„Chcemy zweryfikować, na jakie polskie programy te środki zostaną przeznaczone” - powiedział poseł PiS Andrzej Śliwka podczas konferencji prasowej w Sejmie. Posłowie największej partii opozycyjnej domagają się transparentności przy rozdysponowywaniu środków z programu SAFE.

Unijny program SAFE przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia - w postaci m.in. niskooprocentowanych pożyczek - przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza tego produkowanego w Europie. W końcu listopada szef MON poinformował o przesłaniu do Komisji Europejskiej wniosku o pozyskanie środków finansowych z tego programu. Pytany przez PAP, czy wniosek ten zostanie upubliczniony, Kosiniak-Kamysz odparł wówczas, że nie będzie miał on jawnego charakteru, a publicznie przedstawiane będą tylko niektóre z jego założeń.

Poseł PiS Andrzej Śliwka powiedział na konferencji prasowej, że jest członkiem sejmowej komisji obrony i ma dostęp do informacji niejawnych, a jednak wniosek ws. pieniędzy z programu SAFE nie został mu udostępniony.

Chcemy zweryfikować, na jakie polskie programy te środki zostaną przeznaczone

— powiedział. Dodał, że w jego przekonaniu wniosek ten jest niejawny, ponieważ rząd nie chce, aby opinia publiczna dowiedziała się, jaka część z uzyskanych funduszy zostanie przeznaczona na pomoc Ukrainie.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Rząd odtrąbił sukces ws. SAFE, a ustalenia… utajnił. Wiceszef MON mówi, że część polskich środków otrzyma Ukraina: „B. ważny punkt”

Błaszczak: SAFE to zadłużenie

B. szef MON, szef klubu PiS Mariusz Błaszczak dodał, że „to jest przekroczenie standardów, które powinny obowiązywać w państwie demokratycznym, gdyż to polski podatnik będzie spłacał pożyczkę, która została zaciągnięta”. We wpisie na X dodał, że „za te środki powinna zostać wybudowana fabryka tanich, prostych w obsłudze dronów, które zasilą zasób Sił Zbrojnych RP oraz będą sprzedawane na Ukrainę”.

Rząd nie może ukrywać przed Polakami na co zostaną wydane środki z funduszu SAFE. To zadłużenie, które będziemy spłacać z naszych podatków. Kiedy rząd PiS przyjmował Pakiet Wzmocnienia był on konsultowany z opozycją parlamentarną

— napisał Błaszczak na portalu X.

Zapytany o te wypowiedzi, minister obrony powiedział dziennikarzom, że „wykona zadanie dla polityków PiS-u” i zwróci się do sejmowej komisji obrony narodowej, żeby można było przedstawić program SAFE na jej posiedzeniu. Dodał, że taka decyzja to „najprostsza sprawa”, a politycy PiS chcą robić na tym „festiwal polityczny” i nie chcą faktycznie poznać sprawy.

Środki z programu SAFE

Program SAFE ma na celu wzmocnienie obronności państw członkowskich UE; przewiduje on łącznie 150 mld euro wsparcia - w postaci m.in. niskooprocentowanych pożyczek - przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza tego produkowanego w Europie. Polsce w ramach programu przysługuje największa kwota – 43,7 mld euro. Co do zasady, w ramach programu premiowane mają być projekty prowadzone wspólnie przez dwa lub więcej państw, choć możliwe będzie też finansowanie zakupów tylko dla jednego kraju, jeśli umowa na danych sprzęt zostanie podpisana do końca maja przyszłego roku.

We wniosku Polski ws środków z programu SAFE opisano około 140 zadań w różnych domenach, o których dofinansowanie będzie zwracała się Polska. Szef MON mówił pod koniec listopada, że ten pakiet projektów ma spowodować nie tylko rozwój sił zbrojnych, ale też bardzo znaczący rozwój przemysłu zbrojeniowego.

Wśród tych ok. 140 zadań mają znaleźć się działania związane z bezpieczeństwem Bałtyku, ze sztuczną inteligencją, kryptologią, cyberprzestrzenią, ochroną infrastruktury krytycznej, inwestycjami w polski przemysł zbrojeniowy oraz zdolnością do tankowania w powietrzu; aby uwzględnić wszystkie te potrzeby, po analizie postanowiono włączyć w program inne resorty: Ministerstwo Infrastruktury (w zakresie budowy dróg i tras kolejowych), Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (w tym służby takie jak Policja czy Straż Graniczna) oraz Ministerstwo Cyfryzacji. Kosiniak-Kamysz poinformował, że ok. 20 zadań będzie prowadzonych w ramach zakupów z innymi krajami. Podkreślił też, że - według szacunków - ok. 89 proc. wydatków na uzbrojenie dla Ministerstwa Obrony Narodowej i Wojska Polskiego może być zainwestowanych w polski przemysł zbrojeniowy.

Adam Bąkowski/PAP/X