Według doniesień agencji Reuters, jedne z największych komercyjnych linii lotniczych, Singapore Airlines, British Airways i Lufthansa zwiększyły liczbę lotów nad Afganistanem po latach unikania tego kraju. Ich decyzja spowodowana jest konfliktem na Bliskim Wschodzie, przez który afgańska przestrzeń powietrzna nie jest określana jako relatywnie bardziej niebezpieczna. Linie lotnicze muszą ciąć koszty, a w związku z zamknięciem rosyjskiej przestrzeni powietrznej, trasa przez środkowy Afganistan staje się opłacalna.

Przewoźnicy w większości zaprzestali lotów nad Afganistanem, który leży na głównych trasach między Azją a Europą, trzy lata temu, kiedy talibowie przejęli władzę, a usługi kontroli ruchu lotniczego zostały wstrzymane.

Usługi te nie zostały jeszcze wznowione, ale linie lotnicze coraz częściej uważają, że niebo między Iranem a Izraelem jest bardziej ryzykowne niż afgańska przestrzeń powietrzna. Wiele z nich zaczęło obsługiwać trasy przez Iran i Bliski Wschód po tym, jak rosyjskie niebo zostało zamknięte dla większości zachodnich przewoźników po rozpoczęciu wojny na Ukrainie w 2022 roku.

Powrót ruchu powietrznego nad krajem Talibów

Wraz z ewolucją konfliktów zmienił się rachunek tego, z której przestrzeni powietrznej korzystać. Linie lotnicze starają się jak najbardziej ograniczyć ryzyko i postrzegają przelot nad Afganistanem jako bezpieczniejszą opcję, biorąc pod uwagę obecne napięcia między Iranem a Izraelem

— powiedział Ian Petchenik, rzecznik organizacji Flightradar24.

W drugim tygodniu sierpnia nad Afganistanem odbyło się ponad siedem razy więcej lotów niż w tym samym okresie rok temu, wynika z analizy danych FlightRadar24 przeprowadzonej przez agencję Reuters.

Zmiana rozpoczęła się w połowie kwietnia podczas wzajemnych ataków rakietowych i dronów między Iranem a Izraelem. Dane śledzenia lotów z tego okresu pokazują, że Lufthansa, Singapore Airlines, British Airways i inne linie zaczęły wysyłać kilka lotów dziennie nad Afganistan.

Bezpieczeństwo priorytetem

Jednak główny wzrost nastąpił od czasu, gdy pod koniec lipca zabici zostali wysocy rangą członkowie bojowników Hamasu i Hezbollahu, co wzbudziło obawy o poważną eskalację. Niektórzy piloci są zaniepokojeni.

Jesteś zależny od analizy swojej linii lotniczej. Za każdym razem, gdy tam lecę, nie podoba mi się uczucie latania nad obszarem konfliktu, gdzie tak naprawdę nie wiadomo, co się dzieje

— powiedział Otjan de Bruin, pilot komercyjny i szef Europejskiego Stowarzyszenia Cockpit.

Lufthansa Group poinformowała agencję Reuters, że postanowiła wznowić loty nad afgańską przestrzenią powietrzną od początku lipca. Inni przewoźnicy, którzy zwiększyli liczbę lotów od kwietnia, to Turkish Airlines , Thai Airways i grupa Air France-KLM, pokazują dane.

W oparciu o aktualne informacje dotyczące bezpieczeństwa, KLM i inne linie lotnicze obecnie bezpiecznie latają nad Afganistanem tylko na określonych trasach i tylko na dużych wysokościach

— przekazało KLM agencji Reuters.

British Airways, Thai Airways, Turkish Airlines i Singapore Airlines nie odpowiedziały na prośby o komentarz.

Tajwańskie linie lotnicze EVA Air, rozpoczęły działalność pod koniec lipca, jak pokazują dane śledzenia lotów. EVA powiedziała agencji Reuters, że wybiera trasy w oparciu o bezpieczeństwo, bieżącą sytuację międzynarodową i zalecenia dotyczące lotów.

