1 sierpnia 1944 r. – Warszawa. Nikt ich nie wyprowadził na ulice, nikt im nie kazał iść do powstania, walczyli na śmierć i życie, bo „chcieli być wolni i wolność sobie zawdzięczać”.

Mieli pełną świadomość sytuacji, w której znalazła się Polska. „Czekamy ciebie, czerwona zarazo / byś wybawiła nas od czarnej śmierci / byś nam kraj przedtem rozdarłszy na ćwierci / była zbawieniem witanym z odrazą…” pisał zaledwie 21-letni powstańczy poeta Józef „Ziutek” Szczepański w dramatycznym, zakazanym potem wierszu.