Jednak podwyżka podatku CIT. Obciąży głównie polskie firmyJednak podwyżka podatku CIT. Obciąży głównie polskie firmy

Przypomnijmy, że ponad dwa tygodnie temu Sejm przegłosował rządowy projekt ustawy o zmianach w PIT, CIT i podatku ryczałtowym, przy czym opozycji, wraz z kilkunastoma posłami rządzącej koalicji, udało się wprowadzić do niej dwie fundamentalne poprawki. Jedna dotyczyła corocznej waloryzacji progów podatkowych w PIT o poziom inflacji, a druga – pozostawienia na dotychczasowym poziomie stawki podatku CIT dla firm o obrotach powyżej 50 mln euro (w projekcie rządowym chciano ją podwyższyć z dotychczasowych 19% do 22%, a więc o 3 pp).

Ale radość z wprowadzenia tych poprawek trwała tylko parę dni. Otóż większość senacka koalicji 13 grudnia, po „złamaniu kręgosłupów” senatorom, odrzuciła te poprawki Sejmu. Przy czym o ile jeszcze odrzucenie waloryzacji progów PIT nie rodziło wątpliwości konstytucyjnych, o tyle wpisanie przez Senat na powrót podwyżki stawek CIT, w sytuacji kiedy Sejm całkowicie wyrzucił to podwyższenie stawek z ustawy, powodowało poważne wątpliwości w tym zakresie.

Pomysł rządu  

Stąd makiaweliczny pomysł rządu i wspierającej go koalicji 13 grudnia, aby zarzucić procedowanie ustawy sprzed dwóch tygodni, czyli w ogóle nie rozpatrywać w Sejmie poprawek Senatu do tej ustawy i w ten sposób zakończyć jej bieg.

Jednocześnie w poprzednią środę w nocy wpłynął do Sejmu taki sam rządowy projekt ustawy o zmianach w PIT, CIT i podatku ryczałtowym. W błyskawicznym tempie odbyły się jego dwa czytania na posiedzeniu plenarnym, a późnym wieczorem przeprowadzono ostateczne głosowanie.

Posłowie Petru i Kowalski zgłosili znowu poprawki o waloryzacji progów w PIT i odrzuceniu podwyżki stawek CIT, ale tym razem koalicja 13 grudnia na tyle się zmobilizowała, że nie udało się już tych poprawek w Sejmie przegłosować.

Senat tę ustawę przyjął bez żadnych poprawek już w piątek rano i w tym tygodniu trafiła ona już do Kancelarii Prezydenta, a więc fortel się udał i wszystko wskazuje na to, że od 1 stycznia przyszłego roku firmy z obrotami powyżej 50 mln euro będą płacić podatek CIT w wysokości 22%, przy czym zapewne bardziej dotknie to firmy polskie, bo firmy zagraniczne niestety „radzą” sobie z tym podatkiem w Polsce.

Podwyżka CIT  

Jak już wspomniałem, ta podwyżka podatku CIT o 3 pp ma dotyczyć firm o obrotach powyżej 50 mln euro, których w Polsce jest już około 5 tys., przy czym blisko połowa z nich to firmy polskie, które ten podatek płacą, a druga połowa to firmy z udziałem kapitału zagranicznego, które z reguły realizują optymalizację podatkową, często bardzo agresywną.

W tej sytuacji podwyżka CIT uderzy więc przede wszystkim w polskie duże przedsiębiorstwa, zmniejszając ich zysk netto, a więc środki, które najczęściej przeznaczają na inwestycje, i tym samym znacząco negatywnie uderzy w ich możliwości rozwojowe.

Niestety przyjętej przez koalicję 13 grudnia podwyżce podatku CIT, zaproponowanej – co najbardziej zdumiewające – przez ministra finansów i gospodarki, nie towarzyszyły żadne analizy, które pokazywałyby skutki tego rozwiązania dla polskiej gospodarki.

Lista wstydu 

Batalii środowisk przedsiębiorców z rządem Tuska o zablokowanie tej podwyżki CIT towarzyszyło opublikowanie tzw. „listy wstydu” przez prezesa InPostu Rafała Brzoszkę, który już od paru lat zwraca uwagę, że duże zagraniczne firmy w Polsce albo nie płacą podatku dochodowego w ogóle, albo płacą go w wymiarze symbolicznym.

Prezes Brzoszka od kilku lat prezentuje dane resortu finansów (duże firmy od 2021 roku mają obowiązek raportowania kwot podatku CIT, jakie zapłaciły w poprzednim roku podatkowym), dotyczące branży usług logistycznych i doręczeniowych, które dostarczają twardych dowodów na potwierdzenie tej tezy.

Otóż jego firma InPost za rok 2025 zapłaciła 474 mln zł podatku dochodowego przy obrotach 7,2 mld zł, czyli aż 6,6% przychodów, natomiast spółka DPD, będąca własnością francuskiej poczty, przy obrotach 4,8 mld zł zapłaciła około 13,5 mln zł CIT, czyli zaledwie 0,3% przychodów, a rekordzistą pod względem zapłacenia jak najniższego podatku w Polsce została niemiecka firma DHL, która zapłaciła zaledwie 132 tys. zł podatku CIT przy obrotach 2,4 mld zł, a więc mniej niż 0,1% przychodów.

Firmy zagraniczne oczywiście bronią się, że dokonują inwestycji w Polsce, tyle tylko że inwestycje finansuje się z zysku po opodatkowaniu go podatkiem CIT, a więc najpierw trzeba wypracować zysk, odprowadzić od niego podatek CIT według stawki 19%, a dopiero później z pozostałej części zysku finansuje się ewentualne inwestycje.

Uderzenie w polskie firmy  

Co więcej, okazuje się, że z około 4,6 tys. firm w Polsce, które w 2025 roku osiągnęły obroty powyżej 50 mln euro, jakikolwiek podatek CIT zapłaciło 4080 firm, co oznacza, że około 520 firm nie wykazało dochodu i nie zapłaciło ani złotówki podatku CIT.

Według danych Ministerstwa Finansów np. w 2025 roku w sektorze budownictwa aż 24% firm zagranicznych nie zapłaciło CIT, a firm z polskim kapitałem – ponad 9%; w obsłudze rynku nieruchomości odpowiednio prawie 16% i 2,4%, a w finansach i ubezpieczeniach – 14,4% i 3,8%.

W innych sektorach proporcje tych niepłacących podatku CIT firm zagranicznych i krajowych były bardziej wyrównane, ale nie ulega wątpliwości, że teza prezesa Brzoszki, poparta tzw. „listą wstydu”, niestety jest prawdziwa.

W tej sytuacji podwyżka podatku CIT o 3 pp zdecydowanie bardziej dotknie polskie firmy niż te zagraniczne, jak bowiem słusznie zauważa prezes Brzoszka, zarówno 19% od zera, jak i 22% od zera daje zero kwoty podatku CIT.