Broń powstańców warszawskich – czym naprawdę walczyła Armia KrajowaBroń powstańców warszawskich – czym naprawdę walczyła Armia Krajowa. " Jeden pistolet lub karabin przypadał na całą, liczącą 10–14 osób drużynę 2. Błyskawica – jedyny taki pistolet maszynowy "

W ich rękach znalazła się broń zdobyczna, aliancka, konspiracyjna i improwizowana – od pistoletów maszynowych Błyskawica po własnoręcznie wykonane granaty. Jak naprawdę wyglądał arsenał powstańców? Z czym stanęli do walki 1 sierpnia 1944 r.?

W chwili wybuchu powstania warszawskiego broni było znacznie mniej niż żołnierzy gotowych do walki. Niekiedy jeden pistolet lub karabin przypadał na całą, liczącą 10–14 osób drużynę. Najlepszym uzbrojeniem dysponowały oddziały szturmowe, natomiast wielu ochotników liczyło, że zdobędzie broń dopiero podczas pierwszych starć z Niemcami. Po drugiej stronie barykad stały regularne oddziały Wehrmachtu i SS wyposażone w czołgi, artylerię, działa, broń maszynową, miotacze ognia oraz lotnictwo. Przewaga techniczna przeciwnika była przytłaczająca. Mimo to żołnierze AK przez 63 dni prowadzili zaciekłe walki, wykorzystując znajomość miasta, improwizację i zdobyczne uzbrojenie. Każdy przejęty karabin, pistolet maszynowy czy skrzynka amunicji były na wagę złota, mogły bowiem zadecydować o utrzymaniu barykady lub budynku.

Broń gromadzona latami

Przez cały okres okupacji niemieckiej polskie podziemie niepodległościowe systematycznie gromadziło broń. Pochodziła ona z wielu źródeł. Odkopywano uzbrojenie ukryte po kampanii wrześniowej 1939 r. przez żołnierzy Wojska Polskiego. Znaczne ilości broni zakopano m.in. na obrzeżach Warszawy podczas przebijania się oddziałów zmierzających, by wesprzeć obronę stolicy. We wspomnieniach żołnierzy Armii Krajowej często pojawiają się opisy wydobywania uzbrojenia z różnego rodzaju skrytek. Była to przede wszystkim broń prywatna, myśliwska oraz pamiątkowa, ukryta przed okupantem jesienią 1939 r. w obawie przed potencjalnymi represjami.

Istotnym źródłem uzbrojenia był również czarny rynek. Broń kupowano od niemieckich żołnierzy. Frontowcy z Wehrmachtu niejednokrotnie zgłaszali rzekomą kradzież, ukrywając w ten sposób nielegalną sprzedaż. Fundusze na zakupy pochodziły z budżetu Polskiego Państwa Podziemnego i były przekazywane z Wielkiej Brytanii za pomocą alianckich zrzutów lotniczych. Między lutym 1941 a grudniem 1944 r. wykonano 483 loty zaopatrzeniowe do okupowanej Polski. Broń zdobywano również podczas akcji dywersyjnych oraz rozbrajania niemieckich patroli.

Błyskawica – jedyny taki pistolet maszynowy

Jednym z najbardziej niezwykłych osiągnięć polskiego podziemia był pistolet maszynowy Błyskawica. To jedyna na świecie broń tego typu, skonstruowana i produkowana seryjnie w warunkach głębokiej konspiracji, w fabryczkach i niewielkich warsztatach działających na terenie okupowanej Warszawy. Projekt powstał w drugiej połowie 1942 r. z myślą o maksymalnym uproszczeniu procesu produkcji, bez konieczności wykorzystania nowoczesnych zakładów zbrojeniowych.