80 lat temu na Jasnej Górze stał się cud. Milion Polaków zawierzyło ojczyznę Maryi

To było wydarzenie epokowe. W zrujnowanej przez Niemców Polsce brakowało dróg, środków komunikacji, domów i pracy, a jednak na Jasną Górę przybyło milion Polaków, by zawierzyć ojczyznę Matce Bożej. Równo 80 lat temu, 8 września 1946 roku, Prymas Polski, kard. August Hlond uroczyście odczytał akt poświęcenia Narodu Polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi. Byliśmy pierwszym po Portugalii krajem na świecie, który oddał się w opiekę Matce Bożej, wybierając fatimską drogę ocalenia. „Narodowi polskiemu uproś stałość w wierze, świętość życia, zrozumienie posłannictwa. Złącz go w zgodzie i bratniej miłości. Daj tej polskiej ziemi, przesiąkniętej krwią i łzami, spokojny i chwalebny byt w prawdzie, sprawiedliwości i wolności. Rzeczpospolitej Polskiej bądź Królową i Panią, natchnieniem i Patronką” – brzmiały słowa zawierzenia napisanego przez prymasa Hlonda. Pod murami Jasnej Góry, z miliona polskich serc, zagrzmiało przyrzeczenie wierności. Gdzie jesteśmy po 80 latach?

Ks. kard. August Hlond, wielki prymas trzech epok, chciał Polski silnej, suwerennej, wolnej i wiernej. Podkreślał, że plan odbudowy kraju to misja z długoletnią perspektywą i musi być zakorzeniony w chrześcijańskim dziedzictwie narodu. Stworzył rozbudowaną koncepcję odrodzenia Rzeczypospolitej, wytyczając zręby życia narodowego i państwowego. Konsekwentnie ostrzegał przed ideologiami i zagrożeniami niszczącymi życie wspólnotowe. Poprowadził Kościół drogą maryjnego zawierzenia, kontynuowaną później przez kard. Stefana Wyszyńskiego, którego wyznaczył na swego następcę tuż przed śmiercią. Zanim odszedł, dokonał uroczystego poświęcenia Narodu Polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi.

Wydarzenie to zostało poprzedzone gruntowną formacją. Decyzja zapadła na Jasnej Górze podczas zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, które odbyło się 3-4 października 1945 r., czyli w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny i u progu życia Kościoła w zupełnie nowej sytuacji politycznej. Polscy biskupi mieli już wówczas świadomość zagrożenia wolności wiary i Kościoła, przed jakim stanęła Ojczyzna wzięta w sowieckie szpony. Wiedziano do czego zdolni są komuniści. Wiedzieli, że Kościół musi być gotowy na najgorsze: prześladowania katolików, pozbawianie wolności, przejmowanie świątyń i majątków kościelnych na cele „użyteczności ludowej”, a nawet na śmierć.

Na rozpoczęcie Wielkiego Postu w 1946 ku Prymas Polski napisał List Pasterski Episkopatu odczytany z ambon w całej Polsce. „Nie postąpilibyśmy zgodnie z duchem naszych dziejów ani z ciążącym na nas długiem wdzięczności, gdybyśmy na progu nowych czasów nie odnowili przymierza Polski z Jej niebieską Królową, dla której Naród ma odwieczną, serdeczną i rodzimą cześć. Po szwedzkim potopie ślubował Jej „nową i gorącą służbę" król Jan Kazimierz. Teraz sam Naród i kraj cały poświęca się uroczystym aktem Matce Najświętszej i Jej Niepokalanemu Sercu, obierając Ją znowu za Patronkę swoją i państwa oraz oddając w Jej szczególną opiekę Kościół i przyszłość Rzeczypospolitej..." – pisał Prymas Hlond.

