Piasta, szprychy i siatkaPiasta, szprychy i siatka. "Zjawisko to bywa nazywane „minilateralizmem” – strategią budowania mniejszych, elastycznych grup państw"
Przez większość powojennej historii architektura bezpieczeństwa w Azji Wschodniej i na Pacyfiku bazowała na modelu, który analitycy nazywają piastą i szprychami (hub-and-spokes). W centrum znajdowały się Stany Zjednoczone jako „piasta”, a poszczególne kraje regionu – „szprychy” – łączyły się z Waszyngtonem dwustronnymi traktatami obronnymi, nie koordynując swoich działań bezpośrednio między sobą.
W 1951 r. Australia podpisała z USA (i Nową Zelandią) traktat ANZUS, w tym samym roku Filipiny zawarły umowę z Ameryką, a Korea Południowa związała się sojuszem ze stanami Zjednoczonymi w 1953 r. Każdy z tych paktów zawierano z odmiennych potrzeb strategicznych – były nimi obawy Australii o bezpieczeństwo na Pacyfiku po II wojnie światowej, dekolonizacja Filipin i ich rola jako przyczółka USA w Azji Południowo-Wschodniej oraz podział Półwyspu Koreańskiego i zagrożenie ze strony Korei Północnej.
W ostatniej dekadzie opisany model zaczął ewoluować w kierunku struktury, określanej przez analityków mianem „latticework” – siatki nakładających się na siebie porozumień dwustronnych, trójstronnych i czterostronnych, w której poszczególne szprychy zaczynają łączyć się ze sobą bezpośrednio, a nie tylko z centralną piastą. Zjawisko to bywa również nazywane „minilateralizmem” – strategią budowania mniejszych, elastycznych grup państw o zbieżnych interesach zamiast polegania na rozległych, sformalizowanych strukturach wielostronnych, które bywają powolne w podejmowaniu decyzji.
Czekamy na Wasze maile z uwagami i komentarzami: [email protected]. Dołącz do naszej społeczności, wykup dostęp do STREFY PREMIUM. Subskrybuj
To najlepsza forma wsparcia naszych mediów.