Zmarł Ion Iliescu, pierwszy porewolucyjny prezydent Rumunii. Rząd przygotowuje państwowe uroczystości pogrzebowe

Po dwóch miesiącach pobytu w szpitalu zmarł w wieku 95 lat Ion Iliescu, pierwszy prezydent Rumunii po rewolucji 1989 roku - poinformował rząd w Bukareszcie. Jego postać budziła wiele kontrowersji w rumuńskiej polityce.

Były prezydent przebywał w szpitalu od początku czerwca, gdzie trafił z powodu problemów z oddychaniem. Lekarze zdiagnozowali u niego raka płuc.

Z głębokim żalem rząd ogłasza zgon byłego prezydenta Rumunii, Pana Iona Iliescu. Były prezydent Rumunii zmarł dzisiaj, 5 sierpnia 2025 r., w Szpitalu Klinicznym im. Prof. Agrippy Ionescu. Rząd Rumunii składa kondolencje rodzinie i wszystkim bliskim!

— przekazał rząd w oświadczeniu.

Uroczystości państwowe

Przygotowując się na odejście Iliescu rząd odbył w ostatnim czasie kilka spotkań. Podczas poniedziałkowego ustalono wstępne szczegóły dotyczące organizacji pogrzebu państwowego. Według źródeł rumuńskiej telewizji Digi24, uzgodniono wówczas rozwiązanie przewidujące co najmniej jeden dzień żałoby narodowej.

W ostatnich latach Iliescu nie pojawiał się publicznie, ale zamieszczał wpisy na swoim blogu poświęconym sprawom politycznym. Ostatni taki wpis pochodzi z 9 maja, w którym gratuluje Nicusorowi Danowi wyboru na prezydenta Rumunii.

Iliescu

Ion Iliescu to jedna z bardziej kontrowersyjnych postaci w najnowszej historii Rumunii. Choć przez lata należał do najwyższych kręgów władzy w Rumuńskiej Partii Komunistycznej i był bliskim współpracownikiem Nicolae Ceausescu, został odsunięty na boczny tor po konflikcie z dyktatorem. Powrócił do polityki po rewolucji w grudniu 1989 r., obejmując stanowisko tymczasowego prezydenta.

W maju 1990 r. zwyciężył w pierwszych wyborach prezydenckich po upadku komunizmu. Choć oficjalnie były to wybory demokratyczne, ich przebieg budził wiele kontrowersji; Iliescu oskarżany był o wykorzystywanie aparatu państwowego i mediów do manipulowania opinią publiczną. W kraju wybuchły wówczas masowe protesty, które zostały brutalnie stłumione - prezydent wezwał do Bukaresztu tysiące górników z doliny Jiu, by zaatakowali protestujących opozycjonistów i przywrócili porządek.

Jednocześnie to za prezydentury Iliescu Rumunia zintegrowała się z zachodnimi strukturami, dołączając do NATO i kończąc negocjacje akcesyjne z UE.

Tymczasowy lider Partii Socjaldemokratycznej, której Iliescu był honorowym przywódcą, Sorin Grindeanu, nazwał byłego prezydenta „wybitną postacią najnowszej historii”. Według Grindeanu, Iliescu „wniósł znaczący wkład w decydujące momenty dla losów Rumunów, takie jak przystąpienie do NATO i Unii Europejskiej”.

CZYTAJ TAKŻE: Georgescu stanie przed sądem. Od 3 miesięcy do 3 lat więzienia za „propagowanie kultu osób winnych popełnienia zbrodni wojennych”

koal/PAP