Dziś w siedzibie Parlamentu Europejskiego w Brukseli z inicjatywy europosła PiS Arkadiusza Mularczyka i greckiego eurodeputowanego Emanuila Frangosa rozpoczęło się wysłuchanie publiczne „Zbrodnie wojenne i zadośćuczynienie – ochrona praworządności”. Zostanie również otwarta wystawa pt. „Dziedzictwo wojny – straty Polski i Grecji”.

W czasie wysłuchania eksperci z Polski, Grecji i Włoch omówią brak sprawiedliwości dla ofiar II wojny światowej oraz możliwe ścieżki prawne do uzyskania zadośćuczynienia za niemieckie zbrodnie. Z kolei wystawa jest poświęcona stratom wojennym oraz potrzebie historycznego zadośćuczynienia przez Niemcy.

TRANSMISJA Z WYSŁUCHANIA PUBLICZNEGO:

„Nie będzie prawdziwego pojednania”

Podczas spotkania z mediami europoseł Mularczyk podkreślił, że nie będzie prawdziwego pojednania pomiędzy Polską a Niemcami, jeśli sprawa reparacji nie zostanie załatwiona. Jak dodał, Unia Europejska nie może twierdzić, że stoi na straży praw człowieka, skoro tak wielkie krzywdy nie zostały zadośćuczynione. Przygotowania do wydarzenia trwały kilka miesięcy. Wystawie oraz wysłuchaniu publicznemu towarzyszy prezentacja polskiego raportu o stratach wojennych.

Z jednej strony Unia Europejska promuje zasady praworządności i ochronę praw człowieka, z drugiej – ignoruje ofiary nielegalnych wojen, które same są obywatelami UE

— powiedział.

Jak zaznaczył, ofiary te nie mają obecnie żadnych realnych środków prawnych, by dochodzić swoich praw, a Komisja Europejska „umywa ręce” i nie podejmuje próby stworzenia forum dialogu między Niemcami a innymi państwami członkowskimi.

Grecja zapłaciła bardzo wysoką cenę. Ponad 10 proc. naszej populacji zostało zabite przez nazistów. Kraj został całkowicie zniszczony. Nawet skarby kultury zostały zrabowane i walczymy o sprawiedliwość i odszkodowanie. Niemiecki prezydent Frank-Walter Steinmeier zdał sobie z tego sprawę podczas swojej ostatniej wizyty na Krecie. Wówczas 97-letnia kobieta ocalała z masakry w Kandanos, powiedziała mu: „Nie podam ręki, aby uścisnąć dłoń naszego rzeźnika”. Brat mojego ojca powiedział mu: „Panie Prezydencie, nazywam się Aristomen Galakis, urodziłem się 8 miesięcy po morderstwie mojego ojca przez Wehrmacht. Proszę mi pozwolić powiedzieć, Panie Prezydencie, że sposób, w jaki odpowiedział pan wczoraj greckiemu prezydentowi, który poruszył kwestię odszkodowań i reparacji, jest jakby nas pan po raz drugi rozstrzelał”

— powiedział Aristomenis Syngelakis z greckiej Krajowej Rady ds. Roszczeń Niemieckich Reparacji i Odszkodowań.

Niemiecka okupacja Grecji

Fragkos powiedział, że niemiecka okupacja Grecji w czasie II wojny światowej pozostawiła „ranę w greckim społeczeństwie na dziesięciolecia”.

Mówimy o milionach żyjących w ubóstwie, o Grekach zmuszonych do migracji. Ta rana jest bardzo głęboka

— powiedział i dodał, że władze greckie dokonały obliczeń, z których wynika, że Niemcy powinny zapłacić 170 mld euro reparacji za straty wojenne i 120 mld euro kosztów okupacji.

Nie zrezygnowaliśmy z naszych roszczeń. W 2019 r. parlament grecki poprosił o negocjacje z Niemcami w tej konkretnej sprawie, ale Niemcy nie chcą angażować się w dialog. Grecja i Polska mogą jednak współpracować i koordynować wysiłki, aby osiągnąć sprawiedliwość, aby uzyskać zadośćuczynienie i rekompensatę za przelaną krew

— powiedział.

