Zwracam się do dyrektor generalnej Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury - UNESCO z prośbą o nawiązanie współpracy w zakresie zwrotu i restytucji wywiezionych z Polski dóbr kultury - poinformował w środę wiceminister spraw zagranicznych Arkadiusz Mularczyk.

CZYTAJ TAKŻE:

— NASZ WYWIAD. Skąd kuriozalne głosy w Niemczech dot. rewizji granic? Mularczyk: „Utraciliśmy 48 proc. terytorium naszego kraju”

— Wiceminister Mularczyk: Przez najbliższe miesiące poświęcimy wiele czasu i energii, żeby uświadamiać Niemców, że mają wielki dług

— Ambasador Pawłoś dla „Welt am Sonntag”: Niemieckie zbrodnie wojenne nie ulegają przedawnieniu. Sprawa reparacji nie jest zamknięta

Współpraca z UNESCO

Podczas wspólnej konferencji prasowej z wicepremierem, ministrem kultury i dziedzictwa narodowego Piotrem Glińskim Mularczyk poinformował, że zwraca się „do dyrektor generalnej Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury - UNESCO z prośbą o nawiązanie współpracy w zakresie zwrotu i restytucji wywiezionych z Polski dóbr kultury”.

Niezwykle rozległe i ciężkie straty, jakie zostały wyrządzone podczas najazdu i okupacji niemieckiej w latach 1939-1945, w ogromnym stopniu dotknęły całe państwo, ale w szczególności także sferę kultury, sztuki, nauki i oświaty. Polskie dziedzictwo kulturowe i intelektualne było niszczone przez agresora ze szczególną zaciekłością i z zamiarem jego całkowitego unicestwienia. Osiągnięcia i dorobek pokoleń Polaków, zabytkowa architektura, zbiory sztuki, biblioteki, archiwa były systemowo niszczone, grabione

— zwrócił uwagę.

Dodał, że „Niemcy do dzisiaj nie poniosły żadnej odpowiedzialności z tytułu działania swojego prawnego poprzednika”.

Nie widzimy wręcz chęci ani woli naprawienia tych wszystkich szkód, rabunku, zwrotu zagrabionych dóbr kultury i dzieł sztuki do dnia dzisiejszego. Chcę podkreślić, że podczas mojej niedawnej wizyty w Berlinie w ubiegłym tygodniu, gdzie miałem możliwość spotkania się z moimi odpowiednikami w MSZ, w sposób jednoznaczny apelowałem do moich partnerów, że oczekujemy odpowiedzi na notę dyplomatyczną. Chcę podkreślić, że w punkcie trzecim noty dyplomatycznej, skierowanej do Niemiec, jest nasze żądanie podjęcia systemowych środków, żeby doszło do uregulowania problematyki zwrotu zrabowanych dóbr kultury i dzieł sztuki. Wzywamy rząd Niemiec do rozliczenia się z naszym krajem w zakresie rabunku, który został dokonany

— podkreślił wiceszef MSZ.

Systemowe niszczenie polskiego dziedzictwa kulturowego

Jak zaznaczył Arkadiusz Mularczyk, „niszczenie naszego dziedzictwa kulturowego miało charakter systemowy”.

Sam rabunek Warszawy, eksterminacja, grabież, sprowadzały się do tego, że z Warszawy wywieziono ponad 50 tys. wagonów z meblami, książkami, obrazami, rzeźbami

— przypomniał wiceszef resortu dyplomacji.

Wiceszef MSZ zaznaczył, że „te wszystkie rzeczy są dzisiaj w niemieckich domach, dworach, muzeach”.

Stanowią po prostu zasoby państwa niemieckiego

— podkreślił.

Arkadiusz Mularczyk zwrócił także uwagę na to, że „trzeba też podkreślić, że są różne szacunki, jeśli chodzi o straty, których doznała Polska podczas II wojny światowej”.

Szacujemy, że ponad 500 tys. różnego rodzaju drogocennych i istotnych zasobów związanych z kulturą, naszym dziedzictwem, zostało z Polski zrabowanych

— powiedział.

Jak podkreślił wiceszef MSZ, „UNESCO odgrywa kluczową rolę w sprawach dotyczących ochrony narodowego dziedzictwa kulturowego”. Zaznaczył, że „pod auspicjami tej organizacji przyjęto szereg konwencji, rezolucji i zaleceń wzywających do ochrony dóbr kultury w razie konfliktu zbrojnego oraz zapienianiu ich nielegalnemu handlowi”.

Przypomniał także, że „w ramach UNESCO działa również międzyrządowy komitet odpowiedzialny za poszukiwanie odpowiednich środków ułatwiających dwustronne negocjacje i rozmowy w sprawie restytucji i zwrotu dorób kultury i dzieł sztuki”.

Mając na uwadze te dotychczasowe doświadczenia, zwracamy się właśnie do dyrektor generalnej UNESCO z prośbą o podjęcie tej współpracy z tą organizacją i konstruktywne wsparcie tej organizacji oraz pomoc w procesie odzyskiwania zrabowanych z Polski przez Niemcy dóbr kultury

— podkreślił Arkadiusz Mularczyk.

Wniosek wpisuje się w działania polskiego rządu

Wniosek do dyrektor generalnej Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury - UNESCO z prośbą o nawiązanie współpracy w zakresie zwrotu i restytucji wywiezionych z Polski dóbr kultury w ocenie ministra kultury, wicepremiera Piotra Glińskiego, jest kolejną inicjatywą, która wpisuje się w działania polskiego rządu, które są kontynuowane już od pewnego czasu.

Przypomniał, że przygotowanie raportu o stratach wojennych to efekt pięcioletnich lat, które koordynował Mularczyk.

W tej chwili kontynuujemy nasze działania. Z jednej strony polegają one na wywieraniu presji dyplomatycznej, w relacjach międzynarodowych (…) na państwo niemieckie, z drugiej strony polegają na budowie koalicji, czyli odwoływaniu się do instytucji na arenie światowej, międzynarodowej, które mogą Polsce pomóc w naszych słusznych żądaniach odszkodowań

— powiedział Piotr Gliński.

wkt/PAP