Po raz kolejny w Sanktuarium Matki Bożej Księżnej Sieradzkiej w Charłupi Małej (woj. łódzkie) zbudowano oryginalną bożonarodzeniowa szopkę. Ma prawie 130 metrów kwadratowych, jest tam m.in. jaskinia, do której można wejść - powiedział PAP kościelny sanktuarium Dawid Zawiasa. Szopki możemy też podziwiać w wielu miastach i wioskach Polski.

CZYTAJ TAKŻE: Dziś Wigilia Bożego Narodzenia. W polskiej obyczajowości jest świętem bardzo rodzinnym. Towarzyszy jej wiele zwyczajów i symboli

W tym roku - jak zapewnia kościelny i pomysłodawca konstrukcji - ruchoma bożonarodzeniowa szopka w Charłupi Małej (Łódzkie) jest naprawdę imponująca.

Ma prawie 130 metrów kwadratowych. Zajmuje całą boczną nawę świątyni

— podkreślił Zawiasa.

Oprócz ogromnych rozmiarów krajobrazu betlejemskiej nocy w centrum są figury Świętej Rodziny, pasterzy i zwierząt. Nie mogło jednak - jak przekazał kościelny - zabraknąć charakterystycznych dla charłupskich szopek rozwiązań związanych z polską tradycją.

Ma kilka elementów stałych, jest też kilkanaście figur i elementów ruchomych. Między innymi sieczkarnię, kobietę wyrabiającą masło, kreta wychodzącego z nory

— zaznaczył.

W szopce jest też kilka nowych konstrukcji.

Mamy drzewo ze śpiewającymi, ruchomymi ptakami. Jest też jaskinia, przez którą każdy odwiedzający sanktuarium będzie mógł przejść

— wymienił w rozmowie z PAP Zawiasa.

Są nowe ruchome zwierzęta, między innymi niedźwiedź, nietoperz i pająk

— mówił.

Dawid Zawiasa przekazał, że całą bożonarodzeniową szopkę ze wszystkimi jej ruchomymi częściami będzie można oglądać w charłupskim sanktuarium od pasterki w nocy z soboty na niedzielę. Kościelny podkreślił, że uruchomienie szopki jest możliwe dzięki wspólnej pracy parafian.

Sanktuarium w Charłupi Małej słynie z nietypowych dekoracji bożonarodzeniowych i wielkanocnych. W tym roku w kwietniu wystrój Grobu Pańskiego nawiązywał do inwazji Rosji na Ukrainę, jedną z postaci był rosyjski żołnierz z bronią wycelowaną w ukraińskie dziecko.

Piękne szopki bożonarodzeniowe z całej Polski

Wiele zdjęć najróżniejszych bożonarodzeniowych szopek – tych małych i dużych – opublikowali także użytkownicy Twittera.

Szopka na Rynku w Rozwadowie 🌟 Stalowa Wola ♥️

Cieszę się, że odwiedziłem dziś Cukiernię Julian Orłowski & Kazimierz Rak. Słodka bożonarodzeniowa szopka to już tradycja. „Budowla” ma blisko 2 metry długości i waży kilkadziesiąt kg. Arcydzieło… I jeszcze w pięknym celu, bo ma wesprzeć Angelikę w walce z chorobą

Na bydgoskim rynku stanęła szopka wykonana przez uczniów i pracowników bydgoskich szkół drzewnych i plastycznej. Świetna inicjatywa i piękny efekt

Wieś Starczów, gmina #KamieniecZąbkowicki. Tu jest budowana, po raz siódmy, Szopka Betlejemska, która wypełni się także żywymi zwierzątkami w specjalnie wybudowanych zagrodach, tuż obok stajenki. Otwarcie w Wigilię Bożego Narodzenia po tradycyjnej Pasterce.

Szopka ruchoma Bożonarodzeniowa w Bardzkiej Bazylice. Piękna.

Panewnicka szopka - jedna z największych w Europie - jest już gotowa.

