Nikt nigdy nigdzie nie robił tego, co Chiny dziś na Morzu Południowochińskim. Największy spór terytorialny świata i ryzyko III wojny światowej

Fot. Airman Kristopher Wilson, U.S. Navy/Wikimedia Commons
Fot. Airman Kristopher Wilson, U.S. Navy/Wikimedia Commons

Czy istnieje problem międzynarodowy słabiej związany z Polską, niż tropikalne Morze Południowochińskie? Odpowiadam pytaniem: czy istnieje problem mocniej od Morza Południowochińskiego związany z ryzykiem wybuchu III wojny światowej, więc związany między innymi z bezpieczeństwem Polski, Europy i wspólnoty północnoatlantyckiej?

Morze Południowochińskie jest większe od Morza Śródziemnego i co najmniej równie ważne geopolitycznie i geostrategicznie. Ma szerokie połączenia z dwoma oceanami: Oceanem Spokojnym i Oceanem Indyjskim. Przez Morze Południowochińskie prowadzą jedne z najruchliwszych tras transportu morskiego na świecie, w tym między Chinami, Japonią i Koreą na wschodzie a Indiami, Bliskim Wschodem i Europą na zachodzie. Tak samo przebiegnie morski wariant Nowego Szlaku Jedwabnego. Większy ruch odbywa się tylko przez Północny Atlantyk.

Państwa położone nad Morzem Południowochińskim spierają się o liczne wysepki, skały, rafy koralowe i podobne obiekty ledwo wystające z wody. Czasem stronami sporu o suwerenność nad tym samym odpryskiem lądu jest kilka państw naraz. Gra toczy się o przesuwanie granic państwowych, powiększanie wód terytorialnych i morskich wyłącznych stref ekonomicznych, bogate łowiska i podmorskie złoża ropy i gazu. Również o wolność żeglugi i możliwość zakładania wysuniętych baz wojskowych, a odbieranie tej możliwości przeciwnikom. Małe – symboliczne, nie bojowe – bazy i instalacje różnych państw działają na nielicznych wysepkach dostatecznie rozległych i stabilnych. Trzy spośród państw na wybrzeżach Morza Południowochińskiego – Filipiny, Singapur i Tajlandia – to sojusznicy Stanów Zjednoczonych. Waszyngton wzywa wszystkie kraje regionu do dyplomatycznego rozstrzygnięcia sporów terytorialnych i przestrzega przed wojną. Amerykańska marynarka wojenna i lotnictwo są stale obecne w regionie.

Chiny zgłaszają roszczenia największe, obejmujące około trzy czwarte Morza Południowochińskiego. Wśród sporów terytorialnych nowoczesnego świata żaden nie jest ważniejszy i groźniejszy. Mierząc powierzchnią sporną – ale nie znaczeniem – większy był tylko spór Chin z Rosją o terytoria utracone przez Imperium Chińskie na północnym wschodzie Azji. Spór chińsko-rosyjski oficjalnie rozwiązano – ostatecznie w 2008 roku – na korzyść Rosji z symbolicznymi ustępstwami wobec Chin. Prawdopodobnie długoterminowo pozostaje zamrożony zamiast rozwiązany. Spór o Morze Południowochińskie jest otwarty i coraz bardziej gorący.

Po kilkudziesięciu latach jałowych deklaracji i negocjacji, Chiny wybrały metodę materialnych faktów dokonanych. Główna broń to maszyny budowlane do robót morskich i lądowych, ale pracujące pod osłoną marynarki wojennej. Od 2014 roku wokół wysepek, skał i raf Chińczycy usypują – czerpiąc ziemię z dna morza – dużo większe sztuczne wyspy z betonowymi portami i falochronami. Od 2015 na świeżo utworzonych wyspach budują lotniska, osiedla i różnorodne konstrukcje techniczne do celów wojskowych i cywilnych, w tym infrastrukturę telekomunikacyjną i logistyczną. Na początku 2016 roku przeprowadzili pierwsze próbne lądowanie samolotu z Chin na lotnisku zbudowanym tam, gdzie niedawno szumiały błękitne fale. Wkrótce zaczną rozmieszczać na nowych wyspach siły powietrzne i morskie. Dzięki nowym bazom wzrośnie chińska zdolność rzutowania siły zbrojnej w południowo-wschodniej Azji – dotąd Chiny mają tylko jeden lotniskowiec (zaczęły budowę drugiego), mimo że ponad 40 okrętów desantowych.

12
następna strona »

Studio TV

W tym miejscu za chwilę pojawią się komentarze...

Redaktor Naczelna: Marzena Nykiel

Zespół: Krzysztof Bałękowski, Wojciech Biedroń, Adam Kacprzak, Jacek Karnowski, Michał Karnowski, Tomasz Karpowicz, Kamil Kwiatek, Aleksander Majewski, Adam Stankiewicz, Weronika Tomaszewska, Anna Wiejak.

Autorzy: Łukasz Adamski, Piotr Cywiński, Krzysztof Feusette, Grzegorz Górny, Edyta Hołdyńska, Jerzy Jachowicz, Aleksandra Jakubowska, Stanisław Janecki, Dorota Łosiewicz, Maja Narbutt, Maciej Pawlicki, Andrzej Potocki, Marek Pyza, Aleksandra Rybińska, Marcin Wikło.

Używasz przestarzałej wersji przeglądarki Internet Explorer posiadającej ograniczoną funkcjonalność i luki bezpieczeństwa. Tracisz możliwość skorzystania z pełnych możliwości serwisu.

Zaktualizuj przeglądarkę lub skorzystaj z alternatywnej.