Sejm opowiedział się przeciwko wnioskowi o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu o pomocy obywatelom Ukrainy. Wnioski w tej sprawie złożyły koła poselskie Konfederacji oraz Konfederacji Korony Polskiej. Projekt został skierowany do dalszych prac w komisji. Prace nad nowymi przepisami o pomocy Ukraińcom wymusiło na koalicji Donalda Tuska weto prezydenta Karola Nawrockiego, który zgłosił własny projekt ustawy w tej materii.

Za przyjęciem wniosku o odrzucenie głosowało 20 posłów, przeciw 234, wstrzymało się 173. Sejm ten wniosek odrzucił, a tym samym skierował do komisji administracji. Sprawozdanie komisji ma zostać przedstawione na bieżącym posiedzeniu Sejmu.

Przed głosowaniem wniosku o odrzucenie szef MSWiA powiedział, że głosowanie w tej sprawie będzie jasną oceną tego, kto stoi po czyjej stronie. Dodał, że polskim interesem narodowym jest wspieranie Ukrainy.

To głosowanie pokaże, gdzie w Polsce jest prawdziwa partia rosyjska. (…) Zwracam się wprost do tych, którzy złożyli ten wniosek: miejcie chociaż trochę odpowiedzialności, stańcie po stronie polskiego interesu narodowego, stańcie po stronie pomocy także Ukrainie, ale przede wszystkim stańcie po stronie tego, aby w Polsce nie było chaosu

— powiedział Kierwiński. Wcześniej wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk powiedział, że brak zajęcia się projektem oznaczałby „gigantyczny chaos”. Przypomniał, że projekt zakłada przedłużenie legalnego pobytu uchodźców wojennych, ale również wielu innych kategorii cudzoziemców do 4 marca 2026 r., w tym dostęp do rynku pracy i edukacji.

CZYTAJ TAKŻE: Koniec przywilejów Ukraińców? Bogucki: Jest pewna grupa, która nie wykazywała zainteresowania pracą i musimy zająć się tą sytuacją

Proponowane przepisy

Projekt zakłada uzależnienie wypłaty osobom niemającym obywatelstwa polskiego, ale legalnie tu przebywającym, świadczeń 800 plus, Dobry Start oraz świadczeń Aktywny Rodzic od spełnienia przesłanki aktywności zawodowej. Uwzględniono wyjątki od tej zasady po to, aby nie doprowadzać do wykluczenia społecznego określonych grup.

Przesłanka aktywności zawodowej ma być rozumiana, jako uzyskanie w miesiącu poprzedzające wypłatę świadczenia, wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę lub umowy zlecenia w wysokości co najmniej 50 proc. minimalnego wynagrodzenia, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

ZUS co miesiąc będzie sprawdzał, czy cudzoziemcy byli aktywni zawodowo. Jeżeli w danym miesiącu obcokrajowiec nie był aktywny, to świadczenie będzie wstrzymywane, a przelew nie zostanie wysłany. ZUS będzie także weryfikował w rejestrze Komendanta Głównego Straży Granicznej, czy dany cudzoziemiec nie wyjechał z Polski.

Aby umożliwić lepszą identyfikację cudzoziemców ubiegających się o świadczenia oraz ich dzieci, wprowadzony zostanie obowiązek posiadania numeru PESEL. Przy nadawaniu PESEL weryfikowany będzie także pobyt dzieci na terytorium Polski.

Wprowadzone zostaną również ograniczenia dotyczące możliwości korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej przez dorosłych obywateli Ukrainy. Chodzi m.in. o programy zdrowotne, rehabilitację leczniczą, leczenie stomatologiczne czy programy lekowe.

Zgodnie z propozycją dotychczasowe przepisy dotyczące legalności pobytu obywateli Ukrainy, którzy uciekli przed wojną, zastaną przedłużone do 4 marca 2026 roku.

Poprawki

Zgłoszenie poprawek do projektu podczas środowej debaty zapowiedział poseł PiS Paweł Hreniak. Wśród nich wymienił zaostrzenie kar dla osób nielegalnie przekraczających granicę, wprowadzenie kary za propagowanie banderyzmu, wydłużenie z 3 do 10 lat minimalnego okresu nieprzerwanego pobytu w Polsce wymaganego do uznania cudzoziemca za obywatela polskiego. Ostatnia poprawka, którą zapowiedział Hreniak, zakłada ograniczenie możliwości zaciągania kredytów i pożyczek przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Pomocy.

Jarosław Sachajko (Republikanie) podkreślał, że projekt jest ważnym krokiem w kierunku uszczelnienia systemu świadczeń społecznych, który pozwoli na oszczędności budżetowe rzędu milionów złotych, zapewniając jednocześnie kontynuację ochrony dla tych, którzy naprawdę jej potrzebują.

Przedłużenie tymczasowej ochrony dla około miliona Ukraińców do 4 marca 2026 roku to akt solidarności, który stabilizuje ich sytuację i wspiera integrację na polskim rynku pracy

— ocenił poseł Republikanów. Zapewnił, że popiera projekt „jako konstruktywne działanie, które łączy efektywność z solidarnością”.

Kto za, kto przeciw

Poparcie projektu zapowiedziały kluby PSL-TD oraz Polska2050-TD.

Musimy sobie uświadomić, że Ukraina walczy, Ukraińcy giną, ale celem ataku rosyjskiego nie jest tylko Ukraina

— podkreślił poseł PSL-TD Marek Biernacki. Dodał, że świadczenia dla cudzoziemców będą uzależnione od aktywności zawodowej z wyłączeniem osób, które wychowują dzieci niepełnosprawne.

Michał Gramatyka (Polska 2050-TD) przypomniał, że w projekcie jest tzw. komponent telekomunikacyjny.

To nic innego, jak zapewnienie możliwości dostępu do internetu na terenie Ukrainy podczas nieuzasadnionej agresji rosyjskiej przeciwko temu państwu. Nie da się funkcjonować normalnie w państwie bez dostępu do internetu. Nie da się prowadzić działań wojennych bez dostępu do internetu

— wyjaśnił.

Wnioski o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu o pomocy obywatelom Ukrainy złożyły koła poselskie Konfederacji oraz Konfederacji Korony Polskiej.

Stanowisko Koła Poselskiego Konfederacja Korony Polskiej jest niezmienne. Mówimy dość. Stop ukrainizacji Polski, stop banderyzacji polskiej racji stanu

— powiedział poseł Włodzimierz Skalik.

Michał Wawer (Konfederacja) ocenił, że „ekipa rządząca, z godną podziwu determinacją, walczy dalej w obronie ukraińskich przywilejów”. Jego zdaniem jednym z takich przywilejów jest ten w dostępie do systemu ochrony zdrowia.

CZYTAJ TAKŻE: Rząd przygotuje własny projekt nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Kierwiński i Grabiec atakują prezydenta

koal/PAP