Na Wadowicki rynek wróciła szopka bożonarodzeniowa. Główna atrakcją jest……… Osioł.

Szopka bożonarodzeniowa w #MiastoLublin już gotowa.

Tradycyjna Żywa Szopka w Krakowie

Jest już scena, szopka i zabudowy dla zwierząt, dziś trwają ostatnie prace. Od wigilijnego wieczoru do świątecznego poniedziałku przed klasztorem franciszkanów w Krakowie będzie można zobaczyć tradycyjną Żywą Szopkę.

Żywa Szopka organizowana przez braci franciszkanów to jedna z krakowskich bożonarodzeniowych tradycji. Na placu przed klasztorem franciszkanów w Krakowie ustawiana jest scena, szopka dla Świętej Rodziny oraz zabudowy dla zwierząt z krakowskiego zoo. W tym roku odwiedzający zobaczą na miejscu dwie lamy, osiołka, kozy i kucyka.

W wigilijny wieczór o godz. 22.30 Żywą Szopkę uroczyście rozpocznie abp. Marek Jędraszewski życzeniami dla mieszkańców i gości. Następnie odbędą się przygotowane przez franciszkanów jasełka oraz wspólne kolędowanie. O północy bracia zaproszą do bazyliki na pasterkę. W kolejne dni do „krakowskiego Betlejem” franciszkanie zapraszają od godz. 14 do wieczora - w programie jasełka i kolędowanie.

Na plenerowej scenie wystąpi kilka zespołów: Fioretti, Bonoboco i przyjaciele, Kwartet C.D.N., Odświętni, a także schole dziecięce: Różyczki Pani Myślenickiej i EmmanuEl z Wielogłów. Jasełka wystawią bracia franciszkanie oraz Niezależne Domostwo „San Damiano”. O źródłach franciszkańskiej tradycji żywych szopek będzie można dowiedzieć się więcej podczas dwóch prelekcji.

Podczas koncertów bracia z Ukrainy będą prowadzić zbiórkę pieniędzy za zakup przetwornic i akumulatorów, które przekazane będą „punktom niezłomności”. W tych miejscach pozbawieni prądu Ukraińcy mogą naładować telefony czy też wypić gorącą herbatę.

Tradycja przygotowywania żywej szopki sięga wczesnego średniowiecza. Pierwszą taką stajenkę zorganizował św. Franciszek z Asyżu w 1223 r. w grocie we włoskiej miejscowości Greccio, chcąc w ten sposób oddać realia narodzin Jezusa. Za zgodą papieża przygotował żłób, siano oraz sprowadził wołu i osła. Franciszkanie przenieśli tę tradycję do Polski w 1992 r. Wydarzenie szybko stało się nieodłączną częścią krakowskich obchodów świąt Bożego Narodzenia.

Szopki betlejemskie na wystawie w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu

Wykonane w różnych technikach szopki betlejemskie można do 29 stycznia oglądać na wystawie pokonkursowej w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu. Autorami prac są dzieci i młodzież z dolnośląskich szkół i domów kultury.

Uczestnicy XXX edycji Wojewódzkiego Konkursu Rzeźbiarskiego organizowanego przez Galerię Twórczości Plastycznej Młodych działającą w Młodzieżowym Domu Kultury „Śródmieście” we Wrocławiu zmierzyli się z tematem „Święta Rodzina – narodziny”.

Najciekawsze realizacje rzeźbiarskie prezentowane są we wnętrzach Muzeum Etnograficznego na wystawie „Najpiękniejsza szopka betlejemska 2022”. Łącznie obejrzeć można tam 64 prace, wykonane przez 87 autorów z 19 dolnośląskich szkół i pracowni plastycznych – poinformowała w czwartek PAP Magdalena Skrabek z Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Jak podkreśliła Joanna Kurbiel z Muzeum Etnograficznego, wybór nagrodzonych szopek nie był prosty, a prace dzieci i młodzieży odznaczały się bardzo wysokim poziomem artystycznym.

