Sonda uliczna Telewizji wPolsce24 na ulicach Berlina obnażyła porażającą niewiedzę młodych Niemców na temat zbrodni ich przodków na Polakach w czasie II wojny światowej. „W Niemczech od dłuższego czasu, bo od lat 80., jest ‘strategia’ polityki historycznej polegającej na zmianie postrzegania roli II wojnie światowej. To ‘strategia’: Niemcy jako ofiara i Niemcy jako wyzwoleni od nazizmu. I to tak weszło głęboko w tkankę tej polityki albo raczej propagandy historycznej, że nawet nie zdajemy sobie sprawy. Powtarzają to bezkrytycznie od lat, bo tak są uczeni w szkołach” - powiedział na antenie Telewizji wPolsce24 prof. Bogdan Musiał, polski historyk mieszkający i pracujący w Niemczech.

W Polsce 8 maja świętujemy Narodowy Dzień Zwycięstwa nad hitlerowskimi Niemcami (choć nasz kraj trafił wówczas de facto pod kolejną - sowiecką, rosyjską - okupację). W 81. rocznicę zakończenia II wojny światowej Telewizja wPolsce24 sprawdziła, co o zbrodniach starszych pokoleń ich narodu na Polakach wiedzą młodzi Niemcy.

II wojna światowa to dla młodych Niemców abstrakcja?

Sonda na ulicach Berlina ujawniła zatrważający poziom niewiedzy, choć zapewne niebędącej wyłącznie winą niemieckich nastolatków i ich nieco starszych rodaków, po 20. czy 30. roku życia.

Czy mogę szybko wygooglać?

— zwróciła się do naszego reportera jedna z młodych dziewcząt zapytanych o relacje niemiecko-polskie w czasie II wojny światowej. Kiedy odczytywała tekst uzyskany po wpisaniu hasła w wyszukiwarce, śmiała się i nie potrafiła zachować powagi.

Nie miałam tego na historii

— odpowiedziała kolejna z zapytanych nastolatek.

Pytanym nastolatkom nic nie powiedziało również wskazanie na 1944 r. i samą tylko Warszawę.

Kolejna z zapytanych osób - mężczyzna, na oko trzydziestoparoletni, stwierdza, że na temat relacji Niemiec i Polski w czasie II wojny światowej w szkołach w ich kraju uczy się „za mało”.

Polska to też kraj, który tak samo jak Niemcy wycierpiał, prawda? Z obozami koncentracyjnymi? Więcej nie wiemy

— podsumowuje.

Para Niemców wyglądających na dwadzieścia kilka lat wskazuje, że w ich kraju „nie za wiele polskiej historii” poznają na lekcjach w szkole.

Dokładnie nie wiem. Pewnie program nauczania. Być może kwestie polityczne…

— tłumaczy młody mężczyzna, pytany, dlaczego tak się dzieje.

Prof. Musiał: Niemcy przedstawiają się jako ofiarę bądź „wyzwolonych od nazizmu”

W programie „Raport Extra” na antenie Telewizji wPolsce24 o przyczyny niewiedzy młodych Niemców w kwestii zbrodni wyrządzonych Polsce i Polakom przez ich przodków redaktor Oliver Pochwat zapytał prof. Bogdana Musiała, polskiego historyka, który mieszka i pracuje w Niemczech i od dawna zwraca uwagę na problem wypierania przez naszych zachodnich sąsiadów odpowiedzialności za II wojnę światową.

Ta sonda to nic nowego, bo poziom wiedzy o niemieckiej okupacji w Polsce zawsze był nikły. Po 1945 r. de facto nic się nie zmieniło i żaden z niemieckich rządów, czy to chadecja, czy socjaldemokracja, tego nie zmienił. Konieczna byłaby zmiana w programie nauczania i podręcznikach

— ocenił rozmówca Telewizji wPolsce24.

Chciałbym zwrócić zresztą uwagę, że po 1945 r. Polacy przez dużą część niemieckiego społeczeństwa byli postrzegani jako sprawcy albo ci, którzy zyskali na okupacji II wojny światowej. Czyli tak naprawdę większość Niemców postrzega Polaków albo neutralnie, nie wiedząc, co się stało, albo nawet jako „sprawców”. Ten trend się nasila, przez różne debaty historyczne czy historyczno-publicystyczne

— zwrócił uwagę prof. Musiał.

Dziennikarz zapytał, czy można pokusić się o taką teorię, że młode pokolenie Niemców odrzuca winę swoich przodków, a do tego dochodzi działalność berlińskiego rządu, który mówi wprost, że jako naród „pod okupacją nazistów” Niemcy również byli ofiarami II wojny światowej.

W Niemczech od dłuższego czasu, bo od lat 80., jest „strategia” polityki historycznej polegającej na zmianie postrzegania roli II wojnie światowej. To „strategia”: Niemcy jako ofiara i Niemcy jako wyzwoleni od nazizmu. I to tak weszło głęboko w tkankę tej polityki albo raczej propagandy historycznej, że nawet nie zdajemy sobie sprawy. Powtarzają to bezkrytycznie od lat, bo tak są uczeni w szkołach

— wskazał historyk.

To zagranie, że Niemcy zostali wyzwoleni 8 maja 1945 roku to jest z punktu widzenia niemieckiej propagandy historycznej bardzo, bardzo sprytne. W pewnym sensie pozbawiło ich, można powiedzieć, narodowej odpowiedzialności za zbrodnie niemieckie. Bo to były de facto zbrodnie niemieckie, a nie np. „nazistowskie zbrodnie niemieckie”

— dodał.

Drugim aspektem jest to, że Niemcy straciły tereny wschodnie na rzecz Polski. Co zrozumiałe, ich miejsce na tych terenach zajęli Polacy. Jednak Polacy, w przekonaniu Niemców, zyskali na tym

— podkreślił rozmówca Telewizji wPolsce24.

Pytany, czy Polacy, mimo poniesionych strat, są przez zachodniego sąsiada uważani za „beneficjentów” II wojny światowej, Bogdan Musiał odparł:

Oni nie wiedzą, że Polacy ponieśli ogromne straty.

To jest po prostu wyparte, tego nie ma – jak już, to przyjmują jedynie, że Polacy stracili ludność żydowską

— dodał.

wPolsce24/Joanna Jaszczuk