Iran może stanąć przed historyczną decyzją - Teheran, liczący ponad 9 milionów mieszkańców, przestaje nadawać się na stolicę. Prezydent Masud Pezeszkian ostrzega, że katastrofalny kryzys wodny sprawia, iż przeniesienie centrum władzy nie jest już wyborem, lecz koniecznością.

Pomysł relokacji stolicy był omawiany już wcześniej, jednak obecnie „nie jest to wybór, lecz konieczność”

— oświadczył Pezeszkian podczas przemówienia w prowincji Hormozgan.

W ubiegłym roku wielkość opadów wyniosła 140 mm, podczas gdy norma wynosi 260 mm. Oznacza to zmniejszenie opadów o około 50–60 proc. W tym roku sytuacja jest równie krytyczna

— powiedział. Pezeszkian ostrzegł, że przy obecnej konsumpcji koszt transportu wody do Teheranu może sięgnąć równowartości 4 euro za metr sześcienny.

Główne zbiorniki zaopatrujące stolicę są bliskie wyczerpania: jak wynika z krajowych danych, 19 głównych zapór w całym kraju działa z wydajnością nie przekraczającą 20 proc. W wielu z nich po kolejnym upalnym lecie poziom lustra wody jest rekordowo niski. Kolejnym problemem Teheranu jest osiadanie gruntu, spowodowane intensywnym wypompowywaniem wód gruntowych. W niektórych dzielnicach prowadzi to do osiadania ziemi o 30 cm rocznie.

Iran myśli o relokacji stolicy od dziesięcioleci

W ciągu ostatnich stu lat Iran przeżył eksplozję demograficzną. Liczba ludności podwoiła się między rokiem 1920 a 1960 (sięgnęła wtedy 20 mln), po czym wzrosła czteroipółkrotnie - przekraczając obecnie 92 mln. Jednak równolegle ze wzrostem liczby ludności odnawialne zasoby wody Iranu zmniejszyły się o około 35 proc. - szacowali w ubiegłym roku analitycy amerykańskiego think tanku Atlantic Council.

80 proc. pobieranej w Iranie wody zużywa nieefektywne rolnictwo. Wyczerpywanie się wód gruntowych powoduje, że w regionach najgorzej zaopatrzonych w wodę przestaje być możliwe uprawianie ziemi. Od 2013 r. około 10 mln rolników porzuciło farmy i napłynęło na obrzeża wielkich miast - podkreślili analitycy

Eksperci ostrzegają, że bez gruntownej reformy w Iranie może dojść do załamania się równowagi ekologicznej i wzrostu niepokojów społecznych.

Pomysł przeniesienia stolicy pojawiał się od dziesięcioleci. W 2016 r. parlament zatwierdził wniosek o zbadanie możliwości relokacji, ale na przeszkodzie stanęły wysokie koszty tego przedsięwzięcia i opór polityczny. Choć pojawiały się różne propozycje dotyczące nowej lokalizacji stolicy, to decyzja nie została nigdy podjęta.

Pezeszkian jest pierwszym prezydentem Iranu, który uznał relokację za nieuniknioną - podkreślił portal Iran International.

xyz/PAP