Lawinowy wzrost przemocy honorowej wśród Syryjczyków w Holandii. Wystarczy ubiór lub zdjęcie na Instagramie

Liczba zgłoszeń w Holandii, dotyczących aktów przemocy motywowanych kwestiami honorowymi, wzrosła w ciągu dekady z 481 do 757 rocznie - podała holenderska policja. Szczególnie szybko zwiększa się liczba takich spraw w społeczności syryjskiej. Funkcjonariusze oceniają ten trend jako niepokojący i wiążą go m.in. z napływem migrantów.

Coraz więcej przemocy wśród Syryjczyków

Udział takich spraw wzrasta w największym stopniu wśród Syryjczyków. W 2016 r. odnotowano 37 zgłoszeń, w których pojawiał się wątek syryjski, a w minionym roku było ich 257. Oznacza to, że ponad jedna trzecia wszystkich rejestrowanych przypadków wiąże się z tą grupą, podczas gdy dziesięć lat temu było to 8 proc.

Według szefa holenderskiego Krajowego Centrum Eksperckiego ds. Przemocy Honorowej, Wilfreda Janmaata, wzrost wynika częściowo z napływu większej liczby Syryjczyków do Holandii po kryzysie migracyjnym w 2015 r., a częściowo z lepszego rozpoznawania problemu przez szkoły, opiekunów i organizacje pomocowe. W Holandii mieszka obecnie ponad 160 tys. Syryjczyków.

Powody przemocy honorowej

Policja zaznaczyła, że tzw. przemoc honorowa najczęściej dotyczy środowisk migranckich, zwłaszcza osób, które przebywają w kraju od niedawna. Według Janmaata przybysze z Bliskiego Wschodu przenoszą do Holandii system wartości, w którym honor rodziny odgrywa istotną rolę. Dodatkowym czynnikiem są wojenne traumy, stres związany z migracją oraz utrata dawnej pozycji społecznej, co może nasilać kontrolę i napięcia w rodzinach.

Do konfliktów dochodzi zwłaszcza wtedy, gdy młodzi ludzie funkcjonują między bardziej liberalnym otoczeniem holenderskim a tradycyjnymi oczekiwaniami rodziny. Jak podkreśliła policja, przyczyną przemocy może być związek bez zgody krewnych, sposób ubierania się, a nawet zdjęcie opublikowane w sieciach społecznościowych.

Transmisja zbrodni na Instagramie

Większość zgłoszeń dotyczy pobić i gróźb, ale zdarzają się też przypadki przemocy skutkującej śmiercią. W ubiegłym roku centrum badało pięć spraw, w których doszło do zabójstwa; w jednej potwierdzono motyw honorowy. Wśród nagłośnionych spraw są zabójstwa z 2021 i 2024 r.: w 2021 r. 21-letnia Bouchra zaatakowała nożem swoją 20-letnią przyrodnią siostrę Anouk, a całą zbrodnię transmitowała na Instagramie, natomiast w 2024 r. 18-letnia Ryan al-Najjar z Joure została zamordowana przez swojego ojca i dwóch braci.

Policja podkreśliła, że coraz częściej sygnały o zagrożeniu przekazują szkoły i organizacje pracujące z nieletnimi migrantami. Chodzi m.in. o przypadki wywożenia młodych osób za granicę z myślą o przymusowym małżeństwie. Część spraw udaje się rozwiązać jeszcze na etapie interwencji i pracy z rodziną, bez wszczynania postępowania karnego.

Zdaniem Janmaata kluczowe jest oddziaływanie wewnątrz samych społeczności migrantów, przy wsparciu lokalnych autorytetów, organizacji społecznych i meczetów. Policja ostrzega jednak, że liczba zgłoszeń prawdopodobnie nie spadnie w najbliższych latach, a obecne zasoby centrum mogą okazać się niewystarczające.