Trybunał Sprawiedliwości UE w wydanym dziś wyroku potwierdził ważność niektórych zakazów podróżowania oraz obowiązków w zakresie poddania się testom diagnostycznym i odbycia kwarantanny podczas kryzysu zdrowotnego. Zastrzegł jednak, że środki te muszą być uzasadnione, jasne, precyzyjne, niedyskryminacyjne i proporcjonalne. Powinny też podlegać zaskarżeniu.

Wyrok ws. epidemicznych „obszarów czerwonych”

Jak przypomniał TSUE, w marcu 2020 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła pandemię Covid-19. Belgia zakazała w związku z tym podróży innych niż niezbędne do lub z państw sklasyfikowanych jako „obszary czerwone” ze względu na panującą tam sytuację zdrowotną. Ponadto wszyscy podróżni z takich państw musieli w Belgii poddać się testom diagnostycznym i odbyć kwarantannę. W lipcu 2020 r. władze belgijskie zaklasyfikowały w sposób ogólny Szwecję jako „obszar czerwony”.

W następstwie tej klasyfikacji NORDIC INFO, będące biurem podróży specjalizującym się w podróżach do Skandynawii, anulowało wszystkie planowane podróże między Belgią a Szwecją. Następnie zażądało naprawienia wyrządzonej w ten sposób szkody. Sąd belgijski zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy prawo Unii sprzeciwia się przepisom belgijskim.

Podtrzymana autonomia państw ws. obostrzeń epidemicznych

Trybunał wyjaśnił, że w celu zwalczania pandemii takiej jak Covid-19 państwo członkowskie może zakazać innych niż niezbędne podróży do lub z innych państw członkowskich sklasyfikowanych jako „obszary czerwone”. Państwo to może również nałożyć na osoby, które wjeżdżają na jego terytorium, obowiązek poddania się testom diagnostycznym i odbycia kwarantanny.

Środki, które ograniczają swobodę przemieszczania się w Unii Europejskiej, mogą zostać ustanowione w drodze przepisów o charakterze ogólnym. Takie przepisy muszą być jednak uzasadnione oraz zawierać jasne i precyzyjne zasady, których stosowanie powinno być przewidywalne dla obywateli. Środki te muszą być również niedyskryminacyjne i podlegać zaskarżeniu na drodze sądowej lub administracyjnej

— orzekł Trybunał.

Ponadto takie ograniczenia swobodnego przepływu powinny być zgodne z zasadą proporcjonalności. Powinny zatem być odpowiednie do realizacji zamierzonego celu w zakresie zdrowia publicznego, być ograniczone do tego, co bezwzględnie konieczne, i nie być nieproporcjonalne w stosunku do tego celu, co oznacza m.in. wyważenie celu i wagi ingerencji w prawa i wolności zainteresowanych osób

— podkreślił TSUE.

PAP/rdm