„Jest to projekt, który wzmocni nasz głos, głos państw, które w większości były w swojej historii brutalnie potraktowane sowieckim imperializmem i państw, które dzisiaj, a to ju z wiemy, choć wtedy przecież nie mogliśmy tego przewidzieć, są państwami frontowymi wobec trwającej rosyjskiej agresji na Ukrainę” - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lublinie.

Prezydent Andrzej Duda przemawiał dziś podczas Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lublinie. Wydarzenie to odbywa się już po raz piąty, a Duda w swoim wystąpieniu przypomniał historię projektu, jakim jest Trójmorze.

Patrzę ze wzruszeniem na 10 lat istnienia Inicjatywy Trójmorza, ale też na lata współpracy pomiędzy samorządami regionu. 10 lat temu postanowiliśmy przyspieszyć, by zakończyć ten podział na Europę Wschodnią i Zachodnią; rozwinąć nasz potencjał. Kontynuujemy nasze działania, aby niwelować różnice

— podkreślił Duda.

Jest to projekt, który wzmocni nasz głos, głos państw, które w większości były w swojej historii brutalnie potraktowane sowieckim imperializmem i państw, które dzisiaj, a to już wiemy, choć wtedy przecież nie mogliśmy tego przewidzieć, są państwami frontowymi wobec trwającej rosyjskiej agresji na Ukrainę

— powiedział prezydent RP.

Spodziewaliśmy się wtedy, biorąc pod uwagę doświadczenia dziejowe a także obserwację ostatnich kilkunastu lat w historii Europy, że będziemy musieli zmierzyć się z naprawdę poważnymi zagrożeniami i że być może jedynym rozsądnym wyjściem jest to, żeby zewrzeć szeregi, zacząć razem budować, bo mieliśmy przeświadczenie, że razem jesteśmy i będziemy silniejsi i że, jak mówimy w Polsce, Polak powinien być mądry przed szkodą, nie po szkodzie. Tak, abyśmy uniknęli tych pułapek, abyśmy uniknęli tych pułapek, które stały się tragicznymi wydarzeniami naszych najwcześniejszych dziejów

— podkreślił Andrzej Duda.

Od szantażu gazowego do pełnoskalowej agresji

Polski prezydent przypomniał, że rosyjska agresja tak naprawdę nie trwa od trzech lat, lecz zdecydowanie dłużej.

Nigdy nie zapomnę tej rozmowy z Kolindą Grabar-Kitarović, kiedy mówiliśmy o naszych planach, ale kiedy mówiliśmy też o zagrożeniach. O rosyjskiej agresji na Gruzję w 2008 r., kiedy mówiliśmy: i oto tak naprawdę mamy od 2014 r. rosyjską agresję na Ukrainę. Nikt przecież nie wątpił, że w istocie to jest agresja. Zajęcie Krymu, otwarte, oficjalne, ale drugie to niby „zielone ludziki” w okręgach ługańskim-donieckim, tzw. separatyści, a w istocie po prostu żołnierze, którzy zajęli tereny niepodległej, suwerennej Ukrainy, realizując po prostu rosyjskie plany imperialne

— powiedział Duda.

Wspominaliśmy pamiętny szantaż gazowy wobec Ukrainy kilkanaście lat wcześniej. Grozę tamtego czasu, czego do tej pory Ukraina sobie nie uświadamiała, że ktoś może nagle zakręcić kurek z dopływem energii, w środku zimy zapytać: „Co teraz? Zrobicie co każemy czy zamarzniecie”?

— przypomniał.

Infrastruktura, gdy o niej mówimy, każdemu to kojarzy się z drogami, mostami, autostradami, liniami kolejowymi, możliwością szybkiego przemieszczania się, jest coś, co stanowi w istocie fundament bezpieczeństwa – infrastruktura energetyczna

— zaznaczył.

Mówiliśmy o gazoporcie, który Polska budowała wtedy jeszcze Nie skończyliśmy budowy gazoportu w Świnouściu. Gazoport został oddany do użytku dopiero w 2016 roku, ale wtedy jego budowa zbliżała się ku końcowi, a porty połączyć ze sobą siecią, która będzie biegła poprzez Europę, poprzez nasze sąsiedztwo, która będzie pozwalała dostarczać gaz w jedną i w drugą stronę. w zależności od sytuacji, od tego jak będzie to potrzebne dostarczać gaz nie tylko nam, ale także naszym partnerom

— podkreślił.

Kluczowe elementy rozwoju Inicjatywy Trójmorza

Jak dodał, Inicjatywa Trójmorza miała zakończyć podział Europy na wschodnią i zachodnią, który przebiegał po linii tzw. żelaznej kurtyny.

Podkreślił, że kluczowa w rozwoju inicjatywy była zintegrowana infrastruktura, która połączyła południe Europy z krajami bałtyckimi.

Potrzebujemy sprawnej komunikacji, dobrych dróg, połączeń. Czas pokazał, że one są potrzebne nie tylko do transportu towarów, turystów, ale też są potrzebne do tego, żeby transportować czołgi, żeby mogły szybko być relokowane jednostki wojskowe w sytuacji niebezpieczeństwa

— zauważył Andrzej Duda.

Dekada Inicjatywy Trójmorza to dekada konkretnych strategicznych projektów infrastrukturalnych, które zbliżyły kraje basenów Morza Adriatyckiego, Bałtyckiego i Czarnego, tak jak nigdy wcześniej jeszcze nie było, m.in. dzięki budowie tras

— podkreślił.

Jako przykłady projektów, które „tworzą i wzmacniają wspólnotę europejską” wymienił m.in. budowane i częściowo zrealizowane drogi północ-południe Via Carpatia, Via Baltica, S7, S3 i linii kolejowej Rail Baltica.

Udało nam się dzięki temu wzmocnić możliwości przepływu ludzi, towarów i usług. Dzięki tym i wielu innym rozwiązaniom stworzyliśmy też dogodne warunki inwestycyjne, które wraz z obiecującymi prognozami gospodarczymi sprawiają, że stajemy się niezwykle istotnym punktem na mapie nie tylko handlowej, ale także i inwestycyjnej w Europie

— powiedział.

Stwierdził, że szeroko pojęty region Trójmorza jest jednym z najszybciej rozwijających się regionów na świecie z prognozowanym 35-procentowym wzrostem PKB do 2030 r. Zdaniem prezydenta zainteresowanie formatem wzrasta i coraz więcej państw chce tutaj inwestować w Europie Środkowo-Wschodniej.

Stworzyliśmy atrakcyjny format, który stanowi przykład działania dla innych

— podkreślił.

Jak powiedział, kontakty polityczne nawiązane w ramach Inicjatywy Trójmorza ułatwiły współpracę po rosyjskim ataku na Ukrainę 24 lutego 2022 r.

Ten format ma swoje znaczenie dla budowy naszej pomyślności, ale też praktycznej budowy naszego bezpieczeństwa

— powiedział.

Prezydent przypomniał ponadto, że na 28-29 kwietnia 2025 r. w Warszawie zaplanowano 10. Szczyt Inicjatywy Trójmorza. Wyraził nadzieję, że towarzyszące mu rozmowy polityczne i forum gospodarcze „będą skutkowały nowymi inwestycjami i szansami” dla gospodarki Polski i całego regionu Trójmorza.

Ten format ma znaczenie dla budowy naszej pomyślności, ale także dla praktycznej budowy naszego bezpieczeństwa. Poczuliśmy się mocni i suwerenni razem. I na tym właśnie polega Trójmorze

— podkreślił Andrzej Duda.

jj/PAP, X, KPRP