Rząd Ukrainy zdecydował, że Ukraiński Panteon Narodowy powstanie na terenie Narodowego Rezerwatu Ławry Peczerskiej w Kijowie – poinformował Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UIPN).

Uchwała została opracowana przez Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej i stanowi logiczną kontynuację realizacji projektu dotyczącego utworzenia Ukraińskiego Panteonu Narodowego. Dokument przewiduje: opracowanie koncepcji i struktury Panteonu przez UIPN, zapewnienie naukowo-metodycznego wsparcia procesu tworzenia Panteonu oraz określenie form upamiętnienia, przeprowadzenie dyskusji eksperckich i publicznych na tematy związane z utworzeniem i działalnością Panteonu

— napisał UIPN na Facebooku.

UIPN we współpracy z MSZ Ukrainy ma zapewnić weryfikację osób walczących o niepodległość Ukrainy i innych, które odegrały znaczącą rolę w kształtowaniu świadomości narodowej i tożsamości Ukraińców

— przekazał dalej instytut.

Weryfikacja ma objąć także ich pochowanych poza granicami kraju członków rodzin, jeśli także w ich przypadku wskazane będzie przeniesienie ich szczątków do Panteonu.

Projekt na siedzibę obiektu

Projekt architektoniczny na siedzibę tego obiektu zostanie przeprowadzony przez ukraińskie Ministerstwo Kultury, któremu podlega Narodowy Rezerwat Ławry Peczerskiej. Utworzenie, zagospodarowanie, utrzymanie Panteonu będzie finansowane ze środków budżetu państwa oraz z innych źródeł dopuszczonych przez prawo.

Ławra Peczerska - to położony w Kijowie kompleks sakralny, jedno z najważniejszych miejsc prawosławia i obiekt o wyjątkowej wartości dla światowego dziedzictwa kultury.

1 lipca Rada Najwyższa (parlament) Ukrainy uchwaliła ustawę o utworzeniu Panteonu Narodowego, której projekt przedłożył trzy dni wcześniej prezydent Wołodymyr Zełenski. Przewodniczący parlamentu Rusłan Stefanczuk oświadczył, że w Panteonie znajdą się „najlepsi synowie i córki narodu ukraińskiego”.

Kto znajdzie się w Panteonie?

Deputowany Mykyta Poturajew, jeden z inicjatorów projektu ustawy, powiedział PAP w poniedziałek, że nie ma jeszcze listy działaczy, którzy mogą znaleźć się w Panteonie. Nie wykluczył jednak, że może być tam umieszczony np. Stepan Bandera.

Decyzja w sprawie Panteonu Narodowego zapadła w trakcie trwającego sporu polsko-ukraińskiego o kwestie historyczne, w tym o upamiętnianie Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) i związanych z nią postaci, ostatnio poprzez nadanie przez Zełenskiego imienia „Bohaterów UPA” jednej z jednostek wojskowych.

UPA pozostaje jednym z najbardziej spornych tematów w relacjach polsko-ukraińskich. Według polskich historyków w lipcu 1943 r. oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 miejscowości zamieszkanych przez Polaków na Wołyniu, co stało się kulminacją zbrodni określanej w Polsce jako ludobójstwo wołyńskie. Za sprawców uznawani są członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery oraz podporządkowanej jej UPA.

Uhonorowani mogą być m.in. prezydenci Ukrainy

Zgodnie z projektem ustawy w Panteonie będzie można uhonorować pamięć osób, które pełniły funkcje głów państwa lub stanowiska z nimi równorzędne w Rusi, Królestwie Rusi, Ukraińskim Państwie Kozackim (Wojsku Zaporoskim), Ukraińskiej Republice Ludowej, Zachodnioukraińskiej Republice Ludowej, państwie ukraińskim oraz Karpackiej Ukrainie.

Uhonorowani mogą być też prezydenci Ukrainy, z wyjątkiem tych, którzy zgodnie z konstytucją zostali usunięci z urzędu w drodze impeachmentu, oraz osoby, które pełniły funkcje naczelnych dowódców lub stanowiska z nimi równorzędne w siłach zbrojnych Ukraińskiej Republiki Ludowej, Armii Halickiej (Ukraińskiej Armii Halickiej), organizacji obrony narodowej „Sicz Karpacka” oraz Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA).

Projekt ustawy przewiduje też możliwość uhonorowania naczelnych dowódców Sił Zbrojnych Ukrainy z okresu wojny o niepodległość, a także osób, które wniosły historycznie istotny wkład w odzyskanie i odbudowę niepodległego państwa ukraińskiego, ochronę jego suwerenności i integralności terytorialnej, kształtowanie narodu ukraińskiego, rozwój wojska, kultury, sztuki, nauki, sportu, ukraińskiego języka literackiego, społeczeństwa obywatelskiego lub religii.

W Panteonie będą mogli zostać uhonorowani również laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie nauki lub literatury, a także naukowcy i przedstawiciele kultury o światowej renomie, którzy byli obywatelami Ukrainy albo urodzili się lub mieszkali na terytorium Ukrainy, bądź których działalność była związana z Ukrainą.

W wyjątkowych przypadkach, gdy wraz z daną osobą pochowani są członkowie jej najbliższej rodziny (pierwszego stopnia pokrewieństwa), jej szczątki będą mogły zostać uroczyście przeniesione do Panteonu razem z nimi.

W maju władze ukraińskie sprowadziły do kraju i pochowały na Narodowym Cmentarzu Wojskowym pod Kijowem prochy jednego z działaczy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Andrija Melnyka i jego małżonki.

PAP/tt