Komisarz ds. budżetu UE Piotr Serafin powiedział w Brukseli, że do unijnego programu pożyczek na obronę SAFE wprowadzono wyjątek m.in. po to, by „rozruszać” przemysł obronny w Polsce. Jak dodał, chodzi o możliwość realizowania projektów zamawianych wyłącznie przez jedno państwo członkowskie.

„Wyjątek, by rozruszać przemysł obronny w Polsce”

Polski komisarz, który brał udział w pracach nad projektem unijnego rozporządzenia ustanawiającego SAFE, przypomniał, że na etapie prac nad tym programem wprowadzono wyjątek od generalnej zasady dotyczącej realizowania projektów wspólnie przez państwa członkowskie. Według niego zgodnie z tym wyjątkiem do czerwca 2026 r. będzie można realizować projekty zamawiane wyłącznie przez jedno państwo UE.

To był jeden z wyjątków, który, tak mówiąc szczerze, został wprowadzony m.in. po to, żeby rozruszać przemysł obronny w Polsce

— powiedział Serafin. miała to być odpowiedź na zarzuty opozycji w Polsce, która zaznaczała, że konstrukcja programu SAFE będzie promować przemysł niemiecki.

Plan, który został przedłożony przez rząd polski, zakłada koncentrację inwestycji na terytorium Polski

— stwierdził komisarz.

Projekt z mechanizmem warunkowości

Przypomnijmy, że w zeszłym tygodniu posłowie koalicji 13 grudnia przeforsowali w Sejmie projekt ustawy o SAFE. Rządząca koalicja odrzuciła 13 poprawek złożonych przez klub Prawa i Sprawiedliwości.

Przepadła m.in. poprawka gwarantująca wyjęcie środków pożyczki SAFE z unijnego mechanizmu warunkowości. Miałoby to wykluczyć casus, znany już z procedury blokowania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

CZYTAJ WIĘCEJ: 10 bezpieczników w ustawie o SAFE, które odrzucił Sejm. Miały chronić interes Polski! Rząd Tuska klaszcze, ambasador Niemiec zadowolony

Serafin powiedział dziennikarzom, że porównywanie programu SAFE do KPO, jeśli chodzi o możliwość blokowania wypłat, „jest o tyle nieadekwatne, że w KPO mówiliśmy o kamieniach milowych, o superkamieniach milowych, o wymaganych reformach”.

„Superkamieniami milowymi” nazywane były reformy w sądownictwie, które zostały zapisane w polskim KPO jako warunek rozpoczęcia wypłat pieniędzy z całego funduszu.

Tutaj mówimy wyłącznie o ochronie interesów finansowych Wspólnoty i to jest, powiem uczciwie, także mój obowiązek, żeby zapewnić, że pieniądze europejskiego podatnika zostaną wydane w celach, na które zostały przeznaczone

— przekonywał komisarz.

Mówimy tu o konflikcie interesów, mówimy o nieprzejrzystych zamówieniach publicznych, mówimy także o sytuacjach korupcyjnych

— wymienił.

Każde euro, które wydajemy z budżetu europejskiego, jest i musi być objęte czymś, co nazwałbym tarczą antykorupcyjną. Dotyczy to także programu SAFE

— zaznaczył Serafin.

Mechanizmu warunkowości to polityka

Warto jednak pamiętać, że wprawdzie mechanizm warunkowości, który jest opisany w unijnym rozporządzeniu, nie byłby groźny, gdyby jego prawne zasady były stosowane w praktyce. Kłopot w tym, że decyzje podejmowane przez KE w sprawie blokowania środków europejskich, mają charakter polityczny, a nie obiektywny i merytoryczny.

Z takim postępowaniem KE zderzył się już rząd Mateusza Morawieckiego. Wynegecjowane prawie 60 mld euro w ramach KPO zostało, za namową ówczesnej liberalno-lewicowej opozycji, zamrożone na blisko dwa lata, czyli w praktyce do pełnego przejęcia rządów przez koalicję 13 grudnia.

Serafin o oprocentowaniu pożyczki SAFE

Jak podkreślił unijny komisarz, biorąc pożyczki na obronę w ramach SAFE, Polska skorzysta z wiarygodności kredytowej największych europejskich gospodarek.

W ubiegłym tygodniu mieliśmy emisję obligacji na około 11 mld euro. Obligacje o terminie zapadalności siedmiu lat wycenione były na poniżej 3 proc. Obligacje o terminie zapadalności 20 lat były wycenione na około 20 proc. Przeciętnie portfel obligacji, który sprzedajemy, to jest około 10 lat.

— powiedział Serafin.

Więc mówimy rzeczywiście o około 3 proc.

— wyliczał.

Serafin dodał, że pożyczki z SAFE przez 10 pierwszych lat nie muszą być spłacane. - Mamy wakacje kredytowe na pierwsze 10 lat i one mogą być naprawdę długookresowe, do 45 lat - zaznaczył.

Polski plan inwestycyjny, dotyczący pieniędzy z SAFE, został dziś ostatecznie zatwierdzony przez UE. Polska otrzyma z niego blisko 44 mld euro w formie pożyczek.

CZYTAJ TEŻ: W Senacie debata nt. SAFE. Kosiniak-Kamysz zaklina rzeczywistość. „Projekt jest popierany przez całe NATO”. Szef MON uderza w opozycję

Prezes PiS ostrzegł: Program ma „potężne aspekty polityczne”

Prezes PiS Jarosław Kaczyński ocenił w poniedziałek, że prezydent Karol Nawrocki powinien zawetować ustawę wdrażającą unijny program SAFE. Według niego program ma „potężne aspekty polityczne”, a jego celem jest zjednoczenie Europy „pod niemieckim przywództwem”.

„Nie można wpadać w publicystyczny huraoptymizm”

Prezydent Karol Nawrocki zapytany w niedzielę w wywiadzie dla Polsat News, czy podpisze ustawę wdrażającą SAFE odparł, że „jeszcze mamy czas, jeszcze będą prace w Senacie nad tą ustawą”. Zaznaczył, że po posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego, na którym dyskutowane o SAFE, część obaw pozostała.

Jest jednak kredyt do 2070 roku, z jednej strony wielka szansa, oczywiście nie można wpadać w emocje zupełnie negatywne wokół programu SAFE, ale z drugiej strony nie można też wpadać w taki publicystyczny huraoptymizm

— zaznaczył prezydent.

CZYTAJ TEŻ:

— Pożyczymy ponad 180 mld zł z SAFE bez podpisu Prezydenta RP i co nam zrobicie?

— Czy to dlatego koalicja 13 grudnia przepycha SAFE „kolanem”?! Ekspansja niemieckiego giganta zbrojeniowego w Europie

oprac. Sławomir Cedzyński/PAP/wPolityce.pl

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!