„Historia jednej zbrodni” Mariusza Pilisa to film daleko wykraczający poza dokumentalną relację o zbrodni, której niemieccy żandarmi dokonali na polskiej rodzinie i ukrywanych przez nią Żydach. To także dogłębna analiza roli Niemców – ówczesnych i współczesnych. Tych, którzy o tragedii z małej podkarpackiej wsi chcą pamiętać, i tych, którzy przez lata ją zacierali.

Papież Franciszek ogłosił, że beatyfikacja Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich siedmiorga dzieci, zamordowanych 24 marca 1944 r. przez Niemców za ratowanie Żydów, odbędzie się 10 września 2023 r. w Markowej, w miejscu ich męczeńskiej śmierci. To absolutny precedens, bowiem proces jest także prowadzony wobec nienarodzonego jeszcze dziecka, z którym kobieta była w ciąży. O takich zdarzeniach mówi się, że to historia filmowa.