Szef MSZ: Czas imperiów to przeszłość, narody mają prawo do wolności. Polska sprzeciwia się tworzeniu w Europie stref wpływów

Sprzeciw wobec wszelkiej postaci imperializmu, legalizm rozumiany jako poszanowanie prawa międzynarodowego oraz demokratyczny charakter stosunków międzynarodowych to trzy imperatywy polskiej polityki zagranicznej - powiedział szef MSZ Zbigniew Rau otwierając we wtorek w Warszawie Naradę Ambasadorów RP.

CZYTAJ TAKŻE:

— RELACJA. 118. dzień agresji Rosji na Ukrainę. Charków nadal pod ostrzałem. W obwodzie donieckim zginęło trzech cywilów

— Minister Rau nie ma wątpliwości: Wyłącznie Ukrainie należy zostawić decyzję, kiedy i na jakich warunkach rozpocząć rozmowy z Rosją

— Decyzja KE ws. nadania Ukrainie i Mołdawii statusu kandydata do UE. Rau: „Właściwa”; Przydacz: „Nie jest dla nas zaskoczeniem”

Trzy imperatywy polskiej polityki zagranicznej

Rau zwrócił uwagę na trzy imperatywy polskiej polityki zagranicznej.

Sprzeciw wobec wszelkiej postaci imperializmu, legalizm rozumiany jako poszanowanie prawa międzynarodowego oraz demokratyczny charakter stosunków międzynarodowych - przekonanie, które dzielimy ze wszystkimi narodami poczuwającymi się do dziedzictwa I Rzeczpospolitej, a zawarte w wezwaniach: wolni z wolnymi, równi z równymi oraz nic o nas bez nas

— wyliczył.

Szef MSZ odwołał się do eseju o dyplomacji Adama Jerzego Czartoryskiego z 1830 roku: „Każdy naród niezawisły, podobnie jak jednostka w porządku powszechnym, ma prawo do własnego rządu i budowania społecznego szczęścia wedle własnego rozumienia. Żaden inny naród, nie mogąc innym władać, a tym bardziej uważać za własność czy narzędzie, nie prawa ingerowania w to, co tamten uznaje za dobry dla rozwoju własnego, wewnętrznego dobrobytu. Pod żadnym pretekstem żadna interwencja nie może narzucać wspólnego ustroju, aby siłą - co jest przeciwne naturze i prawy - przemieniać dwa narody w jeden” - zacytował minister.

Działania Polski w celu zapobieżenia wojny

Jak podkreślił, „w ostatnich miesiącach pokoju Polska podjęła szczególne wysiłki w celu zapobieżenia wznowieniu wojny rosyjsko-ukraińskiej”.

Przestrzegaliśmy przed wojną, potępialiśmy ją jako środek osiągania politycznych celów i mobilizowaliśmy światową opinię publiczną, aby zniechęcić Rosję do agresji i później udzielić wszelkiego wsparcia Ukrainie będącej ofiarą zbrojnej napaści. W ten sposób Polska zbudowała swoją wyjątkową wiarygodność, która uległa dodatkowemu wzmocnieniu już po rozpoczęciu działań wojennych

— mówił minister spraw zagranicznych.

Czas imperiów odszedł do przeszłości, gdyż idee imperialne stoją w sprzeczności z ideą wolności jednostki, samostanowieniem narodów i przekonaniem, że wszyscy ludzie są równi, a wszystkie narody mają prawa do wolności

— stwierdził szef MSZ. Podkreślił sprzeciw Polski wobec tworzenia w Europie stref bezpieczeństwa i wpływów oraz „wszelkich zamachów na podmiotowość państw”.

Zaznaczył, że Polska nie akceptowała i nie akceptuje dzielenia państw na lepsze i gorsze.

Na państwa, które mają prawo do pełnego i swobodnego podejmowania decyzji o swojej przyszłości, bezpieczeństwie i sojuszach i takie, które są tego pozbawione

— dodał szef MSZ.

