Wiceminister spraw zagranicznych Marcin Bosacki poinformował, że Polska skierowała do TSUE skargę na umowę UE-Mercosur. Dodał, że skierowano także wniosek o wstrzymanie stosowania umowy do czasu wydania przez TSUE orzeczenia w tej sprawie. Wcześniej krytycznie o umowie i samej skardze wypowiadała się europoseł Konfederacji, Anna Bryłka. Również prezydent Karol Nawrocki działał bardzo mocno ws. zablokowania Mercosur, następnie naciskał na rząd koalicji 13 grudnia, żeby złożył skargę na umowę.

Bosacki powiedział, że skarga została wysłana do Luksemburga wczoraj wieczorem.

Oczekujemy, że ta umowa, jej realizacja i wdrożenie w życie zostaną wstrzymane w wyniku decyzji sądu

— powiedział. Jak ocenił, w tym kształcie umowa jest niekorzystna nie tylko dla polskiego, ale w ogóle europejskiego rolnictwa.

„Rolnicy nie boją się konkurencji”

Warszawa chce też wstrzymania stosowania umowy, która w wersji tymczasowej zaczęła obowiązywać od 1 maja, do czasu wydania przez Trybunał orzeczenia w tej sprawie.

O złożeniu skargi poinformował na X także minister rolnictwa Stefan Krajewski, który napisał, że Polska jako jedyny kraj unijny zaskarżyła umowę z Mercosurem do TSUE.

Dla polskiego rządu bezpieczeństwo naszych rolników i konsumentów jest najważniejsze

— podkreślił polityk.

Nasi rolnicy nie boją się konkurencji, ale musi być ona UCZCIWA. Walczymy o równe zasady handlu i najwyższe standardy. Polska wieś może na nas liczyć!

— dodał.

„Wywalczyliśmy już klauzule bezpieczeństwa”

O tym, że rząd jest gotowy do złożenia skargi, mówił wcześniej również wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. W zeszłym tygodniu poinformował on, że Rada Ministrów właśnie przyjęła wniosek o skierowanie umowy z Mercosurem do TSUE, i podkreślił, że rząd od miesięcy realnie działa w tej sprawie.

Wywalczyliśmy już klauzule bezpieczeństwa dla rolników oraz będziemy pilnować, by na polskich stołach była żywność najlepszej jakości

— zapewnił.

Tymczasowa umowa handlowa między UE i krajami południowoamerykańskiego bloku Mercosur stosowana jest od początku maja. Zdecydowała tak Komisja Europejska, w której gestii leży część handlowa porozumienia, mimo sprzeciwu rolników z wielu krajów europejskich.

Umowę zaskarżył do TSUE także Parlament Europejski, który pod koniec stycznia skierował wniosek do Trybunału o zbadanie jej zgodności z unijnymi traktatami. W połowie marca Sejm przyjął uchwałę, w której zwrócił się do rządu o wniesienie skargi do TSUE w imieniu Polski, niezależnie od skargi PE. Na początku kwietnia prezydent Karol Nawrocki skierował do premiera Donalda Tuska list z żądaniem natychmiastowego zaskarżenia do TSUE umowy UE-Mercosur.

Bryłka wyjaśniła PSL

Europoseł Konfederacji Anna Bryłka wcześniej odniosła się do rewelacji „ludowców”, punktując nieprawdy w komunikacie formacji Władysława Kosiniaka-Kamysza, która obwieściła, iż skarga zostanie złożona.

To się nie dzieje naprawdę… PSL kolejny raz daje dowód, że nie chce zrozumieć podstawowych faktów, wyjaśnijmy je więc naprawdę powoli… Sama umowa już działa!! Tymczasowo weszła w życie 1 maja 2026, pomimo tego, że dla ratyfikacji części handlowej potrzebna była zgoda Parlamentu Europejskiego

— czytamy we wpisie eurodeputowanej na portalu X.

Ani PSL ani polski rząd nie wie co chce skarżyć. Skargę z art. 263 TfUE można wnieść tylko na akt prawny. Wbrew obietnicom, zapowiedziom, pokrzykiwaniom, konferencjom prasowym – nie było czasu na złożenie skargi polskiego rządu na decyzję Rady o tymczasowym stosowaniu umowy!

— dodała europoseł.

Mercosur obowiązuje od 1 maja

Przedstawiciele UE i państw Mercosuru (Brazylii, Argentyny, Urugwaju i Paragwaju) 17 stycznia br. podpisali umowę o partnerstwie i przejściową umowę handlową. Zgodę na to 9 stycznia wyraziła większość Rady UE, przy sprzeciwie: Polski, Francji, Irlandii, Węgier i Austrii. Umowa o partnerstwie musi jeszcze zostać ratyfikowana przez wszystkie kraje członkowskie UE.

Wejście w życie od maja tymczasowej umowy oznacza zniesienie ceł i barier handlowych. Umowa zakłada zniesienie 92 proc. ceł w UE na importowane towary z Mercosuru, a na pozostałą część bardziej wrażliwych produktów, w okresach przejściowych, do 10 lat. W zamian kraje Mercosuru obniżą uznawane w wielu przypadkach za zaporowe cła na europejskie towary przemysłowe, w tym samochody i maszyny.

Od 1 maja obowiązuje też klauzula ochronna do umowy, co ma stanowić odpowiedź na obawy rolników, którzy przewidują nadmierny napływ produktów z Mercosuru do UE. Będzie uruchamiana, jeśli ceny danego produktu w UE wskutek importu z tych krajów spadną o 5 proc. Wówczas możliwe będzie podniesienie ceł na dany produkt lub nawet zakaz wwozu do UE.

Zagrożenia dla polskiego rolnictwa

Według ministerstwa rolnictwa największe potencjalne zagrożenia związane z umową dla polskiego rolnictwa dotyczą przede wszystkim sektora wołowiny i mięsa drobiowego. Chodzi o obawy przed wypieraniem polskiego eksportu z rynków innych państw UE przez dodatkowe wielkości importu z krajów Mercosur na wynikających z umowy preferencyjnych warunkach. Ponad 80 proc. polskiej wołowiny i ponad 70 proc. mięsa drobiowego sprzedawane jest na unijnym rynku.

Inne branże obawiają się napływu tańszych produktów do UE i destabilizacji unijnego rynku.

Według danych ministerstwa rolnictwa Polska wyeksportowała w 2025 r. do państw Mercosur produkty rolno-spożywcze o wartości ok. 83,9 mln euro (co stanowiło ok. 0,14 proc. eksportu ogółem produktów rolno-spożywczych z Polski), natomiast sprowadziła produkty za 1 713,2 mln euro (co stanowiło ponad 4,4 proc. importu ogółem do Polski produktów rolno-spożywczych).

W 2025 r. do państw Mercosur wyeksportowano z Polski głównie: słód, wyroby piekarnicze oraz pieczywo cukiernicze (wafelki i gofry, herbatniki), czekoladę i przetwory spożywcze zawierające kakao oraz wyroby cukiernicze. W imporcie Polski z tych krajów dominowały głównie: makuchy sojowe, kawa, tytoń nieprzetworzony, orzeszki ziemne oraz sok pomarańczowy.

xyz/PAP/X