W szwedzkim społeczeństwie nasiliły się postawy i przekonania antysemickie – wynika z raportu Forum Historii Żywej. Rządowa instytucja porównała wyniki badań z ostatniego roku z przeprowadzonymi przed pięcioma laty.

Według opracowania między 2020 a 2025 rokiem nastąpiła negatywna zmiana, która obejmuje zarówno wzrost odsetka osób zgadzających się z antysemickimi stwierdzeniami, jak i spadek odsetka respondentów dystansujących się od nich.

Wyniki wskazują na średni wzrost o ok. 15 proc. różnego rodzaju negatywnych form postaw wobec Żydów: dystansu społecznego, antysemityzmu tradycyjnego i związanego z Holokaustem oraz antysemityzmu łączonego z Izraelem

— podkreślono we wnioskach.

Przełamanie trendu

Dodano, że „w 2025 roku w porównaniu z rokiem 2020 wyraźnie mniej osób odżegnuje się od twierdzeń antysemickich, co można częściowo interpretować jako wzrost ambiwalencji lub akceptacji poglądów antysemickich”.

Nastąpiło przełamanie trendu z badań w latach 2005-2020, w których odnotowano spadek nastrojów wrogich Żydom

— zwrócono uwagę.

Zdaniem autorki raportu Meriam Chatty, zmiana ma związek prawdopodobnie ze wzrostem antysemityzmu w Europie po ataku terrorystycznym Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku i późniejszej wojnie w Strefie Gazy. Kolejnym czynnikiem jest wzrost znaczenia platform społecznościowych w rozpowszechnianiu, wzmacnianiu i normalizacji przekazów antyżydowskich.

Postawy antysemickie

Badania pokazały również, że postawy antysemickie są obecne w różnych grupach społecznych. Wyższy poziom tego rodzaju poglądów reprezentują mężczyźni, osoby starsze, osoby urodzone poza Europą, wyznania muzułmańskiego oraz sympatyzujące z nacjonalistyczną partią Szwedzcy Demokraci. Wyniki pokazują również związek poglądów antysemickich z postawami autorytarnymi jak i teoriami spiskowymi.

Osoby biorące udział w badaniu proszone były o wskazanie, w jakim stopniu zgadzają się lub nie z takimi stwierdzeniami, jak: „Żydzi mają zbyt duży wpływ na współczesny świat” oraz „z powodu polityki Izraela coraz bardziej nie lubię Żydów”. Zapytano ich również, czy zaakceptowaliby Żyda jako sąsiada, szefa, członka rodziny lub premiera.

PAP/tt