Lenistwo i nieudolność rządu Tuska spowodowały 3 proc. inflacjęLenistwo i nieudolność rządu Tuska oraz miesięczna zwłoka w reakcji na wzrost cen paliw spowodowały 3 proc. inflację

Tak się złożyło, że świętowanie polityków koalicji 13 grudnia w związku z obniżką cen paliw na stacjach benzynowych przyćmił komunikat GUS w sprawie tzw. szybkiego odczytu inflacji w marcu 2026, bowiem wzrosła ona o blisko 1 punkt procentowy i wyniosła 3 proc. Jak wynika z tego komunikatu, podstawową przyczyną tak gwałtownego wzrostu inflacji w marcu był przede wszystkim wzrost cen paliw na stacjach benzynowych, a te wzrosły średnio o ponad 15 proc. i to wywindowało inflację z 2,1 proc. w lutym do wspomnianych 3 proc. w marcu. Przypomnijmy, że w tzw. koszyku zakupowym, według którego GUS mierzy inflację konsumencką (CPI), wydatki na żywność wzrosły do blisko 26 proc. całości wydatków, użytkowanie mieszkania (domu) i zaopatrzenie w wodę to 20,3 proc. całości wydatków i wydatki na transport to 10,2 proc. całości wydatków. A więc wydatki na żywność, nośniki energii, a także utrzymanie mieszkania to aż 56,5 proc. całości wydatków uśrednionego koszyka zakupowego, a w budżetach mniej zamożnych gospodarstw domowych te trzy grupy wydatków mają jeszcze wyższy udział w koszyku zakupowym.

A więc jeżeli rosną ceny paliw, to bardzo mocno wpływa to na wzrost inflacji, podobnie z cenami żywności i podkreślmy to jeszcze raz w tej sytuacji, dla mniej zamożnych gospodarstw domowych w związku z tym inflacja jest wyższa niż ta prezentowana co miesiąc przez GUS. Rząd oczywiście zdawał sobie sprawę, że brak jego reakcji już na początku marca na gwałtowny wzrost cen paliw będzie skutkował wzrostem inflacji, ale nie reagował, bowiem sytuacja budżetu jest katastrofalna i już zaledwie po 2 miesiącach tego roku deficyt wynosi prawie 50 mld zł, czyli więcej niż całoroczny w latach rządów PiS poza rokiem 2020 (covidowym) i rokiem 2023 (zwiększone wydatki w związku z pomocą dla Ukrainy). Jak to mówią ekonomiści, nie ma przestrzeni fiskalnej do obniżek podatków, ale to przecież kompletny brak panowania nad finansami publicznymi przez Tuska i jego ministra finansów Domańskiego, doprowadził do tej sytuacji. Uchwalenie aż trzech budżetów w latach 2024-2026 z deficytami odpowiednio 211 mld zł, 276 mld zł i 272 mld zł spowodowało, że sama suma deficytów to blisko 760 mld zł, a przecież ten rząd szeroko pożycza także poza budżetem na realizację zadań publicznych, więc dług publiczny za ten okres urośnie o blisko o 1,1 biliona złotych, a w relacji do PKB z 49,6 proc. w 2023 roku do blisko 60 proc. na koniec 2025 roku, a na koniec 2026 prognozowany jest jego wzrost do ponad 67 proc. W tej sytuacji rząd Tuska liczył, że sprawa wzrostu cen na stacjach benzynowych „rozejdzie się po kościach”, ale się nie rozeszła, bo ceny Pb 95 urosły do blisko 8 zł za litr, a cena oleju napędowego aż do 9 zł zali litr, a także sytuację presji na rząd wywołanej projektem ustawy o obniżce podatków zawartych w cenach paliw złożonym prof. Przemysława Czarnka.