Szczególną uwagę jurorów zwróciły dwie realizacje – urzekająca w swojej prostocie szopka Kornelii Niemczyk oraz praca Nel Drewniak, która z kamieni i piasku wiernie odtworzyła surowy klimat pustynnej wioski, przywodzący na myśl autentyczny widok miejsca narodzenia Dzieciątka Jezus

— wskazała.

Tegoroczne szopki wykonane są w różnych technikach i z różnych materiałów. Przeważają naturalne, jak drewno, kamienie, mech, liście, szyszki, orzechy, pióra, ale też makaron i pierniki. Na wystawie można też zobaczyć szopki wzorowane na lasach w słoiku czy wykonane z kolorowych koralików do prasowania. Nie brakuje również realizacji bazujących na recyklingu i ponownym wykorzystaniu m.in. puszki po ciastkach, metalowej konewki, czy starej gitary.

Wystawa „Najpiękniejsza szopka betlejemska” prezentowana będzie do 29 stycznia.

Szopki bożonarodzeniowe i kukiełki na wystawie „Ludowy obraz świata” w Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju

Najstarsze i najcenniejsze szopki bożonarodzeniowe oraz kukiełki ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu zostaną pokazane na wystawie „Ludowy obraz świata”, która zostanie otwarta w piątek w Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju (Małopolskie).

Joanna Hołda, kuratorka wystawy poinformowała, że na ekspozycji będzie można zobaczyć kilkanaście szopek z kolekcji Działu Etnografii oraz Działu Współczesnej Sztuki Ludowej i Nieprofesjonalnej Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu. Pokazane zostaną również tradycyjne lalki do szopek.

Wśród pokazywanych na wystawie eksponatów będzie m.in. komplet lalek z początku XIX w. pochodzący z Brzeznej, szopka z zestawem kukiełek wykonana przez Józefa Grucelę z Piwnicznej i szopka wzorowana na szopkach krakowskich. Zaprezentowane zostaną także szopki oraz rzeźby i obrazy na szkle, pokazujące sceny charakterystyczne dla przedstawień szopkowych, wykonane w latach 70.-90. XX w. przez amatorskich twórców z Paszyna, m.in. Mieczysława Piwkę, Stanisława Mikę, Jana Kożucha, Marię Jasińską i Zofię Stanek.

Są oni reprezentantami tzw. fenomenu paszyńskiego – zjawiska społecznego i artystycznego, które ponad 60 lat temu narodziło się w tej sądeckiej wiosce. W swoim apogeum w latach 70. i 80. XX w. maleńkim Paszynie rękodziełem artystycznym zajmowało się ponad 50 osób – mężczyźni rzeźbili, a kobiety malowały na szkle.

Podczas otwarcia wystawy figurki kolędnicze będzie rzeźbić Kazimierz Skrzypiec, artysta ludowy z Paszyna. Wystawa będzie czynna do 19 lutego 2023 r.

Szopka kukiełkowa, określana także jako „zdechła szopka”, w odróżnieniu od szopki żywej czyli herodów, w tradycji ludowej Sądecczyzny była jedną z najpopularniejszych form przedstawień kolędniczych

— wyjaśniła kuratorka wystawy.

Za pomocą lalek kolędnicy, którzy odwiedzali domy od dnia św. Szczepana do Trzech Króli, odgrywali biblijną historię narodzenia Jezusa i spisku króla Heroda. Charakterystyczne dla „zdechłej szoki” były rozbudowane scenki świeckie, które w żartobliwy sposób obrazowały życie wsi.

Sceną dla przedstawienia była przenośna szopka – niewielki, ozdobny budynek wykonany z drewna. W centralnej części znajdowała się ułożona z figurek lub wycięta z papieru scena Bożego Narodzenia. Jej bohaterami byli Maryja, Józef i Dzieciątko w żłóbku adorowane przez woła i osła. Pozostałe kukiełki, ruchome, zwane giergielakami lub cudakami, rzeźbiono w drewnie i malowano lub ubierano w stroje z gałganków. W zestawie mogło ich być od kilku do kilkudziesięciu.

