Zakończyła się trzydniowa konferencja na temat konieczności rozliczenia i ukarania rosyjskich zbrodni na Ukrainie. Spotkanie historyków, prawników, polityków i dziennikarzy odbywało się w berlińskiej siedzibie Instytutu Pileckiego, a współorganizatorem był niemiecki think tank Zentrum Liberale Moderne.

Podsumowaniem była dyskusja zatytułowana „Wojna na Ukrainie i jej wpływ na Europę”.

Rosyjska agresja na Ukrainę nie jest tylko epizodem w historii, jest punktem zwrotnym w historii

— stwierdziła Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego.

Według Gawin najważniejszym zadaniem dla społeczeństw demokratycznych jest pomaganie Ukrainie, zarówno w czasie trwania działań wojennych, jak i później, poprzez opracowanie dobrego programu odbudowy kraju i zorganizowanie możliwości osądzenia rosyjskich zbrodniarzy.

Jestem absolutnie pewna, że Ukraina wygra tę wojnę. (…) Musimy zerwać z powszechnym poczuciem, że Rosjanie byli, są i będą bezkarni

— mówiła. Dodała także, że podczas dyskusji panelowych wielokrotnie podkreślano, że możliwość osądzenia zbrodniarzy będzie wymagała zmiany prawa europejskiego.

To wielkie wyzwanie dla prawników i polityków, ale także komentatorów politycznych. To musi być wspólna praca wielu środowisk, nawet jeśli jeszcze dzisiaj słyszymy od nich, że będzie to bardzo trudne, albo wręcz niemożliwe. Przypomnę państwu, że kiedy Rafał Lemkin mówił o pojęciu ludobójstwa, gdy sformułował tę definicję, był całkowicie samotny, nikt wówczas rozumiał, o co mu chodzi

— powiedziała Magdalena Gawin.

Postać Rafała Lemkina, polskiego i amerykańskiego prawnika, została przywołana nieprzypadkowo. Instytut Pileckiego tuż po rozpoczęciu w ubiegłym roku agresji rosyjskiej na Ukrainę powołał Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina. To instytucja, która ma zbierać świadectwa osób, które przeżyły pacyfikację ukraińskich miast i na własne oczy widziały okrucieństwo rosyjskich najeźdźców.

Podczas berlińskiej konferencji pokazano po raz pierwszy efekty pracy Centrum Lemkina. Wstrząsająca prezentacja zawiera część zdokumentowanych świadectw, które w przyszłości będzie można wykorzystać także procesowo przeciwko zbrodniarzom.

W dyskusji podsumowującej konferencję „Russia’s War of Aggression Against Ukraine. Challenges of Documenting and Prosecuting War Crimes” wzięli udział: prof. Magdalena Gawin - dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Mark Kramer - dyrektor „Cold War Studies” na Uniwersytecie Harvarda, Ralf Fücks z Zentrum Liberale Moderne, Iain Dale - brytyjski dziennikarz i prof. Ksenia Yurtayeva. Dyskusję moderował John Cornell.

Z Berlina Marcin Wikło

CZYTAJ TAKŻE KOMENTARZ GRZEGORZA GÓRNEGO: Putin Jugend, czyli w Rosji dorasta Pokolenie „Z”. Pionierska praca kanadyjskiego badacza o rosyjskiej młodzieży

CZYTAJ TAKŻE KOMENTARZ MARCINA WIKŁO: Czy wolny świat zagwarantuje osądzenie rosyjskich zbrodni? Polska wciąż na czele realnej pomocy napadniętej Ukrainie