RELACJA. 1550. dzień wojny. Weteran brygady Azow: Rosja próbuje zniszczyć narodową tożsamość jeńców

Trwa 1550. dzień rosyjskiej agresji na Ukrainę. Na portalu wPolityce.pl relacjonujemy wydarzenia na froncie.

Sobota, 23 maja 2026 r.

22:23. Weteran brygady Azow: Rosja próbuje zniszczyć narodową tożsamość jeńców

Rosja systemowo torturuje jeńców i próbuje zniszczyć ich tożsamość narodową, a dodatkowo chwali się bezkarnością swych zbrodni na arenie międzynarodowej - powiedział Ołeksandr Kuzmenko, weteran 12. Brygady Sił Specjalnych Azow Gwardii Narodowej Ukrainy, który przeszedł rosyjską niewolę.

Rosja pokazuje: „Spójrzcie, bezkarnie torturujemy jeńców wojennych; nasi partnerzy na Bliskim Wschodzie i w Azji, spójrzcie, możecie robić to samo”. W Rosji pokazano, wykorzystując ukraińskich jeńców wojennych, że można ich torturować, zabijać i całkowicie niszczyć naszą tożsamość

— oświadczył Kuzmenko w Kijowie podczas prezentacji projektu „Wyprodukowane w Rosji. Dostarczone do niewoli” (Made in Russia. Delivered to Captivity).

Według Kuzmenki pobyt Ukraińca w niewoli jest ponurym odbiciem normalnego życia: koledzy w więziennej celi stają się „rodziną”, a rosyjski przełożony – „bogiem”, który samodzielnie decyduje o losie człowieka.

Weteran powiedział, że jest oburzony porównywaniem warunków przetrzymywania jeńców w Rosji i na Ukrainie. O ile władze Ukrainy przestrzegają europejskich standardów w stosunku do Rosjan, to ukraińscy żołnierze giną w „średniowiecznych kazamatach” z powodu banalnego braku leków.

Znam chłopaków, którzy zmarli w areszcie śledczym na zapalenie płuc z wysoką gorączką. Czy potraficie sobie wyobrazić, żeby w XXI wieku człowiek zmarł po prostu z powodu wysokiej gorączki? Ja nie. W celi aresztu śledczego w Doniecku, przeznaczonej dla 10 osób, przebywa 25: jeden stoi, a trzech śpi u jego nóg. W takich warunkach żyjesz przez nieznaną liczbę dni w całkowitej niepewności

— powiedział Kuzmenko.

Weteran opisał rosyjski system sądowy jako teatr absurdu. Akta jego sprawy liczyły 50 stron i nie zawierały żadnych dowodów rzeczowych, zeznań świadków, a nawet dowodów na fizyczne istnienie osób, o których zabójstwo został oskarżony. Podczas rozprawy adwokat, zamiast prowadzić obronę, relaksował się grami w telefonie komórkowym.

Zostałem niesłusznie skazany na 25 lat, byłem w niewoli i stałem się tam inwalidą. Rosja stosuje wszelkiego rodzaju tortury, ale najgorsze z nich to groźby wobec rodziny. Jestem mężczyzną, potrafię znieść ból fizyczny, ale kiedy podano mi adres mojej rodziny, informacje o tym, gdzie kto pracuje i ich dane kontaktowe – było to niezwykle trudne

— stwierdził.

Kuzmenko podkreślił, że przez cały okres niewoli ani razu nie widział przedstawicieli Czerwonego Krzyża. Dodał, że obiecano mu, iż zostanie uwzględniony przy wymianie jeńców jako ciężko ranny, jednak został uwolniony dopiero po 2,5 roku.

Według weterana szczególnie brutalnym prześladowaniom poddawani są żołnierze Azowa, których w Rosji masowo sądzi się na podstawie artykułu dotyczącego terroryzmu. Podkreślił, że wielu ukraińskich żołnierzy otrzymuje kolejne wyroki i przez lata przebywa w zakładach karnych o zaostrzonym rygorze.

Nasi jeńcy codziennie toczą egzystencjalną walkę o przetrwanie

— stwierdził Kuzmenko.

Ukraiński rzecznik praw człowieka Dmytro Łubinec i przedstawiciele wywiadu wojskowego Ukrainy wielokrotnie podkreślali, że kwestia powrotu z niewoli właśnie żołnierzy Azowa stanowi jeden z najtrudniejszych etapów procesu negocjacyjnego dotyczącego wymiany jeńców.

red/PAP/Facebook/X