System trafia w punkt. "Od dekad reprodukują się te same pułapki. Słabe instytucje, których nie reformuje żadna ze stron"

By rozumieć świat, potrzebne są obie perspektywy. Punktowa czasem ogłasza alarm. Systemowa pozwala nie pomylić alarmu z diagnozą.

Od lat zastanawiam się – jako badacz i wieloletni nauczyciel akademicki – jak to w istocie jest: czy faktycznie rozumiemy mechanizmy rządzące światem, czy tylko na nie reaktywnie odpowiadamy?

Wydawać by się mogło, że poprawna odpowiedź brzmi: tak, rozumiemy. Bo przecież rewolucja naukowo-techniczna, powszechna edukacja, wreszcie „demokratyzacja wiedzy” przyniesiona przez internet zaoferowały ludzkości – wyrwanej z religijnych przesądów – dobre rozumienie mechanizmów, które rządzą światem.

A tymczasem…

… jest inaczej. Zamiast obiecanego rozumienia dominuje coś, co nazywam percepcją punktową: oświetlamy w polu uwagi pojedyncze zdarzenie, np. cytat, sondaż, skandal, wypowiedź, decyzję, i traktujemy je tak, jakby było całością.…