą Sejmu na wniosek Rady Ministrów może być przedłużane, co do tej pory stało się już pięciokrotnie.

Agresja migrantów

Autorzy wniosku podkreślili, że w czasie trwania wspomnianej sytuacji instrumentalizacji migracji regularnie dochodziło do niebezpiecznych zdarzeń, podczas których agresywni cudzoziemcy atakowali polskie patrole – rzucali kamieniami, butelkami, tlącymi się gałęziami, cegłami oraz kijami z przymocowanymi nożami i gwoździami.

Zaznaczyli ponadto, że „białoruskie służby państwowe aktywnie współuczestniczyły (w sposób skryty lub jawny) w atakach na żołnierzy, policjantów i funkcjonariuszy Straży Granicznej”.

Odnotowywane były liczne przypadki bezpośrednich ataków ze strony przedstawicieli służb białoruskich przez celowanie z broni palnej, rzucanie kamieniami w służby polskie obecne na linii granicy, oślepianie laserami czy też silnym światłem stroboskopowym i uniemożliwianie w ten sposób zapobiegania próbom nielegalnego przekraczania granicy przez migrantów”

— napisano w uzasadnieniu.

Tunele pod zaporą i wnioski o ochronę międzynarodową

Zwrócili również uwagę na zwiększenie liczby prowadzonych pod nadzorem służb białoruskich prób przygotowywania i wykorzystania tuneli przebiegających pod zaporą graniczną do przerzutu grup cudzoziemców do Polski.

Od wprowadzenia ograniczenia prawa do składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej do 22 lutego 2026 r. nie przyjęto wniosków od 451 cudzoziemców. Przyjęto jednak wnioski od 94 cudzoziemców z tzw. grup wrażliwych.

W takim samym okresie 2024 r. na odcinku granicy z Białorusią złożono 2723 wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, którymi objętych było 3117 osób.

Rozporządzenie wydawane jest na podstawie tzw. ustawy azylowej, którą rząd przyjął w grudniu 2024 r. Ma ona przeciwdziałać zjawisku wykorzystywania migracji przez Białoruś, która w kooperacji z Rosją i międzynarodowymi grupami przestępczymi organizuje przerzut migrantów do Unii Europejskiej.

Wyjątki od ograniczeń

Mimo czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią Straż Graniczna może przyjmować wnioski o tę ochronę od małoletnich bez opieki, kobiet ciężarnych oraz osób, które mogą wymagać szczególnego traktowania, zwłaszcza ze względu na swój wiek lub stan zdrowia.

Nie będzie ono dotyczyć także osoby, jeśli w ocenie Straży Granicznej zachodzą okoliczności, które „jednoznacznie świadczą, że jest ona zagrożona rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy w państwie, z którego przybyła bezpośrednio” do Polski.

Przeciwne przepisom ograniczającym prawo do składania wniosków o ochronę międzynarodową są organizacje społeczne zaangażowane w pomoc uchodźcom. W ich ocenie przepisy są niezgodne m.in. z Konstytucją RP, a w szczególności z art. 56 ust. 2, gwarantującym cudzoziemcom możliwość ubiegania się o status uchodźcy, oraz ze zobowiązaniami międzynarodowymi, takimi jak konwencja dotycząca statusu uchodźców z 1951 r.