Tak kłamie Putin! Gigantyczne straty RosjanTak kłamie Putin! Gigantyczne straty Rosjan

Jeśli chodzi o rosyjskie straty na Ukrainie, było jasne, że są ogromne, ale dotychczas do dyspozycji były jedynie szacunki samych Ukraińców, zachodnich wywiadów i mediów. Sami Rosjanie przestali bowiem publikować dotyczące je statystyki już po kilku miesiącach, a i te, które opublikowano wcześniej, wydawały się nadmiernie optymistyczne. 

Wykradli oficjalne dane

Teraz jednak to się zmieniło. Hakerom z białoruskiej grupy Cyberpartyzanci i ukraińskiej Cicha Wrona udało się wykraść dane Rosstatu, w tym te, które dotyczą strat na froncie. Wynika z nich, że dotychczasowe szacunki nie były przesadzone, a dla setek tysięcy Rosjan Ukraina okazała się być ostatnim przystankiem w życiu.

Jak informują Cyberpartyzanci, podczas wojny zginęło troszkę ponad 393 tys. rosyjskich żołnierzy. Liczba, którą ustalili ukraińscy hakerzy jest jeszcze wyższa, ponad 450 tys. Ta różnica wynika z przyjętej metodologii. Białorusini policzyli tylko te zgony, w wypadku których z wykradzionych danych jasno wynika, że nastąpiły na skutek działań wojennych. Ukraińcy wliczyli do niej także zgony żołnierzy z przyczyn nie związanych bezpośrednio z walką, a także zgony, w wypadku których nie podano powodu, ale miały miejsce na okupowanym ukraińskim terytorium.

Warto przy tym zauważyć, że faktyczna liczba zgonów raczej na pewno jest wyższa, niż wynika to z tych statystyk. W wojennym chaosie często nie wiadomo, co stało się z pojedynczym żołnierzem i, chociaż zginął, jest klasyfikowany jako zaginiony w akcji. Do tego zgony, do których przyczyniły się odniesione w boju rany, nie zawsze można łatwo dostrzec. 

Nie mieli wsparcia z powietrza

Na tak wysokie straty Rosjan ma wpływ wiele czynników. Jednym z nich jest sam charakter konfliktu. Od starożytności wiadomo, że atakujący ponoszą wyższe straty niż obrońcy, bo ci drudzy mają umocnienia, krótsze linie komunikacyjne i zaopatrzeniowe, mogą liczyć na pomoc lokalnej ludności i zwykle są dużo bardziej zmotywowani. Ta różnica jest szczególnie widoczna przy próbie zdobywania miast, gdzie nawet względnie niewielkie siły są w stanie zadać potężne straty napastnikom. Tę różnicę w dużym stopniu niweluje znacząca przewaga technologiczna obu stron, ale w tym wypadku nie było o niej mowy, dzięki dostawom z zachodu to Ukraina dysponuje lepszym sprzętem.

Przewaga obrońcy nie tłumaczy także, dlaczego rosyjskie straty były aż tak dotkliwe. Odpowiedzi na to pytanie trzeba więc szukać gdzie indziej – w tym, w jaki sposób Rosjanie walczą. W doktrynie NATO absolutnym priorytetem jest jak najszybsze zdobycie panowania w powietrzu i zniszczenie wrogiej obrony przeciwlotniczej. Dzięki temu lotnictwo może zarówno wspierać żołnierzy walczących na ziemi, jak i niszczyć wrogą logistykę i cele daleko za liniami wroga. Wiele konfliktów, od II Wojny Światowej po Irak i Afganistan, pokazało, jak jest to ważne. Rosjanom jednak, mimo ogromnej przewagi ich lotnictwa na papierze, zupełnie nie udało się tego zrobić i ich żołnierze częściej niż rzadziej nie mogą liczyć na wsparcie powietrzne.

Po tygodniu na front

Innym ważnym czynnikiem jest wyszkolenie. Podstawowy trening żołnierza piechoty, po którym ma odpowiednie kompetencje, trwa ok. pół roku, plus kilka miesięcy na bardziej zaawansowane szkolenia, jak np. technika walki w mieście. W wypadku bardziej zaawansowanych ról, jak snajper czy operator broni przeciwpancernej, szkolenie trwa znacznie dłużej. Rosjanie szybko stracili wielu żołnierzy, którzy zostali poprawnie wyszkoleni w czasach pokoju, a w wypadku ich następców nie mieli już na to czasu.

W wypadku nowych żołnierzy wysyłanych na front szkolenie trwało od dwóch do czterech miesięcy, a bywało znacznie krótsze. Amerykański think-tank ISW informował, w oparciu o relacje samych rosyjskich żołnierzy, że niczym niezwykłym było to, że od cywila do wysłania na front mijał ledwie miesiąc. Zdarzały się wypadki, w których szkolenie trwało krócej niż tydzień. Oczywiście Ukraina również nie może sobie pozwolić na przedwojenny standard szkoleń, ale ogromna ilość ukraińskich żołnierzy – w 2024 tamtejszy sztab generalny ujawnił, że było ich ponad sto tysięcy – została wyszkolona poza granicami kraju, przez najlepszych instruktorów, jakich mogło zapewnić NATO. 

Rzucają ich na CKMy

Powodem ogromnych strat jest również to, że rosyjscy dowódcy stosują desperacką taktykę „mięsnych szturmów”. Polega na tym, że duże oddziały piechoty są rzucane na ukraińskie umocnienia bez żadnego wsparcia i bez wcześniejszego rozpoznania i przygotowania artyleryjskiego. Ich zadaniem jest osłabienie obrońców i ujawnienie ich pozycji, by następne fale miały szanse się przebić. Do takich szturmów rzuca się w pierwszej fali najmniej doświadczonych żołnierzy – przede wszystkim tych, których zrekrutowano w więzieniach – i straty wśród nich są potworne. Sam fakt, że Rosjanie nadal stosują tę barbarzyńską technikę świadczy, jak bardzo są zdesperowani, by zdobyć chociaż trochę więcej terytorium.

To oczywiście nie są wszystkie czynniki. Nie można lekceważyć np. tego, że Ukraińcy mają dostęp do zachodnich informacji wywiadowczych czy satelitów, lepszy sprzęt komunikacyjny itp. Pytaniem jest jednak, jak długo reżym Putina będzie mógł sobie pozwolić na rzucanie własnych ludzi na rzeź na taką skalę. Dziś wielu historyków jest przekonanych, że jednym z istotniejszych czynników, które doprowadziły do upadku ZSRS, były straty, jakie ponieśli na wojnie w Afganistanie. Rosjanie stracili w niej niecałe 15 tys. żołnierzy w 10 lat – podczas wojny na Ukrainie bywały okresy, w których tracili taką liczbę w dwa tygodnie.

źr. wPolityce za Bloomberg, Euronews