„Żywcem z podręcznika Putina”. Cios zza oceanu w Tuska!

To, co wydarzyło się wokół Trybunału Konstytucyjnego, nie pozostało bez echa za oceanem. Spór, który Donald Tusk i jego otoczenie próbują przedstawiać jako element przywracania praworządności, w Waszyngtonie doczekał się znacznie ostrzejszych interpretacji.

Wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie odbiły się szerokim echem w amerykańskich mediach, skupiając uwagę najważniejszych waszyngtońskich ośrodków analitycznych. W oczach komentatorów zza oceanu konfrontacja ta wykracza poza lokalny spór i staje się testem stabilności państwa leżącego na wschodniej flance NATO.

Spór o legalność metod: cel nie uświęca środków

Amerykańska debata dzieli się w ocenie metod stosowanych przez szefa rządu. Przedstawiciele konserwatywnego think tanku Heritage Foundation formułują bezprecedensowo ostrą krytykę. Nile Gardiner wprost nazwał działania polskiego premiera próbą zamachu stanu: „To bez wątpienia kryzys dla Polski i próba zamachu stanu ze strony Donalda Tuska”. Ekspert dodał również, że nocne wydarzenia noszą „wszelkie znamiona operacji zamachu stanu w stylu sowieckim” oraz stanowią „coś, czego można by się spodziewać po dyktatorze z Trzeciego Świata”, oceniając taktykę władz jako „żywcem wyjętą z podręcznika Putina”.

Z kolei analitycy związani m.in. z Foundation for Defense of Democracies oraz środowiskami akademickimi przestrzegają przed jednostronnym spojrzeniem na konflikt. Simone Rodan-Benzaquen zauważa: „To nie jest po prostu przypadek, w którym Tusk decyduje się na obsadzenie swoimi ludźmi działającego, niezależnego sądu przed wyborami. Istnieje autentyczny kryzys instytucjonalny, który powstał przed jego rządem, i zasadne pytanie, jak go rozwiązać”. Równocześnie ekspertka stawia granicę dopuszczalnym metodom, zaznaczając: „Przywrócenie praworządności jest kluczowe, jednak legitymizacja tej naprawy zależy nie tylko od jej celów, ale także od legalności środków użytych do ich osiągnięcia”. Z kolei prof. Boštjan Udovič uznaje, że polski premier dąży do wdrożenia standardów międzynarodowych, dodając: „Tusk chce przywrócić stan wymagany przez konstytucję i instytucje międzynarodowe. Myślę, że miał nadzieję, iż ta transformacja będzie łatwiejsza".

Reakcje sojuszników i dyplomatyczne konsekwencje

Kryzys natychmiast przeniósł się na forum międzynarodowe za sprawą rezygnacji czołowych polskich dyplomatów, w tym ambasadora przy ONZ Krzysztofa Szczerskiego oraz przedstawicieli w Pekinie i Bukareszcie. W oficjalnych komunikatach strona amerykańska, za pośrednictwem ambasadora w Warszawie, zaapelowała o powściągliwość, akcentując, że nadrzędną wartością pozostaje stabilność, bezpieczeństwo i demokratyczna przyszłość sojusznika. Wydarzenia nad Wisłą unaoczniły zagranicznym obserwatorom, że instytucje powołane do rozstrzygania sporów same stały się osią politycznego konfliktu tuż przed zbliżającymi się wyborami.

Ostry głos współpracownika prezydenta USA

Tym ostrzej brzmi głos Eda Martina, amerykańskiego prawnika, działacza konserwatywnego i bliskiego współpracownika Donalda Trumpa. W 2025 roku pełnił on funkcję tymczasowego prokuratora federalnego dla Dystryktu Kolumbii, a następnie kierował specjalną grupą Departamentu Sprawiedliwości USA badającą przypadki politycznego wykorzystywania instytucji państwowych (Weaponization Working Group).

Śledczy badali nadużycia władzy przez administrację Joe Bidena, ujawniając szereg nielegalnych działań wymierzonych w konkurentów politycznych. Właśnie do tego epizodu swojej kariery nawiązał Martin we wpisie na platformie X.

Byłem głównym prokuratorem Donalda Trumpa w grupie roboczej ds. wykorzystywania aparatu państwowego do celów politycznych. Ustaliliśmy, w jaki sposób rząd był wykorzystywany przeciwko obywatelom.

To, co obecnie obserwuję w Polsce w działaniach Donalda Tuska, Radosława Sikorskiego (oraz jego żony Anne Applebaum), to wykorzystywanie aparatu państwowego przeciwko Polakom

- napisał Ed Martin w serwisie X.

Tusk zachowuje się jak Biden, kiedy ten wykorzystywał instytucje państwowe do uderzania w Trumpa i obywateli

- dodał, kończąc swój wpis wezwaniem do powstrzymania Tuska, Sikorskiego i Applebaum. Do stanowiska prokuratora odniósł się mecenas Bartosz Lewandowski.