Maria Curie-Skłodowska to Polka, której nikomu nie trzeba przedstawiać. Niewykluczone, że wizerunek podwójnej noblistki pojawi się na banknotach o nominale 20 euro, w specjalnej serii kulturalnej. Decyzja ma zapaść do końca 2026 r., jednak sprawa już teraz wywołała kontrowersje. Europejski Bank Centralny nie uwzględnił bowiem polskiego zapisu imienia oraz polskiego nazwiska uczonej. W tej sprawie interweniowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. „Maria Curie (z domu Skłodowska)” jest zapisem tymczasowym nazwiska badaczki, przyjętym na potrzeby komunikacyjne; nie miał on rozstrzygać o jej pochodzeniu” - tłumaczy EBC.

EBC szykuje się do wyemitowania nowej serii banknotów euro. Bank zaproponował, by znalazły się na nim albo motywy związane z europejską kulturą, albo ptaki i rzeki. W serii „kulturalnej” na banknocie o nominale 20 euro miałaby się znaleźć polska badaczka Marie-Curie Skłodowska.

Na awersie nowego banknotu umieszczony zostałby wizerunek - jak napisano w komunikacie EBC - „Marie Curie (z domu Skłodowska)”, a na rewersie znalazłyby się „szkoła lub uniwersytet z nauczycielką i młodymi uczniami oraz stołami, na których leżałyby zeszyty i książki”.

Kulasek: To nie tylko kwestia formalna

Zredukowana wersja nazwiska zwróciła uwagę Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które w apelu wystosowanym do EBC wezwało do uwzględnienia polskiego zapisu imienia i nazwiska polskiej badaczki na banknocie.

Minister Marcin Kulasek podkreślił w liście do prezes EBC Christine Lagarde, że wybór pełnego imienia i nazwiska nie jest tylko kwestią formalną, ale „symbolem uznania dla naszej wspólnej europejskiej tożsamości, historii i dziedzictwa”. Z kolei Ministerstwo Finansów poinformowało, że podnosi kwestię uwzględnienia nazwiska polskiej noblistki w kontaktach z EBC i na posiedzeniach grup roboczych banku.

Póki co wciąż jednak nie zdecydowano, czy na nowych banknotach znajdą się postacie kultury, czy ptaki, a jeśli Skłodowska-Curie miałaby znaleźć się na banknocie, „decyzja o zapisie jej imienia i nazwiska zapadłaby po szeroko zakrojonej i kompleksowej dyskusji” - tłumaczył rzecznik EBC.

Jak dodał, obecna wersja jest wykorzystywana jedynie w komunikacji banku.

Jest to wersja tymczasowa i na pewno nie ostateczna. Nie stała za jej użyciem intencja, by rozstrzygać o pochodzeniu czy przynależności narodowej

— podkreślił.

Co z Cervantesem czy Beethovenem?

Resort nauki w komunikacie na ten temat podkreślał, że decyzja o użyciu wyłącznie francuskiego nazwiska „Curie” lub francuskiego zapisu „Marie Curie” umniejsza polski wkład w europejskie dziedzictwo oraz tożsamość naukową uczonej.

Zwrócił też uwagę, że inne postacie historyczne, które mają się znaleźć na banknotach euro, takie jak Miguel de Cervantes czy Ludwig van Beethoven, zachowały swoje oryginalne imiona i nazwiska, co „dodatkowo podkreśla nierówne traktowanie polskiej noblistki”.

Musimy pamiętać o korzeniach i walczyć o widoczność polskiego wkładu w światowe osiągnięcia naukowe

— podkreślił minister Marcin Kulasek

aja/PAP, X, gov.pl/web/nauka