Burza wokół nowego stadionu dla Rakowa

Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach odniósł się w piątek do planów władz Częstochowy budowy stadionu Rakowa na terenie dawnej fabryki Elanex, która jest w rejestrze zabytków. „Nie zajmowaliśmy żadnego stanowiska, bo nikt z nami nie konsultował tej lokalizacji” - stwierdził Urząd.

W oświadczeniu opublikowanym w piątek urząd konserwatorski pisze, że o planach miasta budowy stadionu Rakowa na terenie Elanexu wie tylko „z przestrzeni medialnej”. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował, że w tej sprawie nie były prowadzone z jego urzędem żadne konsultacje dotyczące ewentualnej lokalizacji lub rozwiązań projektowych dla tej inwestycji.

Do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków nie przekazano żadnej propozycji inwestycyjnej do zaopiniowania, nie wystąpiono o wydanie wytycznych konserwatorskich, nie prowadzono uzgodnień dotyczących planowanej realizacji stadionu na obszarze dawnego Elanexu. W konsekwencji Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zajmował żadnego stanowiska w sprawie ewentualnej realizacji stadionu na tym terenie, ponieważ nie dysponował materiałem ani wnioskiem, które mogłyby stanowić podstawę do jego wyrażenia

— brzmi oświadczenie.

Lokalizacja

Upadłą fabrykę włókienniczą Urząd Miasta kupił na licytacji komorniczej w grudniu 2025 r. Zamiar przejęcia zakładu magistrat ogłosił dużo wcześniej, po analizie czterech potencjalnych lokalizacji dla nowego stadionu i konsultacji z klubem. Atutem Elanexu było położenie w centrum miasta, w pobliżu dworca kolejowego, linii tramwajowej oraz trasy szybkiego ruchu (tzw. gierkówki).

Gdy miasto informowało o swych planach, do rejestru zabytków wpisana była część kompleksu, głównie domy mieszkalne kolonii fabrycznej i dwa pałacyki: dawne siedziby dyrektora i właściciela zakładu. Pozostałe zabudowania znajdowały się w gminnej ewidencji, magistrat zapewniał, że uda się je wkomponować w założenie sportowe.

W czerwcu 2025 r. urząd konserwatorski wpisał całą fabrykę do rejestru zabytków. Urząd Miasta przystąpił mimo to do licytacji. Informował, że wpis konserwatorski utrudni, ale uniemożliwi stadionową inwestycję, ale jednocześnie odwołał się do decyzji konserwatorskiej - Bożena Żelazowska, wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego, a zarazem generalny konserwator zabytków utrzymała wpis. Urząd Miasta zapowiedział kontynuowanie sprawy w sądzie administracyjnym.

„Przędzalnia Przyszłości”

Miesiąc po zakupie Elanexu, w styczniu br., prezydent Częstochowy przedstawił projekt „Przędzalni Przyszłości” - rewitalizacji całej dzielnicy staromiejskiej, na której skraju znajduje się Elanex. Elementem przedsięwzięcia miał być nowy stadion dla Rakowa, wkomponowany w fabrykę. Jej teren, według planów miasta, pełniłby różnorakie funkcje, np. hotelową, wystawową, być może także mieszkalną.

W magistracie powstał zespół roboczy z udziałem przedstawicieli Rakowa Częstochowa - w tym prezesa Wojciecha Cygana - i pod przewodnictwem wiceprezydenta miasta Łukasza Kota. Klub potwierdził, że lokalizacja stadionu na terenie Elanexu jest z jego punktu widzenia najlepsza.

Mamy pomysł jak „ominąć” zabytkowy teren

— powiedział ostatnio wiceprezydent Kot, ale nie zdradził szczegółów.

W sąsiedztwie fabryki znajdują się ogródki działkowe i boisko klubu sportowego Victoria. W ostatnich tygodniach magistrat zaczął też prowadzić analizy innych miejsc. Są to m.in. północne obrzeża miasta, w pobliżu węzła autostradowego „Częstochowa Północ”.

Pełniący obowiązki prezydenta Zdzisław Wolski mówił na sesji rady miasta w maju, że projekt „Przędzalni Przyszłości” może pochłonąć ponad 1,5 mld zł, na co budżetu Częstochowy nie stać, dlatego wybrana została formuła partnerstwa publiczno-prywatnego. W czerwcu odbyły się rozmowy z potencjalnymi inwestorami: polską Grupą Arche znaną z inwestycji deweloperskich i hotelarskich, często w zabytkowych obiektach oraz z zarejestrowaną w Polsce spółką z węgierskim kapitałem Kram Development, która dotąd zajmowała się budową parków handlowych.

as/PAP