„Naczelnym nakazem tej dziejowej chwili jest ugruntowanie nowego życia polskiego w duchu chrześcijańskim, którego źródłem jest Ewangelia, a wykładnią nauka Kościoła.
Ustroje mogą i powinny się przekształcać, bo życie jest rozwojem i dążeniem do ideałów, ale przemiany nie powinny zaprzepaszczać wartości religijnych ani odbywać się na przekór niezmiennym prawom moralnym. Ani Kościół, ani kultura katolicka, ani chrześcijańskie tradycje narodowe nie będą krępowały pochodu ku doskonalszym formom bytu, owszem, będą jak zawsze popierać postęp, wiedzę, zdrową ewolucję warunków życia. Atoli doskonalenie doczesnej cywilizacji powinno iść w parze ze wzrostem wartości moralnych, a technika powinna nie ujarzmiać, lecz pomóc wyzwalać ducha. Nie chodzi o to, by było inaczej, lecz o to, by było lepiej, także pod względem ducha. Nowoczesność nie może być równoczesna z bezbożnictwem, a raczej wyróżniać się powinna spotęgowaną kulturą ducha. Nowe czasy byłyby niewolą człowieka, gdyby ich duszą nie było chrześcijaństwo"

-- przypominał Episkopat w swoim liście. Prymas Hlond podkreślał, że konieczne jest zabezpieczenie polskiej duszy od materializmu:

„Polska powinna być nowoczesna, sprawiedliwa, szczęśliwa, wzbogacona zdobyczami wiedzy i techniki, kulturalna, mądrze zorganizowana. Ale Polska nie może być bezbożna. Polska nie może się wyprzeć swej przynależności do świata chrześcijańskiego. Polska nie może zdradzać chrześcijańskiego ducha swych dziejów. Polska nie może być komunistyczna. Polska musi pozostać katolicka. Odwołujemy się do polskich serc i sumień. Nie dopuszczajmy do rozbratu między narodem a wiarą. Nie zaprzepaszczajmy duchowej spuścizny przodków”.

Zawierzenie było gruntownie przygotowywane i miało trzy etapy. 7 lipca we wszystkich parafiach księża odczytali treść aktu poświęcenia, a wierni złożyli przysięgę, że będą mu wierni. 15 sierpnia powtórzyli to biskupi we wszystkich katedrach w kraju. 8 września na Jasnej Górze uczynił to Episkopat Polski wraz ze zgromadzonym ludem wiernym. Mszę św. na szczycie jasnogórskim celebrował kard. Adam Sapieha z Krakowa, a homilię wygłosił biskup włocławski Karol Radoński. Po Mszy kard. August Hlond, prymas Polski, w obecności miliona Polaków przybyłych z całego kraju, odczytał akt poświęcenia Narodu Polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi:

Błogosławiona Dziewico, Matko Boga Przeczysta!

Jak ongiś po szwedzkim najeździe król Jan Kazimierz Ciebie za Patronkę i Królowę państwa obrał i Rzeczpospolitą Twojej szczególnej opiece i obronie polecił, tak w tę dziejową chwilę my, dzieci narodu polskiego, stajemy przed Twym tronem w hołdzie miłości, czci serdecznej i wdzięczności. Tobie i Twojemu Niepokalanemu Sercu poświęcamy siebie, cały naród i wskrzeszoną Rzeczpospolitą, obiecując Ci wierną służbę, oddanie zupełne oraz cześć dla Twych świątyń i ołtarzy. Synowi Twojemu, a naszemu Odkupicielowi ślubujemy dochowanie wierności Jego nauce i prawu, obronę Jego Ewangelii i Kościoła, szerzenie Jego królestwa.

Pani i Królowo nasza! Pod Twoją obronę uciekamy się; macierzyńską opieką otocz rodzinę polską i strzeż jej świętości. Natchnij duchem nadprzyrodzonym i pobożnością naszą parafię; ochraniaj jej lud od grzechów i nieszczęść, a pasterza umacniaj i uświęcaj swymi łaskami. Narodowi polskiemu uproś stałość w wierze, świętość życia, zrozumienie posłannictwa. Złącz go w zgodzie i bratniej miłości. Daj tej polskiej ziemi, przesiąkniętej krwią i łzami, spokojny i chwalebny byt w prawdzie, sprawiedliwości i wolności. Rzeczpospolitej Polskiej bądź Królową i Panią, natchnieniem i Patronką.