W konferencji wziął udział także Alex Benjamin z Europejskiego Stowarzyszenia Żydów (EJA).

Do tej pory, mimo przerażających strat w ludziach, gospodarce, kulturze i każdym aspekcie polskiego życia, od grabieży dzieł sztuki po wyprzedaż polskiego skarbu, Polska otrzymała około 8 mld dolarów odszkodowania. Chcę powiedzieć jasno - to nie jest moja walka. Ale jako Żyd naprawdę w pełni rozumiem poczucie niesprawiedliwości i frustracji w Polsce. To tak, jakby ktoś zniszczył twój dom, ale postanowił zapłacić tylko za nowe okno

— powiedział.

Zestawił to z sytuacją Izraela. Jak powiedział, od 1945 do 2018 roku Niemcy wydały około 86,8 mld dolarów na odszkodowania dla ofiar Holokaustu i ich rodzin.

W 2023 roku Niemcy zgodziły się zapłacić około 1,2 mld dolarów na opiekę domową i odszkodowania dla ocalałych z Holokaustu. Obecnie Niemcy wypłacają żydowskim rodzinom i ocalałym kwotę 1,4 mld dolarów amerykańskich, zaplanowaną na 2024 rok

— powiedział Benjamin.

Odszkodowanie za doznane krzywdy

Dr Przemysław Sobolewski z Trybunału Konstytucyjnego ocenił na konferencji, że nikt nie powinien kwestionować faktu, że zarówno ofiary i ich dzieci, jak i społeczeństwa, które ucierpiały podczas II wojny światowej, powinny otrzymać odszkodowanie za doznane krzywdy.

To jest konstytucyjna zasada ochrony godności człowieka, która (…) wymaga skutecznego środka prawnego, aby zrekompensować wszelkie straty lub szkody osobiste poniesione przez jednostki. I chociaż prawo uznaje roszczenia o takie odszkodowania, to nadal istnieją problemy, aby te roszczenia były skuteczne

— powiedział.

Filippo Biole, włoski prawnik reprezentujący ofiary zbrodni przeciwko ludzkości w procesach przeciwko Niemcom, ocenił, że niezwykle istotne jest otrzymanie „pewnego rodzaju uznania” od własnego sądownictwa, że to, co się stało, miało charakter zbrodni przeciwko ludzkości.

To jest główny cel. To jest główny sukces, który mam nadzieję osiągnąć również w toczących się postępowaniach, które prowadzę. Parlament Europejski to jedno z miejsc, gdzie te roszczenia mogą być omawiane, również w celu znalezienia rozwiązań na przyszłość

— powiedział.

„Czas na odpowiedzi i realne działania”

1 lipca odbędą się dwa ważne wydarzenia poświęcone sprawiedliwości historycznej. Od 9:30 do 12:00 publiczne wysłuchanie „Zbrodnie wojenne i zadośćuczynienie”. Eksperci z Polski, Grecji i Włoch wezmą na warsztat temat odpowiedzialności za niemieckie zbrodnie z lat 1939-45. Konkretnie w oparciu o prawo międzynarodowe i zasady sprawiedliwości okresu przejściowego. Czas na jasne odpowiedzi i realne działania

— podkreślił wcześniej Arkadiusz Mularczyk na platformie X.

O 12:30 otwarcie wystawy. „Dziedzictwo wojny, straty Polski i Grecji”. Archiwalne zdjęcia, dokumenty i liczby. Twarde dowody tego, jak ogromne były straty tych dwóch narodów, Polski, Grecji. To historia, której nie wolno zignorować

— zaznaczył europoseł PiS.

CZYTAJ WIĘCEJ:

— TYLKO U NAS. Arkadiusz Mularczyk: Niemcy mają wielki dług wobec nas. Nie mają moralnego prawa, żeby Polskę w czymkolwiek pouczać

— TYLKO U NAS. Mularczyk: Nie możemy odpuścić tematu reparacji wojennych od Niemiec. To element naszej polityki godnościowej

— Steinmeier odrzuca pomysł reparacji! Tak odpowiedział na żądania Grecji: „Nie, nie zapłacimy”. „Tageszeitung”: „Niemiecki upór”

nt/FB/X/PAP