„Stawiamy dziś ślad pamięci, który jest dowodem na zwycięstwo dobra pamięci nad niepamięcią i amnezją” - powiedział prezes IPN Karol Nawrocki do uczestników obchodów w 79. rocznicę ostatniej masowej egzekucji na terenie Fortu III w Pomiechówku (woj. mazowieckie). „Modlimy się w intencji zamordowanych wówczas żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego oraz pozostałych ofiar niemieckich zbrodni popełnionych w tym miejscu” - podkreślił w liście na uroczystość wicepremier, szef PiS Jarosław Kaczyński

„Stawiamy dziś ślad zwycięstwa nad niepamięcią”

Naród to nie tylko ci, którzy żyją w ramach dzisiejszej wolnej, niepodległej Rzeczypospolitej, ale to także ci, którzy są poza granicami, ci, którzy byli przed nami i ci, którzy nadejdą po nas

— powiedział prezes IPN.

Dlatego stawiamy dziś ślad pamięci - ślad pamięci, który jest dowodem na zwycięstwo dobra pamięci nad niepamięcią i amnezją. Zwycięstwa dobra chrześcijańskiego i ceremonialnego pochówku nad barbarzyńskim ukrywaniem i porzucaniem zwłok

— podkreślił.

I w końcu jest dowodem na istotę, powagę i siłę państwa polskiego, które wie, że częścią naszej wspólnej tożsamości jest historyczna walka, wspólne cierpienie

— ocenił Karol Nawrocki.

„Pamięć ofiarom Fortu III, hańba niemieckim zbrodniarzom”

Prezes IPN podziękował „wszystkim osobom, które przez tak wiele lat troszczyły się o to miejsce i podnosiły potrzebę jego pielęgnacji”.

Wszystkim tym, którzy nie zapomnieli o tym przerażającym miejscu cierpienia. W sposób szczególny chciałem podziękować panu ministrowi obrony narodowej Mariuszowi Błaszczakowi, synowi ziemi mazowieckiej, którego wola i determinacja polityczna sprawiła, że Fort III w Pomiechówku nie wpadł do studni niepamięci

— powiedział.

Jako prezes IPN mam szczególną dumę, że w ciągu roku od powstania projektu pracownikom Biura Upamiętnienia Walki Męczeństwa na czele z dyrektorem Adamem Siwkiem udało się stworzyć tę nekropolię, to miejsce pamięci

— wyjaśnił.

Wieczna pamięć ofiarom Fortu III w Pomiechówku. Hańba niemieckim zbrodniarzom. Niech żyje Polska!

— zakończył swoje wystąpienie Karol Nawrocki.

Zrobimy wszystko, by nie powtórzyły się dramaty z II wojny światowej

W poniedziałkowej uroczystości upamiętniającej ofiary niemieckich zbrodni dokonanych na terenie Fortu III w Pomiechówku (Mazowieckie) biorą udział m.in. minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak i prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska.

Zrobimy wszystko, by nie zdarzyły się takie zdarzenia jak podczas II wojny światowej. Wojsko dzisiaj jest potrzebne, by odstraszyć agresora. Nie zejdziemy z tej drogi i jeśli będziemy kontynuować naszą misję po jesieni to Wojsko Polskie będzie jeszcze liczniejsze

— zapewnił podczas uroczystości szef MON

Szacuje się, że przez Fort III mogło przejść ok. 50 tys. ludzi, z czego w #Pomiechówek śmierć poniosło kilka tysięcy. Ostatnia egzekucja miała miejsce 30 lipca 1944 r., kiedy zamordowano 281 osób. W późniejszym czasie, w forcie, mieściło się ciężkie więzienie śledcze dla Polaków.

— informuje na Twitterze w związku z uroczystościami w Pomiechówku Ministerstwo Obrony Narodowej.