Przypomnijmy, że przez 3 tygodnie w zamrażarce marszałka Czarzastego, leżał projekt ustawy o obniżce podatków zawartych w cenach paliw przygotowany przez klub Prawa i Sprawiedliwości i zaprezentowany na jednej z warszawskich stacji paliwowych przez kandydata naszej partii na premiera prof. Przemysława Czarnka. Projekt był krótki i zawierał zaledwie kilka artykułów, w których proponowaliśmy obniżkę stawki podatku VAT z obecnych 23 proc. na 8 proc., obniżkę stawki akcyzy o około 10 proc. oraz zawieszenie podatku od sprzedaży detalicznej, co łącznie powinno pozwolić na obniżenie cen paliw przynajmniej o 1 zł na litrze. Dokładnie takie rozwiązanie wprowadził rząd premiera Morawieckiego tuż po agresji Rosji na Ukrainę i obowiązywało ono przez 11 miesięcy aż do końca 2022 roku, obniżki cen paliw na stacjach benzynowych realizował także Orlen pod kierownictwem prezesa Obajtka w roku 2023, ale za te działania poprzedni zarząd firmy do tej pory ściga prokuratura wcześniej Bodnara, a teraz Żurka.

Przez cały miesiąc rząd Tuska wyraził zgodę na łupienie klientów na stacjach benzynowych i Orlen, wiodący podmiot na rynku paliw, robił to bez skrupułów, a najbardziej wymownym tego dowodem było podwyższenie hurtowej ceny oleju napędowego aż o 300 zł za m3 już po uchwaleniu przez Parlament ustawy o obniżce podatków zawartych w cenach paliwa i podpisaniu jej przez prezydenta Nawrockiego. O tym łupieniu świadczy także wyraźna różnica w ustalaniu cen przez Orlen w czasie kryzysu paliwowego po agresji Rosji na Ukrainę, kiedy prezesem tej firmy był Daniel Obajtek i zachowanie obecnego kierownictwa tej firmy. W czasie największego do tej pory kryzysu paliwowego tuż po agresji Rosji na Ukrainę w pierwszej połowie 2022 roku, kiedy ceny ropy naftowej BRENT na giełdach sięgały 120-130 USD za baryłkę i przy ówczesnym kursie dolara wynoszącym 4,50 zł-4,80 zł, po przeliczeniu na złote, baryłka kosztowała od 500 do 600 zł. W obecnym kryzysie wywołanym konfliktem w Zatoce Perskiej, ceny ropy BRENT sięgnęły już 100-110 USD za baryłkę, a więc przy obecnym kursie dolara, cena za baryłkę wyrażona w złotych, waha się w przedziale 350-400 zł, a więc jest do tej sprzed 4 lat, aż o 150-200 zł niższa. Mimo tego ceny paliw na stacjach benzynowych Orlenu wynosiły już powyżej 8 zł za litr dla etyliny 95 i ponad 9 zł za litr dla oleju napędowego i były przynajmniej o 1 zł wyższe niż ceny tych paliw w czasie kryzysu paliwowego 4 lata temu. Powtórzymy jeszcze raz cena baryłki o 150-200 zł niższa niż wtedy, a ceny paliw na stacjach o ponad 1 zł wyższe niż wtedy, co oznacza, że od momentu konfliktu w Zatoce Perskiej, Orlen ma zgodę rządu Tuska na łupienie klientów na stacjach benzynowych i robił wręcz ostentacyjnie przez okrągły miesiąc.

Ta mocno spóźniona reakcja rządu Tuska, na wzrost cen paliw spowodowała gwałtowny wzrost inflacji o blisko 1 pp i w marcu wyniosła ona aż 3 proc. i pojawia się pytanie, czy podczas tzw. drugiego okrążenia rozleje się ona w całej gospodarce. Wprawdzie obniżka cen paliw, może ją trochę obniżyć w kwietniu, ale pod warunkiem, że ceny paliw na stacjach nie będą znowu rosnąć, a przecież już na dzisiaj minister energii ogłosił cenę maksymalną zarówno Pb95, jak i oleju napędowego o 6 groszy wyższą, niż dnia poprzedniego.