Szefowie państw i rządów UE spotkają się dziś w Kopenhadze na nieformalnym szczycie. Jego głównymi tematami będą problemy wzmocnienia wspólnej obrony Europy i wsparcia dla Ukrainy. Szczyt ma m.in. odpowiedzieć, jak UE powinna bronić się przed wtargnięciem dronów na jej terytorium. „Celem szczytu Unii jest pokazanie, że Europa jest gotowa stanąć w obronie wspólnego bezpieczeństwa” – oświadczyła premier Danii Mette Frederiksen. W wywiadzie dla dziennika „Berlingske” porównała obecne czasy do okresu przed wybuchem II wojny światowej.

Spotkanie poprowadzi przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa, a gospodarzem będzie premier Danii Mette Frederiksen. Szczyt zbierze się w przeddzień obrad Europejskiej Wspólnoty Politycznej, która skupia przywódców całego kontynentu.

Europa musi być w stanie się bronić. Wymaga to siły, woli politycznej i współpracy w UE. A to wymaga, abyśmy zmienili słowa w czyny i zwiększyli wsparcie wojskowe i finansowe dla Ukrainy

— podkreśliła Frederiksen, cytowana w komunikacie swojej kancelarii.

Wojna hybrydowa

W rozmowie z „Berlingske” premier obecną sytuację w Europie porównała do lat poprzedzających II wojnę światową, gdy kontynent nękały „destabilizacja, strach i narastające zagrożenia”.

Mamy do czynienia zarówno z konwencjonalną, tradycyjną wojną na Ukrainie, jak i, po raz pierwszy, z prawdziwą wojną hybrydową, której celem jest podzielenie nas i zasianie wątpliwości co do sensu naszych demokracji

— podkreśliła.

Frederiksen przypomniała, że „miniony tydzień pokazał, także Duńczykom, jak poważna jest sytuacja”.

Myślę, że to dopiero początek, będzie gorzej i jeszcze poważniej

— zaznaczyła.

W Danii w ostatnim tygodniu doszło do incydentów związanych z przelotami niezidentyfikowanych dronów nad lotniskami w Kopenhadze oraz w Aalborgu na Półwyspie Jutlandzkim. Bezzałogowce zlokalizowano również nad kilkoma obiektami wojskowymi. Odnosząc się do tych zdarzeń, Frederiksen podkreśliła, że „najważniejsze jest przyjrzenie się schematowi, czyli wojnie hybrydowej, nie zaś pojedynczemu epizodowi”.

To Rosja stanowi zagrożenie

— powiedziała.

Kluczowy punkt obrad

Jednym z kluczowych punktów obrad szczytu będzie przyspieszenie prac nad budową zdolności obronnych Unii. Temat ten zyskał szczególnie na znaczeniu po niedawnych naruszeniach przestrzeni powietrznej kilku państw członkowskich przez Rosję. Jak przypomniał Costa, „każde euro powinno wzmacniać nasze wspólne bezpieczeństwo i strategiczną autonomię”.

UE zadeklarowała osiągnięcie pełnej gotowości obronnej do 2030 r. i w ostatnich miesiącach przyjęła szereg działań w tym kierunku, m.in. zwiększając finansowanie sektora obronnego, wspierając rozwój przemysłu zbrojeniowego czy promując wspólne zakupy uzbrojenia w koordynacji z NATO.

W Kopenhadze przywódcy skoncentrują się na konkretnych krokach, potrzebnych do osiągnięcia tego celu, w tym szybkiej realizacji wspólnych projektów, wzmocnieniu wschodniej flanki oraz stworzeniu skutecznych mechanizmów koordynacji. Wyniki dyskusji mają posłużyć Komisji Europejskiej do opracowania mapy drogowej dalszych działań, która zostanie przedstawiona podczas październikowego posiedzenia Rady Europejskiej.

