Kościół św. Mikołaja w Kijowie przekazany na 50 lat w użytkowanie parafii. "Efekt rozmów prezydentów Nawrockiego i Zełenskiego"

Rzymskokatolicki Kościół Św. Mikołaja w Kijowie, o którego zwrot zabiegano od początku niepodległości Ukrainy, decyzją Ministerstwa Kultury tego kraju został przekazany parafii w użytkowanie na 50 lat – powiadomił proboszcz Pawło Wyszkowski. „To wymierny efekt ostatnich rozmów Prezydenta K. Nawrockiego z Prezydentem W. Zeleńskim” - napisał na platformie X Marcin Przydacz, szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej.

Dziś w imieniu parafii podpisałem umowę o bezpłatnym korzystaniu z kościoła na 50 lat

— napisał na Facebooku.

Duchowny ujawnił, że umowa na taki czas użytkowania świątyni była długo negocjowana z ukraińskimi władzami.

Niestety, system rządowy nie zgodził się na wszystkie nasze poprawki. Był w stanie jedynie zgodzić się na taki format: przekazanie nam kościoła w użytkowanie na 50 lat

— podkreślił we wpisie, który opublikował we wtorek wieczorem.

Ks. Wyszkowski przyznał, że umowa z Ministerstwem Kultury Ukrainy nie jest idealna.

Bo przecież pragnęliśmy sprawiedliwości. Ale czy jest to prawidłowy krok? Tak. Ponieważ dziś wybieramy nie biurokratyczne gierki, lecz przyszłość naszej parafii na 50 lat

— ocenił.

Informację o przekazaniu kościoła w użytkowanie parafii potwierdził także ukraiński resort kultury.

Ta decyzja jest wynikiem długotrwałego dialogu i współpracy, która uwzględnia sprawiedliwość historyczną wobec wspólnoty religijnej (…)

— ogłoszono w komunikacie ministerstwa, opublikowanym w środę rano.

„Kolejny krok w dobrą stronę”

Do sprawy odniósł się na platformie X Marcin Przydacz, szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej.

Dobre wiadomości będące efektem obserwowanej ostatnio poprawy relacji dwustronnych pomiędzy Ukrainą a Polską. Po wielu latach starań kościół św. Mikołaja w centrum Kijowa został oficjalnie przekazany w użytkowanie rzymskokatolickiej parafii. To wymierny efekt ostatnich rozmów Prezydenta K. Nawrockiego z Prezydentem W. Zeleńskim. Kolejny krok w dobrą stronę

— napisał.

Spór o kościół

W styczniu ubiegłego roku okręgowy sąd administracyjny w obwodzie dniepropietrowskim orzekł, że kościół powinien wrócić do użytkowania przez parafię. Ministerstwo kultury Ukrainy, do którego świątynia formalnie należy, zaskarżyło tę decyzję. Resort argumentował, że katolicy i tak są jedynymi osobami korzystającymi z obiektu.

Na początku czerwca 2025 roku sąd apelacyjny w mieście Dniepr potwierdził konieczność oddania Kościoła Św. Mikołaja społeczności rzymskokatolickiej. W drugiej połowie czerwca ubiegłego roku Peczerski Sąd Rejonowy w Kijowie zdecydował o zdjęciu aresztu z kompleksu budynków, z których część ma zostać przeznaczona na nowy Dom Muzyki; funkcjonował on formalnie w budynku kościoła.

Świątynię obiecywano zwrócić już na początku ukraińskiej niepodległości. Oddanie kościoła deklarował podczas wizyty papieża Jana Pawła II w 2001 r. ówczesny prezydent Ukrainy Leonid Kuczma. Dokument w sprawie zwrotu wydał także następca Kuczmy - Wiktor Juszczenko.

Kościół św. Mikołaja to neogotycka świątynia rzymskokatolicka, położona w centrum Kijowa przy ul. Wełykiej Wasylkiwskiej 75. Kościół, zbudowany w latach 1899–1909 według projektu Władysława Horodeckiego, był użytkowany przez katolicką społeczność Kijowa do 1936 r., gdy zamknęły go władze sowieckie i przeznaczyły jego pomieszczenia na cele gospodarcze.

We wrześniu 2021 r. pożar poważnie uszkodził bryłę świątyni, niszcząc m.in. zabytkowe organy, żyrandole oraz część wyposażenia liturgicznego. W listopadzie tego samego roku Parafia Św. Mikołaja zawarła porozumienie z Ministerstwem Kultury i Polityki Informacyjnej Ukrainy w sprawie odbudowy świątyni.

Zgodnie z jego ówczesnymi zapisami „kościół zostanie oddany do użytku miejscowej parafii katolickiej 1 czerwca 2022 r.”. Tego dnia ukraiński minister kultury Ołeksandr Tkaczenko potwierdził podczas wizyty w Kościele Św. Mikołaja, że „zostanie on oddany wiernym”. Tak się jednak nie stało.

20 grudnia 2024 r., w wyniku fali uderzeniowej po eksplozji rosyjskiej rakiety, odłamki pocisku zniszczyły witraże nad wejściem głównym kościoła. Zniszczone zostały też szyby w obu wieżach bocznych świątyni.

kk/PAP