Szopki bożonarodzeniowe w wielu miejscach Krakowa

W kilkudziesięciu różnych lokalizacjach Krakowa pojawiły się bożonarodzeniowe szopki w szklanych gablotach. Mieszkańcy i turyści mogą je podziwiać również po zmroku, ponieważ barwne konstrukcje są podświetlane.

Te arcydzieła sztuki w przestrzeni miasta mają nie tylko cieszyć oko, stworzyć świąteczny nastrój, ale i zainteresować przechodniów, turystów tradycją krakowskiego szopkarstwa

— powiedziała PAP Małgorzata Niechaj z Muzeum Krakowa, które wspólnie z Krakowskim Biurem Festiwalowym umieściło prawie 40 szopek w różnych częściach dawnej stolicy.

Kolorowe konstrukcje, w nocy podświetlane, pojawiły się w najczęściej odwiedzanych miejscach, m.in. na Rynku Głównym, przy Barbakanie, na placu Matejki, placu Szczepańskim, przy Collegium Novum. Gabloty z szopkami można zobaczyć również w parkach, witrynach sklepów, hoteli, restauracji, galerii handlowych w różnych lokalizacjach.

Wśród blisko 40 szopek kilkanaście to budowle przygotowane przez profesjonalistów specjalnie z myślą o prezentacji w przestrzeni miejskiej. Są to duże, dwustronne konstrukcje. Jedna strona budowli pokazuje elementy religijne, tradycyjne, a druga strona postacie z legend i historii. Pozostałe ponad 20 szopek to prace, które brały udział w poprzednich Konkursach Szopek Krakowskich.

Z roku na rok w okresie świątecznym i okołoświątecznym w Krakowie pojawia się coraz więcej szopek. Na początku, w 2016 r., było pięć gablot, w 2017 – 10, 2018 – 15.

W sezonie 2022/2023 szopki w przestrzeni miejskiej będzie można podziwiać do końca stycznia.

Dla osób szczególnie zainteresowanych historią szopkarstwa Muzeum Krakowa przygotowuje „Spacer wokół szopki. Śladem Włodzimierza Tetmajera”, zaplanowany na 6 stycznia. Oprócz tradycji barwnych konstrukcji uczestnicy poznają lepiej postać i twórczość malarza Włodzimierza Tetmajera. Punkty na trasie spaceru to nie tylko miejsca montażu gablot z szopkami, ale i na różne sposoby związane z artystą Młodej Polski. Spacerowi, którego przewodnikiem ma być dyrektor Muzeum Krakowa Michał Niezabitowski, towarzyszyć ma muzyczno-teatralne widowisko. Muzeum przygotowuje również przewodnik po trasie tegorocznej wycieczki. Spacerownik pojawi się na stronie internetowej placówki, ze względów oszczędnościowych nie będzie miał wersji drukowanej. Senat RP ustanowił rok 2023 Rokiem Włodzimierza Tetmajera w związku z setną rocznicą śmierci artysty.

W 2018 r. szopkarstwo krakowskie trafiło na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.

Krakowska szopka różni się od betlejemskiej. Musi być budowlą wieżową i zawierać charakterystyczne dla architektury Krakowa detale. Oprócz scen biblijnych kompozycja zawiera postacie biblijne, legendarne i historyczne.

Historia szopkarstwa krakowskiego sięga poł. XIX w. Szopki tworzyli murarze i cieśle z Krakowa i okolic. Było to dla nich dodatkowe zajęcie w czasie martwego sezonu budowlanego. W okresie Bożego Narodzenia chodzili z szopkami po domach. Dziś oryginalne konstrukcje profesjonalnie wykonuje ok. 50 twórców.

mm/PAP/Twitter