Costa oczekuje, że spotkanie w Kopenhadze przyczyni się do sformułowania wniosków, które, jak ma nadzieję, zostaną przyjęte przez Radę Europejską pod koniec października. Musimy odpowiedzieć na pytanie, jak Unia Europejska ma przyspieszyć proces rozwoju potencjału obronnego. Druga kwestia to spojrzenie na zagrożenia, które widzieliśmy w ostatnich dniach i tygodniach. Problem z pojawieniem się dronów może wystąpić praktycznie w każdym miejscu w Europie, ale występuje wyraźne, konkretne zagrożenie dla wschodniej flanki. Istnieje więc kwestia europejskiej solidarności, wyraźnej europejskiej solidarności dla tej flanki

— przekazał dziennikarzom w UE wysoki rangą urzędnik unijny.

Rozwój potencjału obronnego

Inna kwestia, która zostanie omówiona w tym kontekście – jak dodał - to sprawa zarządzania tymi procesami, zarówno jeśli chodzi o wspólne podejście do bezpieczeństwa jak i rozwój potencjału obronnego.

Potrzebujemy zwiększonej roli ministrów obrony w monitorowaniu tego procesu. Dotychczas obronność nie była centralną polityką Unii Europejskiej. Dlatego ważne jest, aby Rada zwiększyła rolę ministrów obrony

— dodał rozmówca.

Komisja Europejska w liście skierowanym do liderów krajów UE przed dzisiejszym szczytem napisała, że dwa projekty flagowe - tzw. mur dronowy oraz Straż Wschodniej Flanki - wymagają szczególnej pilności i powinny zostać zrealizowane bezzwłocznie w związku z naruszeniami przestrzeni powietrznej państw członkowskich.

Przyszłość wsparcia dla Ukrainy

Kolejnym kluczowym tematem szczytu będzie przyszłość wsparcia dla Ukrainy. Od początku zakrojonej na pełną skalę rosyjskiej agresji na ten kraj UE i jej państwa członkowskie udzieliły Kijowowi pomocy o wartości ponad 173,5 mld euro. Liderzy mają rozmawiać o zapewnieniu przewidywalnego i długoterminowego wsparcia gospodarczego, militarnego i politycznego.

W kontekście ostatnich rozmów tzw. koalicji chętnych planowane jest omówienie dalszego wsparcia dla ukraińskich sił zbrojnych.

Jednocześnie przywódcy zastanowią się, jak zwiększyć presję na Rosję, w tym poprzez nowe sankcje. We wrześniu Komisja Europejska zaproponowała 19. pakiet sankcji, który zakłada m.in. nałożenie embarga na import gazu LNG z Rosji.

Dyskusja ma także dotyczyć reform podejmowanych przez Kijów oraz kolejnych kroków na drodze Ukrainy do członkostwa w Unii Europejskiej.

Do rozmów dołączy Zełenski

Jak przekazał wysoki rangą urzędnik unijny korespondentom w Brukseli, można spodziewać się, że z przywódcami w Kopenhadze połączy się zdalnie prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.

Widzimy, że Rosja zwiększa agresję. Nic nie wskazuje na to, że prezydent Putin jest skłonny do spotkania z prezydentem Ukrainy, a nawet do spotkania trójstronnego. Nie ma więc realnego ruchu ze strony Rosji, co oznacza, że Unia Europejska musi nadal dążyć do osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju, wspierając Ukrainę. Musimy zapewnić Ukrainie możliwość finansowania od przyszłego roku

— przekazał rozmówca.

Rozmowy mają dotyczyć m.in. propozycji KE, aby z zamrożonych aktywów państwowych Rosji sfinansowana została tzw. pożyczka reparacyjna dla Ukrainy w wysokości 140 mld euro. To pierwsza propozycja zakładająca wykorzystanie tych środków.

Drugiego dnia obrad w Kopenhadze, po nieformalnym posiedzeniu Rady Europejskiej, odbędzie się siódme spotkanie Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Udział w nim mają wziąć przywódcy 47 państw z całego kontynentu.

Rozmowy koncentrować się będą na trzech głównych zagadnieniach: wsparciu dla Ukrainy, sytuacji bezpieczeństwa w Europie oraz wzmocnieniu odporności kontynentu w obliczu obecnych wyzwań geopolitycznych.

CZYTAJ WIĘCEJ: Kopenhaga zamienia się w antydronową twierdzę! Wszystko przez spotkania przywódców 27 krajów UE na dwóch szczytach

tt/PAP