Regulacje międzynarodowe

Zmiany tras zostały ułatwione przez organy regulacyjne lotnictwa, które złagodziły wytyczne dotyczące Afganistanu.

Na początku lipca amerykańska Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) stwierdziła, że samoloty mogą latać na niższej wysokości nad fragmentem północno-wschodniego Afganistanu, korytarzem Wakhan, który jest używany do przekraczania granicy z Tadżykistanem do Pakistanu - otwierając tę ścieżkę dla większej liczby rodzajów lotów.

Rok wcześniej FAA zniosła zakaz lotów nad całym krajem, ale stwierdziła, że samoloty muszą pozostać powyżej 32 000 stóp (9 753,6 m), gdzie broń ziemia-powietrze jest uważana za mniej skuteczną.

Jednak do kwietnia niewielu zaczęło korzystać z lotów nad Afganistanem. Mimo że coraz więcej samolotów korzysta z przestrzeni powietrznej bez incydentów, nie ma gwarancji bezpieczeństwa załogi lub pasażerów, jeśli samolot będzie musiał wylądować, stwierdziła w lipcu grupa OPSGROUP zajmująca się bezpieczeństwem lotów.

W przypadku braku kontroli ruchu lotniczego, piloci przekraczający granicę Afganistanu rozmawiają z pobliskimi samolotami przez radio, zgodnie z protokołem opracowanym przez organ lotniczy ONZ ICAO i afgański Urząd Lotnictwa Cywilnego.

Europejski regulator bezpieczeństwa lotniczego EASA stwierdził w biuletynie informacyjnym dotyczącym strefy konfliktu, wydanym ponownie w lipcu, że „ekstremistyczne grupy podmiotów niepaństwowych pozostają aktywne i mogą sporadycznie atakować obiekty lotnicze na wiele sposobów”.

Rosyjska agresja problemem dla przewoźników

Branżę lotniczą prześladuje wspomnienie lotu MH17 Malezyjskich Linii Lotniczych z Amsterdamu do Kuala Lumpur, który został zestrzelony nad wschodnią Ukrainą w 2014 r., gdy trwały walki między prorosyjskimi separatystami a siłami ukraińskimi.

Linie lotnicze znajdują się pod presją, aby zaoszczędzić pieniądze po utracie od 2022 r. wielu krótszych tras przez rosyjską przestrzeń powietrzną i w miarę odbudowy po pandemii.

Istnieje niewiele międzynarodowych zasad, które określają, które obszary przestrzeni powietrznej są bezpieczne, a decyzje dotyczące bezpieczeństwa linii lotniczych są w dużej mierze pozostawione w gestii poszczególnych przewoźników.

Jeśli linia lotnicza nie może latać przez Rosję, Ukrainę lub Iran, środkowy Afganistan oferuje bardziej bezpośrednią trasę z Europy do południowej Azji.

Ta trasa pozwoliła nam zaoszczędzić sporo czasu i paliwa

— relacjonował w lipcu pilot OPSGROUP, który leciał z Amsterdamu do Kuala Lumpur przez środkowy Afganistan.

Ze względu na eskalację napięć między Iranem a Izraelem, linie lotnicze takie jak Singapore Airlines, British Airways i Lufthansa zwiększyły liczbę lotów nad Afganistanem, których wcześniej unikały po przejęciu władzy przez talibów.

Pomimo obaw związanych z bezpieczeństwem, linie lotnicze uważają przestrzeń powietrzną Afganistanu za bezpieczniejszą alternatywę dla tras nad Iranem.

Amerykańskie i europejskie organy regulacyjne złagodziły ograniczenia, ułatwiając zmiany tras, choć ryzyko pozostaje

— napisał na portalu X dziennikarz Mario Nawfal.

hm/Reuters/X