Narada Ambasadorów to cykliczne spotkanie organizowane na ogół latem, na które zapraszani są ambasadorzy, kierownicy przedstawicielstw dyplomatycznych, a także kandydaci na ambasadorów. Jest to okazja do podsumowania tego, co wydarzyło się w polityce zagranicznej w ostatnich miesiącach oraz omówienia planów na przyszłość.

Bez USA Europa się nie obroni

Rau podkreślił, otwierając we wtorek w Warszawie Naradę Ambasadorów RP, że nie byłoby solidarnego i skutecznego NATO bez Stanów Zjednoczonych.

Polska postrzega zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w bezpieczeństwo europejskie za fundamentalny warunek pokoju w Europie

— zaznaczył minister.

Zwrócił uwagę, „że to amerykańskie przywództwo w Sojuszu zdecydowało o szybkości i skuteczności adaptacji do zagrożenia rosyjskiego po 2016 roku”.

To Stany Zjednoczone rozmieściły w Polsce największe siły, aby w warunkach toczącej się na Ukrainie wojny wzmocnić odstraszanie Rosji od ewentualnych prób uwikłania państw wschodniej flanki w ten kryzys i dalszej jego eskalacji

— powiedział Rau.

Za to wsparcie w trudny czasie jesteśmy naszym amerykańskim sojusznikom wdzięczni

— powiedział.

Chciałbym powiedzieć z całą mocą i stanowczością, że amerykańskie przywództwo w obronie i w wzmacnianiu porządku międzynarodowego opartego na prawie jest dla Polski kluczowe

— oświadczył szef MSZ.

Jak mówił, „kierująca się w swej polityce zagranicznej, wspomnianymi przeze mnie zasadami, Polska jest w pełni gotowa współpracować blisko ze Stanami Zjednoczonymi w utrzymywaniu i budowaniu solidarności transatlantyckiej wobec groźby pokoju w Europie ze strony Rosji”.

Budowa bezpieczeństwa

Dostrzegamy przy tym konieczność bardziej sprawiedliwego rozłożenia obciążeń w budowie wspólnego bezpieczeństwa. W wymiarze wojskowym Stany Zjednoczone nie mogą całkowicie przejmować odpowiedzialności za reagowanie na kryzysy bezpieczeństwa oraz za skuteczne odstraszanie i obronę, która także spoczywa na barkach ich europejskich sojuszników

— powiedział minister.

Dlatego - jak dodał - „popieramy dążenia Unii Europejskiej do stymulowania rozbudowy potencjału obronnego jej państw członkowskich poprzez nowe formaty współpracy wojskowej i przemysłowo-obronnej”.

Iluzją, a może nawet działaniem na szkodę bezpieczeństwa europejskiego nazwać zaś należy wezwania do budowania takiej autonomii w konkurencji. Nie mówiąc już o ewentualnej opozycji do Stanów Zjednoczonych

— powiedział szef MSZ.

Obecny kryzys bezpieczeństwa dobitnie pokazał, że bez Stanów Zjednoczonych Europa nie obroni się sama

— oświadczył Rau.

Szef MSZ w swoim przemówieniu mówił też, jakie przesłanie wynika dziś dla polskiej polityki zagranicznej i jaka ogólna zasada winna stanowić podstawę myślenia i działania polskich dyplomatów.

Najprościej sformułował ją prezydent Lech Kaczyński w wystąpieniu na Westerplatte 1 września 2009 roku, rok po agresji rosyjskiej przeciwko Gruzji, gdy stwierdził: „Imperializmowi nie wolno ustępować, nie wolno ustępować imperializmowi ani nawet skłonnościom neoimperialnym”

— zacytował słowa b. prezydenta szef polskiej dyplomacji.

To wielka nauka dla całej współczesnej Europy, dla całego współczesnego świata

— dodał.

wkt/PAP