Prezes PiS: „Katownia w Pomiechówku pod każdym względem była najgorsza”

W 79. rocznicę ostatniej masowej egzekucji przeprowadzonej na terenie Fortu III w Pomiechówku modlimy się w intencji zamordowanych wówczas 281 żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego oraz pozostałych ofiar niemieckich zbrodni popełnionych w tym miejscu pamięci, w którym realizując hitlerowską politykę ludobójstwa mieścił się z początku obóz przesiedleńczy, później getto, a następnie więzienie karno-śledcze

— napisał w liście do uczestników uroczystości prezes PiS Jarosław Kaczyński. Dodał, że „naszą modlitwą obejmujemy też pochowanych tu żołnierzy Wojska Polskiego, którzy polegli, broniąc naszej ojczyzny przed barbarzyńskim niemieckim agresorem”.

Wicepremier Kaczyński przypomniał, że „79 lat temu w niedzielę, 30 lipca 1944 r., w dniu likwidacji obozu mordowano ostatnich więźniów, którzy całą dobę, całą sobotę spędzili w okropnych warunkach na stacji kolejowej, daremnie oczekując na transport do innego obozu”.

Zaznaczył, że okoliczni mieszkańcy zapamiętali ten pełen grozy dzień oraz dochodzące z terenu fortu odgłosy pojedynczych strzałów z pistoletu. Dodał, że w opisy niemieckiego bestialstwa obfitują też relacje Żydów, którym udało się przeżyć pobyt w getcie oraz ewakuację do Generalnej Guberni.

Katownia w Pomiechówku pod każdym względem była najgorsza. W najbardziej zwyrodniały sposób faszyści niemieccy znęcali się nad więźniami, więźniów mordowano masowo, bez jakichkolwiek podstaw, w sposób szczególnie wyrafinowany i zwyrodniały

— napisał wicepremier.

Dziś w sposób szczególny czcimy ofiary niemieckich zbrodni popełnionych w Pomiechówku, gdyż uczestniczymy w uroczystości poświęcenia cmentarza wojennego, na którym z należytym ceremoniałem składane są od kilku lat ekshumowane szczątki zamordowanych więźniów

— podkreślił Kaczyński.

Wicepremier podziękował jednocześnie wszystkim, którzy na przestrzeni lat wnosili i nadal wnoszą swój wkład w upamiętnienie ofiar w Pomiechówku.

Podziękowania marszałek Sejmu

Podczas uroczystości odczytano także list marszałek Sejmu Elżbiety Witek, która podkreśliła, że Fort III w Pomiechówku był jednym z miejsc eksterminacji mieszkańców ziem polskich. W Forcie, jak podkreślała, w straszliwych warunkach przetrzymywani byli żołnierze polskiego podziemia niepodległościowego i ludność cywilna północnego Mazowsza - mężczyźni, kobiety i dzieci, a życie ludzkie w nim - podobnie jak obozach koncentracyjnych - nie miało żadnej wartości.

Witek podkreśliła, że obozowe mury Fortu były świadkiem niewymownej ludzkiej tragedii, a przez długie lata ściany cel „krzyczały o krzywdzie i popełnionych zbrodniach”.

To miejsce kaźni przez lata było zapomniane, dzisiaj przywracana jest pamięć o ofiarach niemieckiej zbrodni. Wielu pomordowanym, dzięki ogromnym nakładom pracy IPN, zostało przywrócone imię. Ich szczątki spoczną w poświęconej ziemi, a rodziny będą mogły dopełnić aktu pożegnania

— podkreśliła marszałek Sejmu.

Podziękowała też osobom, które „pielęgnowały prawdę” i tych, które starają się, by ten rozdział historii zapisał się w powszechnej pamięci.

CZYTAJ TAKŻE: Ocalmy pamięć o ofiarach Pomiechówka. Ważne, choć nieznane miejsce kaźni niedaleko Warszawy. ZOBACZ ZDJĘCIA

rdm/PAP