Milczenie europejskiej „wielkiej trójki”. Ile kosztuje Ukraina?Milczenie europejskiej „wielkiej trójki”. Akceptacja rosyjskich porządków, nie tylko na Ukrainie?

„To ważne, aby Europa była obecna, ale jeśli Amerykanie powiedzą: ”Nie, tym razem odbędziemy tylko spotkanie trójstronne„, to nie zmarnujemy okazji do rozmów” – stwierdził Zełenski, występując po spotkaniu z premierem Niderlandów. Innymi słowy, Ukraina zaakceptuje brak przedstawicieli naszego kontynentu na planowanym na 10 listopada spotkaniu w Abu Zabi, które ma inicjować rozmowy pokojowe z Rosją. Jeszcze do niedawna Kijów znacznie bardziej stanowczo formułował swoje stanowisko w tej sprawie, deklarując, że przynajmniej doradcy ds. bezpieczeństwa liderów grupy E3 (Berlin, Paryż, Londyn) powinni uczestniczyć w tego rodzaju negocjacjach.

Co się stało? Szukając odpowiedzi na to pytanie, zastanówmy się, jakie znaczenie miał wspólny telefon premiera Norwegii i prezydenta Finlandii do Putina. Rozmawiali z nim 90 min (mimo że pierwotnie planowano co najwyżej 30 min dialog), który to czas, jak informują zachodnie media, rosyjski przywódca wykorzystał do wygłoszenia historycznego monologu, który miał przekonać rozmówców, że Ukraina jest częścią Rosji, a ziemie, o które toczą się walki, są od wieków rosyjskie. Jednak nie hobbystyczny wykład Putina jest w tym przypadku istotny, ale to, że przywódcy państw skandynawskich zadzwonili na Kreml, nie konsultując swojego posunięcia z sojusznikami, a niektórym nawet nic nie mówiąc o tym ruchu. Ulf Kristersson, premier Szwecji, ujawnił, że on i wielu innych liderów państw europejskich nie zostało poinformowanych o planowanym telefonie. Można to odczytywać w kategoriach braku jedności, ale sprawa wydaje się poważniejsza.

Strategia Kremla

Zacznijmy od intencji Moskwy. Obok kwestii historycznych Putin w toku rozmowy telefonicznej i w późniejszym komunikacie opublikowanym przez Kreml przekazał Zachodowi istotny sygnał strategiczny. Miał powiedzieć, że jedną z głównych przyczyn wybuchu wojny były ekspansja NATO na wschód i prozachodni rząd w Kijowie. W oficjalnym komunikacie dodano jeszcze, że trwałe porozumienie pokojowe kończące wojnę jest możliwe wyłącznie w sytuacji, „gdy prawnie uzasadnione interesy Rosji zostaną w pełni i bezwarunkowo uwzględnione”.