Awantura o SAFE. Francja chciała wykluczyć Wielką Brytanię. Na czym stanęło?

Francja próbowała wykluczyć Wielką Brytanię z unijnego kredytu SAFE, jednak w ten sposób ostatecznie sama pozbawiła się części pożyczek - pisze „Financial Times”. Komisja Europejska zatwierdziła jedynie 15,1 mld euro z 16,2 mld, o które zabiegał Paryż, ponieważ niektóre projekty powiązane z Londynem nie spełniły wyśrubowanych kryteriów, których wprowadzenia chciała… sama Francja.

Wśród odrzuconych projektów znalazł się zakup pocisków produkowanych przez europejski koncern MBDA, którego współwłaścicielami są Airbus, brytyjska firma BAE Systems oraz włoska firma Leonardo – poinformowało jedno ze źródeł. Brytyjskie i francuskie oddziały MBDA wspólnie produkują pociski dalekiego zasięgu Storm Shadow/SCALP, których używa Ukraina.

Bez porozumienia

Program SAFE uzgodniono w zeszłym roku po tym, gdy przywódcy UE przyjęli żądania Francji, by 65 proc. wartości finansowanych produktów pochodziła z jednolitego rynku UE (w tym z Norwegii i Islandii) lub z Ukrainy.Kontrakty realizowane przez firmy z innych krajów mogą być finansowane z SAFE tylko w 35 proc., chyba że rząd danego kraju podpisał z UE partnerstwo w zakresie bezpieczeństwa i obrony oraz zgodził się wnieść wkład finansowy do programu. Dotychczas tylko Kanada spełniła oba warunki.

W zeszłym roku Wielka Brytania podpisała z UE umowę w sprawie obrony, ale rozmowy dotyczące opłaty za uczestnictwo w SAFE zakończyły się fiaskiem przez naciski Francji na Komisję, by zażądała od Wielkiej Brytanii ponad 6 mld euro. Kwota ta została później obniżona do 2 mld euro, ale strony nadal nie osiągnęły porozumienia.

Jak pisze „FT”, wiele z najbardziej zaawansowanych programów zbrojeniowych Unii nadal opiera się na brytyjskiej wiedzy specjalistycznej, przez co nie kwalifikują się do pożyczek w ramach SAFE. Firmy, w tym MBDA i grupa Thales, lobbowały na rzecz włączenia Wielkiej Brytanii do programu, wskazując na powiązane łańcuchy dostaw i kluczowe partnerstwa, a brytyjscy urzędnicy sugerowali, że przedsiębiorstwa o zasięgu ogólnoeuropejskim powinny być klasyfikowane jako unijne.

Paryż podtrzymuje stanowisko

Mimo to Francja podtrzymuje swoje stanowisko.

W pełni popieramy kryteria kwalifikacyjne związane z programem SAFE, za którymi sami się opowiadaliśmy. SAFE jest środkiem służącym rozwojowi i wspieraniu europejskiego (przemysłu obronnego), co stanowi sedno zasady preferowania europejskich (firm)

— powiedział cytowany przez „FT” francuski urzędnik.

PAP/oprac. Joanna Jaszczuk