„Parlament Węgier przyjmie 17. poprawkę do konstytucji, która ma na celu m.in. usunięcie powołanego przez Fidesz prezydenta Tamasa Sulyoka” – poinformował na Facebooku premier Węgier Peter Magyar. W związku z tą zapowiedzią Węgrzy wyszli na ulice i protestują przeciwko poprawkom do Ustawy Zasadniczej przed Pałacem Aleksandra w Budapeszcie na Węgrzech.

Projekt zmiany konstytucji zawiera 12 punktów, m.in. ograniczenie kadencji posłów do trzech oraz utworzenie specjalnego urzędu ds. odzyskiwania i ochrony majątku w celu odzyskania środków sprzeniewierzonych w okresie rządów Orbana. Według Magyara prezydent Węgier będzie miał pięć dni na podpisanie nowelizacji ustawy zasadniczej.

Jeżeli tego nie zrobi, będzie można wszcząć przeciwko niemu procedurę pozbawienia urzędu

— napisał szef rządu.

Tuż po objęciu władzy premier Péter Magyar postawił ultimatum i zażądał, by prezydent Tamás Sulyok ustąpił ze stanowiska do końca maja. Rządząca partia Tisza twierdzi, że Sulyok – wybrany w 2024 roku przez większość parlamentarną pod kierownictwem ówczesnego premiera Viktora Orbana – jest jego „marionetką”.

Nie istnieją obecnie żadne podstawy prawne ani konstytucyjne, które uzasadniałyby moją rezygnację

— oświadczył Sulyok w wywiadzie dla portalu Index. To samo ultimatom Magyar wystosował do kilku innych urzędników państwowych, żądając natychmiastowej dymisji.

Zamach na urząd prezydenta

Fidesz zorganizowała w Budapeszcie protest przeciwko próbom usunięcia prezydenta Sulyoka z urzędu. Według opozycji są one niezgodne z ustawą zasadniczą.

Tamás Sulyok objął to stanowisko 5 marca 2024, po rezygnacji Katalin Novák. Wcześniej były prezesem węgierskiego Trybunału Konstytucyjnego. Kadencja Sulyoka – wybranego głosami deputowanych Fideszu i KDNP – trwa do marca 2029 r. Zgodnie z węgierską konstytucją prezydent może zostać odwołany ze stanowiska, gdy nie przestrzega ustawy zasadniczej, celowo narusza prawa związane z pełnieniem urzędu lub popełnił przestępstwo pospolite.

Nie będzie to pierwsze uderzenie w praworządność i wolność mediów na Węgrzech przez rząd Magyara. Węgierskie media informują o czystkach, do których ma dochodzić w ministerstwie spraw zagranicznych.

Magyar wyłączył sygnał węgierskiej telewizji publicznej M1 9tak jak Tusk w Polsce) i zamiast serwisu informacyjnego widzowie zobaczyli czarną planszę z komunikatem o przebudowie mediów publicznych i „przeprosinami” za wieloletnie „kłamstwa”.

{link Czystka w węgierskich mediach publicznych. „Magyar naśladuje bezprawie”}

koal/PAP/FB