Potężna Wspomożycielko wiernych! Otocz płaszczem opieki Papieża oraz Kościół święty. Bądź mu puklerzem: wyjednaj mu świętość i żarliwość apostolską, swobodę i skuteczne działanie. Powstrzymaj zalew bezbożnictwa. Ludom od Kościoła odłączonym wskaż drogę powrotu do jedności Chrystusowej owczarni. Okaż niewierzącym słońce prawdy i podbij ich dusze czułością Twego Niepokalanego Serca.

Władna świata Królowo! Spojrzyj miłościwym okiem na troski i błędy rodzaju ludzkiego. Wyprowadź go z udręki i bezładu, z nieuczciwości i grzechów. Wyproś narodom pojednanie szczere i trwałe. Wskaż im drogę powrotu do Boga, by na Jego prawie budowały życie swoje. Daj wszystkim trwały pokój, oparty na sprawiedliwości, braterstwie, zaufaniu.

Przyjmij naszą ofiarę i nasze ślubowanie, Matko Boga i nasza. Przygarnij wszystkich do swego Niepokalanego Serca i złącz nas na zawsze z Chrystusem i Jego świętym królestwem. Amen.

Rzeczpospolita stała się w ten sposób pierwszym po Portugalii krajem na świecie, który przyjął orędzie fatimskie: zaczęto praktykować nabożeństwo pierwszych pięciu sobót miesiąca oraz dokonano aktu zawierzenia Niepokalanemu Sercu Maryi. Wytyczył on powojenną polską drogę maryjną kontynuowaną przez ks. kard. Stefana Wyszyńskiego i św. Jana Pawła II. Dziś mija równo 80 lat od tego historycznego wydarzenia na Jasnej Górze. 10 lat później – 26 sierpnia 1956 roku – z inicjatywy Prymasa Tysiąclecia w tym samym miejscu wybrzmiały Jasnogórskie Śluby Narodu. Były one nawiązaniem do ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza, których 370-lecie także obchodzimy w tym roku. Wspominamy też 60. rocznicę Millenijnego Aktu Oddania Polski Matce Bożej pod wodzą prymasa Stefana Wyszyńskiego (125. rocznica jego urodzin i 45. rocznica śmierci) oraz 100-lecie objęcia stolicy prymasowskiej przez kard. Augusta Hlonda i 145. rocznicę jego urodzin. Wszystkie te jubileusze scala osoba Matki Bożej, która odgrywa od wieków szczególną rolę w życiu narodu polskiego. Prymas August Hlond podkreślał to wielokrotnie, a umierając zostawił Polsce szczególne proroctwo: „zwycięstwo, gdy przyjdzie, będzie to zwycięstwo Najświętszej Maryi Panny”.

Wiele zmieniło się w Polsce od tamtej chwili. Dzięki sile wiary i jedności Kościoła zbudowaliśmy wspólnotę, która zrodziła wielu świętych kapłanów i wybitnych działaczy społecznych. Powstała „Solidarność”, Karol Wojtyła wstąpił na Stolicę Piotrową i zyskaliśmy szereg dowodów na to, że wsparcie Matki Bożej nie opuszcza Polski. Mimo błędów i sprzeniewierzeń doświadczamy tego także dziś. Zanim przyjdzie myśl, by się poddać, trzeba spojrzeć wstecz. Nic tak nie buduje i krzepi jak przebogate dziedzictwo polskich wieków.

Marzena Nykiel: „Paneuropa nie jest w interesie Polski!”. 145 lat temu urodził się Prymas Hlond. Zostawił prorocze ostrzeżenie i genialny program „Nowej Polski”

WYWIAD. Ks. Jarosław Wąsowicz: Prezydent codziennie odmawia dziesiątkę różańca w intencji wszystkich

Znak w sercu Polski. Maryja sama wskazała, gdzie chce stać. To wotum wdzięczności za otrzymane łaski